Genesis 24–33

Ang mga taga-Canaan sa panahon ni Abraham ay sumasamba sa mga diyus-diyusan at nakikibahagi sa iba pang gawing salungat sa pagsamba kay Jehova.Kung ikinasal si Isaac sa isang taga-Canaan, siya ay hindi makapapasok sa tipan ng kasal ng Panginoon at hindi makatatanggap ng ipinangakong pagpapala ng Panginoon na may kaugnayan sa tipang Abraham.Kasama sa Lumang Tipan ang matitinding babala tungkol sa pagpapakasal sa mga taong sumasamba sa ibang mga diyos.

Para sa mga Banal sa mga Huling Araw, ang tipan sa kasal ay nagaganap sa bahay ng Panginoon.Kapag sinusunod natin ang mga tipang ito, magiging karapat-dapat tayo sa mga pagpapalang ipinangako rin kay Abraham.Itinuro ni Pangulong Russell M. Nelson: “Ang tipan sa kasal na ginawa sa templo ay tuwirang nakabigkis sa tipang Abraham.Sa templo, ipinababatid sa mag-asawa ang lahat ng mga pagpapalang nakalaan para sa matatapat na inapo nina Abraham, Isaac, at Jacob.”

Noong sinaunang panahon, ang kalunya ay isang babae sa loob ng isang sambahayan na legal na kasal sa isang lalaki ngunit may mas mababang legal at panlipunang katayuan kaysa sa isang asawa.Ang pagpapakasal sa mga kalunya ay karaniwan sa sinaunang kultura ng Near East—lalo na sa mga pagkakataong hindi kayang magkaanak ng unang asawa ng isang lalaki.Ang mga kilalang kalunya ni Abraham ay sina Hagar at Keturah.Tinanggap ni Jacob sina Bilha at Zilpa bilang mga kalunya mula sa kanyang mga asawang sina Lea at Raquel.Pinagtitibay ng paghahayag sa mga huling araw na sinang-ayunan ng Panginoon ang mga kasal na ito.

Para sa karagdagang impormasyon, tingnan sa “Genesis 16:1–3. Bakit ibinigay ni Sarai si Hagar kay Abraham bilang asawa?”

Ang salitang Hebreo para sa “nilaga” ay nangangahulugang “pinakuluang pagkain.”Noong panahon ng Lumang Tipan, ang nilaga ay karaniwang isang nilagang ginawa sa pamamagitan ng pagpapakulo ng mga gulay, at kung minsan ay karne, sa tubig.Ang nilaga ni Jacob ay gawa sa lentils, na maliliit at parang gisantes na mga legume.

Sa Lumang Tipan, ang ama ang may pananagutan sa temporal at espirituwal na kapakanan ng kanyang pamilya.Kapag namatay ang ama, ang isang anak na lalaki—na karaniwang panganay—ang magmamana ng responsibilidad ng ama sa pamilya.Kilala bilang pagkapanganay ang mga espirituwal at temporal na responsibilidad na ito.Madalas ding namamana ng panganay na anak ang dobleng bahagi ng mga ari-arian ng ama, na inaasahang gagamitin niya upang makatulong sa pangangalaga sa pisikal na pangangailangan ng pamilya.

Ang salaysay tungkol sa pagbebenta ni Esau ng kanyang pagkapanganay para sa nilaga ay nagtatapos sa pariralang “Ganyan hinamak ni Esau ang kanyang pagkapanganay.”Ang salitang Hebreo na isinalin bilang “hinamak” ay maaari ding mangahulugang “binalewala.”Ang mga ginawa ni Esau ay nagpapakita na maaaring mas mahalaga sa kanya ang kanyang mga agarang pisikal na pangangailangan kaysa sa mga pagpapala at responsibilidad ng kanyang pagkapanganay.Ang mga karagdagang halimbawa ng pagbabalewala ni Esau sa kanyang pagkapanganay ay ang kanyang pagpapakasal sa mga babaeng taga-Canaan na labas sa tipan.

Ipinaliwanag ni Pangulong Dallin H. Oaks: “Pinahalagahan ni Jacob ang espirituwal, habang hinangad naman ni Esau ang mga bagay ng mundong ito.Nang siya ay magutom, ipinagbili ni Esau ang kanyang pagkapanganay para sa isang mangkok ng nilaga. …Maraming Esau ang isinuko ang isang bagay na may walang hanggang kahalagahan upang bigyang-kasiyahan ang pansamantalang pagkagutom sa mga bagay ng mundo.”

Nalaman ni Rebecca sa pamamagitan ng paghahayag na pagpapalain si Jacob nang higit kay Esau.Posibleng ang mga ginawa nina Rebecca at Jacob na nakatala sa Genesis 27 ay labis na pagkamasigasig, at hindi perpektong pagtatangka para tulungan si Jacob na matanggap ang mga pagpapalang ipinangako ng Panginoon na ibibigay sa kanya.Maaaring kulang din sa mga detalye ang salaysay na ito na maaaring makatulong sa atin na mas malinaw na maunawaan ang mga ginawa at intensyon nina Rebecca at Jacob.

Pagkatapos malaman ni Isaac na naipagkaloob niya kay Jacob ang pagpapala nang hindi sinasadya, maaari niyang ipawalang-bisa ang pagpapala at ipagkaloob ito kay Esau.Gayunpaman, pinili niyang huwag ito gawin.Sa gayon tiniyak ni Isaac na ang pagpapala ay ibinigay sa taong nilayon ng Panginoon.

Itinuro ni Pangulong Marion G. Romney:

“Nang maglakbay si Jacob mula sa Beer-seba patungo sa Haran, nanaginip siya kung saan nakita niya ang kanyang sarili sa lupa sa paanan ng isang hagdan na umaabot sa langit kung saan nakatayo ang Panginoon sa itaas nito.Nakita niya ang mga anghel na umaakyat at bumababa roon, at natanto ni Jacob na ang mga tipang ginawa niya sa Panginoon ay may mga baitang sa hagdan na kailangan niya mismong akyatin upang matamo ang ipinangakong mga pagpapala—mga pagpapalang magpapamarapat sa kanya na makapasok sa langit at makasama ang Panginoon.

“Dahil nakilala niya ang Panginoon at nakipagtipan sa kanya roon, itinuring ni Jacob na napakasagrado ng lugar kaya pinangalanan niya ang lugar na Betel, isang pagpapaikli ng Beth-Elohim, na literal na nangangahulugang ‘Bahay ng Panginoon.’Sinabi niya tungkol dito: ‘… ito ay walang iba kundi ang bahay ng Diyos, at ito ang pintuan ng langit’ (Gen. 28:17). …

“Ang mga templo ay para sa ating lahat kung ano ang Betel kay Jacob.”

Tingnan sa “Genesis 16:1–3. Bakit ibinigay ni Sarai si Hagar kay Abraham bilang asawa?”

Matapos ang pitong taon ng pagtatrabaho upang pakasalan si Raquel, si Jacob ay nalinlang ni Laban at sa huli, ikinasal siya sa ate ni Raquel na si Lea.Iginalang ni Jacob ang kanyang kasal kay Lea at pumayag na magtrabaho ng karagdagang pitong taon upang pakasalan din si Raquel.Bagama’t wala tayong dahilan para isipin na hindi maganda ang pakikitungo ni Jacob kay Lea, sinasabi sa King James Bible na “nakita ng Panginoon na si Lea ay kinapootan.”Gumagamit ang ibang salin ng mga salitang “hindi minahal” at “hindi minamahal” sa halip na “kinapootan.”Anuman ang pagsasalin, ipinahihiwatig ng teksto na mas gusto ni Jacob si Raquel.

Katulad ng karanasan ni Hagar, ipinakita ng Diyos ang Kanyang magiliw na pagmamahal at pagmamalasakit kay Lea sa kanyang mahihirap na kalagayan sa pamamagitan ng pagkaakloob sa kanya ng mga anak.Ang mga pangalang ibinigay ni Lea sa ilan sa kanyang mga anak na lalaki ay sumasalamin sa nadama niya tungkol sa Diyos sa kanyang mga pagsubok.

Ang salitang Hebreo na isinalin bilang “mandragora” ay “tumutukoy sa ‘bunga ng pag-ibig.’Ang prutas ay masarap kainin at mabango at pinaniniwalaang magdadalang-tao ang sinumang kakain nito.”Ang halaman na mandragora ay may mga ugat na kulay-laman na kung minsan ay maaaring kahawig ng maliliit na pigura ng tao, na maaaring nagbigay-inspirasyon sa mga pamahiin na nakatulong ang mga mandragora sa pagkakaroon ng anak.

Gumawa ng kasunduan si Laban na maaaring panatilihin ni Jacob ang lahat ng hayop sa kanyang kawan na may mga balat na kakaiba ang kulay.Kaya para dumami ang kanyang kawan, naglagay si Jacob ng mga sanga na may guhit at may mga bati sa harap ng mga hayop habang sila ay nagsisiping.May pamahiin na kung ano ang tinitingnan ng isang hayop habang ito ay nagsisiping ay makakaapekto sa hitsura ng mga supling nito.Ang pagiging epektibo ng pamamaraang ito ay hindi kailanman pinagdudahan sa salaysay, ngunit kalaunan ay ibinigay ni Jacob ang lahat ng papuri sa Panginoon para sa himalang ito.

Ang “mga diyos” o imahe na ninakaw ni Raquel sa kanyang ama na si Laban ay maliliit na rebulto na ginagamit ng mga tao sa sinaunang Near East bilang mga diyusdiyusan sa kanilang mga tahananAng parehong salitang Hebreo na ito ay ginamit din sa Lumang Tipan upang tukuyin ang mga bagay na ginagamit sa panghuhula o pagbabasa ng kapalaran.

Bagama’t hindi ipinaliwanag sa teksto kung bakit kinuha ni Raquel ang mga diyus-diyusan ng kanyang ama, maraming mga teorya ang naglabasan.Kasama sa ilang teorya na sinusubukan ni Raquel na patigilin ang kanyang ama sa pagsamba sa diyus-diyusan o binalak niyang gamitin ang mga bagay na ito bilang pangtubos kung sakaling bihagin ni Laban sina Lea at Raquel.Ang isa pang teorya ay ang mga rebulto ay nakaugnay sa mga legal na karapatan ng mana.Maaaring sinisikap ni Raquel na makuha para sa kanyang pamilya ang mana na nadama nila ni Lea na dapat ibigay sa kanila ng kanilang ama.

Nang lisanin ni Jacob ang kanyang bayan patungong Haran, nais siyang patayin ni Esau dahil sa kanilang pagtatalo noon tungkol sa pagkapanganay.Pagkatapos magtrabaho ni Jacob para kay Laban sa loob ng 20 taon sa Haran, iniutos ng Panginoon kay Jacob na bumalik sa Canaan, na nangangakong, “ako’y kasama mo.”Bagama’t sumunod si Jacob, natakot siya sa kung ano ang maaaring gawin ni Esau sa kanya at sa kanyang pamilya.

Bago muling makasama si Esau, hiniling ni Jacob na mapag-isa at humingi siya ng tulong sa Diyos.Sa puntong ito, sinasabi sa salaysay na buong gabing nakipagbuno si Jacob sa isang lalaki.Hindi malinaw kung sino ang lalaki.May ilan na iniisip na isa siyang anghel, habang iminumungkahi naman ng iba na isa siyang mortal na sugo na ipinadala mula sa Diyos.Ang salitang Hebreo na ginamit para sa lalaki sa mga talatang ito ay sumusuporta sa dalawang posibilidad at maaari ring tumukoy sa Diyos mismo.

Ang malinaw ay lubos na nagnanais si Jacob ng pagpapala.Ang pakikipagbunong ito ay kung paano niya ito nakuha.Matapos ang karanasan ni Jacob, ipinahayag niya, “Nakita ko ang Diyos sa harapan, at naligtas ang aking buhay.”Ang karanasang iyon ay nagpatunay sa mga pangako ng Panginoon kay Jacob at nakatulong sa kanya na ihanda siya sa pagharap sa kanyang kapatid.

Ang kahulugan ng Jacob ay “pumalit.”Sa Hebreo maaaring maiugnay ang pangalan sa ideyang pinapalitan ang iba sa pamamagitan ng panlilinlang.Nakita ni Esau si Jacob sa ganitong paraan nang makuha ni Jacob ang pagkapanganay at ang pagpapalang karapat-dapat para kay Esau, ang panganay na anak.

Ngunit pagkatapos ng pakikipagtunggali ni Jacob sa gabi, pinalitan ng Panginoon ang pangalan ni Jacob at ginawang Israel.Mula sa karanasang ito, itinuro ni Pangulong Russell M. Nelson: “Saglit nating gunitain ang mahalagang pagbabago sa buhay ni Jacob, na apo ni Abraham.Sa lugar na tinawag ni Jacob na Peniel (na ibig sabihin ay ’ang mukha ng Diyos’), naranasan ni Jacob na makipagtunggali.Sinubukan ang kanyang kalayaang pumili.Sa pagtutunggaling ito, ipinakita ni Jacob kung ano ang pinakamahalaga sa kanya.Ipinakita niya na handa siya na hayaang manaig ang Diyos sa kanyang buhay.Bilang tugon, binago ng Diyos ang pangalan ni Jacob at [ginawang] Israel, na ibig sabihin ay ‘hayaang manaig ang Diyos.’At nangako ang Diyos kay Israel na lahat ng pagpapalang ipinagkaloob kay Abraham ay makakamit niya rin.”

Ang pagpapalit ng pangalan ni Jacob sa Israel ay kumakatawan sa personal na pagbabago ni Jacob.“Israel” din ang naging pangalan ng bansang magmumula sa kanya.Mula sa kanyang 12 anak na lalaki ay nagmula ang labindalawang lipi ng Israel, at ang pangalang Israel ay naging kasingkahulugan ng mga taong pinili ng Diyos upang isagawa ang Kanyang tipan.

• D. Todd Christofferson, “Bakit Dapat Mag-asawa at Bumuo ng Pamilya,” Liahona, Mayo 2015, 50–53

• Julie B. Beck, “Pagtuturo ng Doktrina tungkol sa Pamilya,” Liahona, Mar. 2011, 12–17

• Bradley R. Wilcox, “O Mga Kabataang May Marangal na Pamana,” Liahona, Nob. 2024, 93–96

• Russell M. Nelson, “Ang Walang Hanggang Tipan,” Liahona, Okt. 2022, 4–11