Toetuʻu he Taimi Kotoa Pē
ʻAi ʻa e Toetuʻú ko ha faʻahitaʻu ʻo e ʻamanaki lelei ʻaki haʻo ʻunu ke ofi ange ki he Fakamoʻuí.
Tā fakatātaaʻi ʻe Toby Newsome
ʻI he ʻuluaki Sāpate Toetuʻú, naʻe ʻaʻahi ʻa Mele Makitaline mo ha kau fafine kehe ki he fonualoto ʻo Kalaisí, pea naʻe fakahā ange ʻe he ongo ʻāngeló kiate kinautolu, “ʻOku ʻikai ʻi heni ia: he kuo toetuʻu” (Mātiu 28:6). Naʻe ʻomi ʻe he pōpoaki ko ʻení ha ʻamanaki lelei lahi ki Heʻene kau ākongá hili ʻenau loto-foʻi ʻi heʻenau siotonu ki hono Tutuki Iá.
Ko e hā e ongoongo fakafiefia tahá? ʻOku kei moʻoni pē ʻa e pōpoaki ko iá. ʻOku kei moʻui pē ʻa Kalaisi. ʻOkú Ne kei ikunaʻi pē ʻa e maté mo e angahalá. Pea ko e ʻamanaki lelei ʻoku maʻu mei Heʻene Toetuʻú ʻoku kei ʻatā pē ia kiate koe—ʻo ʻikai ʻi he taimi Toetuʻú pē, ka ʻi he taimi kotoa pē!
ʻOku ʻikai ko e ʻaho fakamanatua pē ʻo e Toetuʻú ʻa e ʻaho te ke lava ai ʻo fakaʻapaʻapaʻi ʻa e Toetuʻú. ʻAhiʻahiʻi ha niʻihi ʻo e ngaahi fokotuʻu ko ʻení ke ʻai ʻa e Toetuʻú—mo hono fakamanatua ʻo e Fakamoʻuí mo ʻEne Fakaleleí mo e Toetuʻú—ko ha faʻahitaʻu kakato ʻo e ʻamanaki leleí mo e fiefiá.
Ako e Moʻui ʻa e Fakamoʻuí
Ko e folofolá ko ha meʻangāue mālohi ia ke tokoniʻi koe ke ke ʻiloʻi fakataautaha ai ʻa Sīsū Kalaisi mo fakamālohia hoʻo tui kiate Iá. Lolotonga e faʻahitaʻu Toetuʻú, ʻe lava ke fakatefito hoʻo ako folofolá ʻi he uike fakaʻosi ʻo ʻEne moʻuí pe ko ʻEne ʻaʻahi ki he ongo ʻAmeliká ko e Fakamoʻui ʻo e māmaní kuo toetuʻú. ʻE lava ke tokoni hono lau e ngaahi fakamatala mālohi ko ʻení ke ke ongoʻi ai e ʻofa ʻa e Fakamoʻuí ʻiate koé pea mahino lelei ange ʻEne Fakaleleí mo e Toetuʻú.
Kapau ʻoku ʻikai ke ke fakapapauʻi pe ko e fē ʻa e ngaahi potufolofola ke tokanga taha ki aí, te ke lava ʻo ʻahiʻahi muimui ki he fakahinohino ako ʻo e Toetuʻú ʻi he Haʻu, ʻo Muimui ʻIate Aú pe ko ha ngaahi fakahinohino ako kehe kuo pulusi ʻi he ChurchofJesusChrist.org.
Kau Atu ki he Ngāue Fakatemipalé
Ko hono ikunaʻi ʻe Kalaisi ʻa e maté pea mo e ʻilo te tau toetuʻu foki mo kitautolú “ko e pōpoaki nāunauʻia taha ia ʻi he ngaahi pōpoaki kotoa pē ki he faʻahinga ʻo e tangatá.” Koeʻuhí ko ʻEne Fakaleleí mo e Toetuʻú, ʻe lava ke taʻengata hotau ngaahi fāmilí, pea ʻe lava ke maʻu ʻe heʻetau ngaahi kuí kotoa ha faingamālie ke fakahoko ha ngaahi fuakava toputapu.
Te ke lava ʻo fakamanatua e Toetuʻu ʻa Sīsū Kalaisí pea hokohoko atu ʻEne ngāue ki hono huhuʻi ʻo e niʻihi ʻi he fale fakapōpula ʻo e ngaahi laumālié (vakai, 1 Pita 3:18–20) ʻaki hono fakahoko e hisitōlia fakafāmilí mo e ngāue fakatemipalé. ʻOku fakaʻatā foki ʻe hoʻo ngāue ʻi he temipalé ʻa e ngaahi laumālie ko iá ke nau fili ke maʻu ʻa e ngaahi tāpuaki kotoa ʻo e Fakalelei ʻa Kalaisí.
Tokoniʻi e Niʻihi Kehé ʻo Hangē Ko Ia Ne Mei Fai ʻe Kalaisí
Naʻe langaki hake mo tokoniʻi ʻe Sīsū Kalaisi ʻa e niʻihi kehé ʻi hono kotoa ʻEne ngāue ʻi he māmaní—ʻo aʻu ki hono tutuki Ia ʻi he kolosí. Te ke lava ʻo fakaʻapaʻapaʻi ʻEne sīpingá ʻaki haʻo tokoni ki he kakai ʻoku mou feohí ʻi he founga naʻá Ne mei faí. Naʻa mo e fanga kiʻi ngāue angaʻofa faingofua hangē ko e faʻa malimalí, fakafanongo moʻoni ki he niʻihi kehé, mo e tokoni ʻi he ngāue fakaʻapí, te nau lava ʻo fakatupu ha ʻātakai ʻo e ʻofa faka-Kalaisí. ʻI hoʻo tokoniʻi e niʻihi kehé, te ke lava ʻe koe mo kinautolu ʻo ongoʻi ʻa e ʻamanaki lelei mo e lelei ʻo e faʻahitaʻu Toetuʻú.
Maʻu e Sākalamēnití mo ha Taumuʻa
Naʻe fokotuʻu ʻe he Fakamoʻuí Tonu ha tukufakaholo ke tokoni ke ke manatuʻi lelei ange Ia ʻi ha toe meʻa: ʻa e sākalamēnití. ʻOku fakahaaʻi ʻe hono maʻu ʻo e sākalamēnití ʻokú ke loto-fiemālie ke “manatu maʻu ai pē kiate ia, mo tauhi ʻene ngaahi fekaú,” pea ʻokú Ne talaʻofa mai “ke ʻiate [koe] maʻu ai pē ʻa hono Laumālié” (Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 20:77). Ko ha talaʻofa matuʻaki mālohi ia! ʻI hoʻo maʻu e sākalamēnití ʻi he uike kotoa pē, te ke lava leva ʻo kamata ke ongoʻi e moʻoni ʻo e talaʻofa ko iá ʻi he Toetuʻú pea maʻu ai pē.
Feinga ke ke fakakaukau ki he ngāue fakafaifekau, Fakalelei, mo e Toetuʻu ʻa Sīsū Kalaisí ʻi hoʻo maʻu ʻa e sākalamēnití. Lotu fakamātoato, pea feinga ke fakakaukau ki he anga hono tāpuekina fakataautaha koe ʻe Heʻene feilaulaú.