Ko Hoʻo Tokoni ʻi he Poto Fakaelotó
ʻE lava ʻa e ngaahi taukei mo e fanga kiʻi tokoni ko ʻeni ʻi he fengāueʻaki mo e niʻihi kehé ʻo tokoni atu kiate koe ʻi he akó, ngāue fakafaifekaú, ngāué, mo e moʻuí fakalūkufua!
ʻŪ tā fakatātā ʻa Sebastian Iwohn
Ko e poto fakaelotó ko e malava ia ke maʻu ha mahino ki he ngaahi ongo fakaeloto ʻa e niʻihi kehé mo mapuleʻi foki hoʻo ngaahi ongó. Ko e lelei ange ʻetau fakahoko ʻení, ko e lelei ange ia ʻetau tokoni ki he ʻEikí mo e niʻihi kehé. Ki ha fanga kiʻi tokoni ki he founga ke fakatupulaki ai hoʻo ngaahi taukei fakaelotó (ʻio, ʻoku fiemaʻu moʻoni kinautolu), hoko atu hoʻo laukongá!
Kaungā-ongoʻí
ʻOku ʻuhinga ʻa e kaungā-ongoʻí ki he malava ʻo maʻu ha mahino ki he ngaahi ongo ʻa ha taha kehe, ʻo tatau ai pē pe kuó ke ʻosi aʻusia e meʻa tatau mo iá pe ʻikai. Kuo fekauʻi kitautolu ʻe he Tamai Hēvaní ke tau “feʻofaʻaki” (Sione 15:12), pea te tau lava ʻo fakahoko ia ʻaki ʻetau feinga ke fakakaukauloto ʻoku tau foua ha tūkunga ʻoku ʻi ai ha taha kehe.
Ko Hono Fakahokó:
-
ʻI he taimi ʻoku talanoa atu ai ha taha kiate koe, fakafanongo lelei tautautefito ki he ngaahi ongo ʻa e tokotaha ko iá. Neongo mahalo he ʻikai mahino kiate koe hono tūkungá, ka ʻe lava ʻo mahino kiate koe ʻa e ongoʻi puputuʻú, loto-mamahí, pe ko e hā pē ʻa e ongo ʻokú ne maʻú.
-
ʻEke ha ngaahi fehuʻi ki he tokotahá ke mahino lelei ange hono tūkungá. ʻOleva hono ʻoange ha ngaahi founga ke fakaleleiʻi ʻaki.
Fakafōtunga ʻo e Sinó
ʻOku fetuʻutaki e fakafōtunga hotau sinó mo e matá ʻo tatau pē mo ʻetau leá! ʻI he taimi ʻoku tau talanoa ai ki ha taha, ʻoku mahuʻinga ke fakahaaʻi ʻoku tau fanongo mo tokanga ki he meʻa ʻokú ne lea ʻakí.
ʻI he kuonga ʻo e Tohi Tapú, naʻe ʻikai ngofua ke ala ki he kau kiliá koeʻuhí naʻe lau kinautolu ʻoku nau taʻemaʻa. Ka ʻi hono fakamoʻui ʻe Sīsū ha tangata kiliá, naʻá Ne ala kiate ia pea fakamoʻui leva ia. Neongo ko ha mana fakaofo hono fakamoʻui ʻo e tangata kiliá, kae mahalo naʻá ne ongoʻi ne ʻofaʻi ange ia ʻi heʻene ʻiloʻi naʻe ʻikai ilifia ʻa Sīsū ke ala kiate iá (vakai, Maʻake 1:40–42).
Ko Hono Fakahokó:
-
ʻI he taimi ʻoku feinga ai ha taha ke talanoa atu kiate koé, tuku ki he tafaʻakí ha faʻahinga meʻa te ne tohoakiʻi ho tokangá, hangē ko ho telefoní, ngāue fakaako mei ʻapí, pe meʻavaʻinga keimí.
-
Tafoki ʻo hanga ki he tokotahá ʻi hoʻo talanoa kiate iá, pea sio ki hono fofongá.
Ko Hono Fakahoko e Ngaahi Fepōtalanoaʻaki Faingataʻá
ʻOku ʻikai ke tau lava ʻo fakaʻehiʻehi mei he fakafepakí, ka kuo fakamahinoʻi ʻe he Fakamoʻuí ʻoku totonu ke tau fakaʻehiʻehi mei he fakakikihí (vakai, 3 Nīfai 11:29–30). ʻE lava ke faingataʻa ʻa e faʻa kātaki lolotonga ha fepōtalanoaʻaki faingataʻá, tautautefito kapau ʻoku kamata ke anga fakakauleka pe ʻita ʻa e tokotaha ʻe tahá.
Ko Hono Fakahokó:
-
Anga fakaʻapaʻapa. ʻOku ʻikai ko e founga ʻa e Fakamoʻuí ʻa e tuli hoʻo tonuhiá ki he taupotu tahá. Naʻa mo e taimi ʻokú ke taukaveʻi ai ʻa e moʻoní, te ke lava ʻo “ngāue ʻaki ʻa e loto-toʻá, kae ʻikai ko e fielahí” (ʻAlamā 38:12).
-
Kiʻi taʻofi kapau ʻoku kamata ke fekīhiaki ʻa e talanoá. ʻOku tau fiemaʻu he taimi ʻe niʻihi ke tau toko taha pē ke tau kiʻi mokomoko hifo pea fakakaukau ʻiate kitautolu pē. ʻOku ʻikai ʻuhinga ia ʻokú ke “foʻi”—ko hoʻo fakatatali pē ʻa e talanoá ki ha taimi kehe, ʻi he taimi kuo loto-mokomoko ai e tokotaha kotoa.
Fakafanongo
Ko e fakafanongó ko ha tefitoʻi moʻoni mahuʻinga ia ʻi he ongoongoleleí. ʻOku tau feinga ke fakafanongo ki he Fakamoʻuí, ki he Laumālié, ki he kau palōfitá mo e kau ʻaposetoló.
ʻOku toe mahuʻinga foki ʻa e fakafanongó ʻi heʻetau ngaahi ngāue fakaʻahó! Naʻe akoʻi ʻe ʻEletā Sefilī R. Hōlani: “ʻOku mahuʻinga ange hoʻo fakafanongó ʻi hoʻo leá. … Kapau te tau fakafanongo ʻi he ʻofá, ʻe ʻikai fiemaʻu ke tau fifili pe ko e hā te tau lea ʻakí. ʻE fakahā mai ia kiate kitautolu—ʻe he Laumālié pea mo hotau ngaahi kaungāmeʻá” (Apr. 2001 general conference [Ensign, May 2001, 15]).
Ko Hono Fakahokó:
-
Fakaʻehiʻehi mei hono fakahohaʻasi e tokotaha ʻe tahá lolotonga ʻene talanoá.
-
Lolotonga e talanoa ʻa e tokotahá, ʻoua te ke palani ʻi ho fakakaukaú ʻa e meʻa hono hoko te ke lea ʻakí (vakai, Malanga ʻAki ʻEku Ongoongoleleí: Ko ha Fakahinohino ki Hono Vahevahe ʻa e Ongoongolelei ʻo Sīsū Kalaisí [2023], 218).
-
ʻEke ki he tokotahá pe ʻokú ne loto ke ke fakafanongo pē ki ai pe ʻoku fiemaʻu faleʻi.