Նրանք իրենց սեփական դատավորներն են

Հոր ծրագրի գերագույն նպատակներն են` Իր հոգեղեն զավակներին ֆիզիկական մարմիններ ստանալու, մահկանացու փորձառության միջոցով «բարին չարից» տարբերելու, հոգևորապես աճելու և հավերժորեն առաջադիմելու հնարավորություններ տալը։

Այն, ինչը Վարդապետություն և Ուխտերում անվանվում է «բարոյական կամքի ազատություն», առանցքային տարր է Աստծո ծրագրում՝ իրականացնելու Իր որդիների և դուստրերի անմահությունը և հավերժական կյանքը։ Այս կարևոր սկզբունքը սուրբ գրություններում նկարագրվում է նաև որպես կամքի ազատություն և ընտրելու ու գործելու ազատություն։

«Բարոյական կամքի ազատություն» արտահայտությունը ուսուցողական է։ «Բարոյական» բառի հոմանիշներ են հանդիսանում «բարի», «ազնիվ» և «առաքինի» բառերը։ «Կամքի ազատություն» բառակաապակցության հոմանիշներ են «գործողություն», «գործունեություն» և «աշխատանք» բառերը։ Հետևաբար, «բարոյական կամքի ազատությունը» կարելի է հասկանալ որպես լավ, ազնիվ, առաքինի և ճշմարիտ ձևերով ընտրելու և ինքնուրույն գործելու կարողություն և արտոնություն։

Աստծո արարչագործությունները ներառում են «թե՛ ներգործող բաները և թե՛ ներգործվող բաները»։ Եվ բարոյական կամքի ազատությունը աստվածայնորեն մշակված «անկախ գործողության ուժն է», որը մեզ՝ Աստծո զավակներիս, զորացնում է՝ դառնալու ներգործող գործակալներ և ոչ թե պարզապես ներգործվող թիրախներ։

Երկիրը արարվել էր որպես մի վայր, որտեղ Երկնային Հայրը կարող էր փորձել Իր զավակներին՝ տեսնելու՝ արդյոք նրանք կանեն «այն ամենը, ինչ Տերը՝ իրենց Աստվածը, կպատվիրի նրանց»։ Արարման և մեր մահկանացու գոյության հիմնական նպատակներից մեկն այն է, որ մեզ հնարավորություն տրվի գործել և դառնալ այն, ինչ Տերը հրավիրում է մեզ դառնալ։

Տերը Ենովքին հրահանգեց.

«Նայիր քո այս եղբայրներին. նրանք իմ իսկ ձեռքերի ստեղծագործությունն են, և ես նրանց տվեցի իրենց գիտելիքը, այն օրը, երբ ես ստեղծեցի նրանց. և Եդեմի պարտեզում ես մարդուն տվեցի իր կամքի ազատությունը․

Եվ քո եղբայրներին ես ասել եմ, և նաև տվել պատվիրաններ, որ նրանք պետք է սիրեն միմյանց, և որ նրանք պետք է ընտրեն ինձ, իրենց Հորը»։

Կամքի ազատության գործադրման հիմնական նպատակներն են՝ սիրել միմյանց և ընտրել Աստծուն։ Եվ այս երկու նպատակները ճշգրտորեն համապատասխանում են առաջին և երկրորդ մեծ պատվիրաններին՝ սիրել Աստծուն մեր ողջ սրտով, հոգով և մտքով, և սիրել մեր մերձավորին մեր անձի պես։

Նկատի ունեցեք, որ մեզ պատվիրված է, ոչ թե հորդորված կամ խորհուրդ տրված, այլ՝ պատվիրված է օգտագործել մեր կամքի ազատությունը՝ միմյանց սիրելու և Աստծուն ընտրելու համար։ Թույլ տվեք նշել, որ սուրբ գրություններում «բարոյական» բառը պարզապես ածական չէ, այլ, հնարավոր է, նաև աստվածային հրահանգ, թե ինչպես պետք է օգտագործվի մեր կամքի ազատությունը։

Մի ծանոթ օրհներգ ինչ-որ նպատակով վերնագրվել է «Գործիր շիտակ»։ Մենք չենք օրհնվել բարոյական ազատ կամքով, որպեսզի անենք՝ ինչ ցանկանանք և երբ կամենանք: Ավելի շուտ, համաձայն Հոր ծրագրի, մենք բարոյական կամքի ազատություն ենք ստացել՝ փնտրելու և գործելու հավերժական ճշմարտության համաձայն: Քանի որ մենք «գործակալն են[ք մեր] կամքի», պետք է ջերմեռանդորեն ներգրավված լինենք բարի գործերի մեջ, «շատ բաներ անեն[ք մեր] իսկ ազատ կամքով, և շատ արդարություն գործեն[ք]»:

Բարոյական կամքի ազատության հավերժական կարևորությունը ընդգծված է նախաերկրային խորհրդի մասին սուրբգրային պատմության մեջ: Լյուցիֆերը ապստամբեց Հոր՝ Իր զավակների համար նախատեսված ծրագրի դեմ և փորձեց ոչնչացնել անկախ գործելու ուժը։ Հատկանշական է, որ սատանայի անհնազանդությունը ուղղակիորեն կենտրոնացած էր բարոյական կամքի ազատության սկզբունքի վրա։

Աստված բացատրել է․ «Ուստի, քանի որ սատանան ապստամբեց իմ դեմ, և փնտրեց կործանել մարդու կամքի ազատությունը, … ես այնպես արեցի, որ նա ցած գցվեր»:

Հակառակորդի եսասիրական ծրագիրն էր՝ խլել Աստծո զավակներից կարողութունը, որով նրանք «գործակալն են իրենց կամքի» և կարող են արդարությամբ գործել։ Նրա մտադիր էր Երկնային Հոր բոլոր զավակներին դարձնել թիրախներ, որոնց վրա հնարավոր կլիներ միայն ներգործել:

Նախագահ Դալլին Հ. Օուքսը շեշտել է, որ Հիսուս Քրիստոսի ավետարանը բարոյական կամքի ազատության արդար կիրառման միջոցով մեզ հրավիրում է և՛ ինչ-որ բան իմանալ, և՛ ինչ-որ բան դառնալ։ Նա ասել է.

«Աստվածաշնչյան և ժամանակակից շատ սուրբ գրություններ խոսում են վերջին դատաստանի մասին, որի ժամանակ բոլոր մարդկանց կհատուցվի իրենց գործերի կամ սրտի ցանկությունների համաձայն։ Սակայն այլ սուրբգրային հատվածներ, անդրադառնալով մեր ձեռք բերած վիճակին, մանրամասնում են այս թեման։

«Նեփի մարգարեն նկարագրում է Վերջին Դատաստանը այն տեսանկյունից, թե մենք ինչ ենք դարձել․ «Եվ եթե նրանց գործերը կեղտոտություն են եղել, նրանք անպայման պիտի կեղտոտ լինեն. և եթե նրանք կեղտոտ լինեն, նրանք անպայման չպիտի կարողանան ապրել Աստծո արքայության մեջ» (1 Նեփի 15․33, շեշտադրումն ավելացված է)։ Մորոնին հայտարարում է․ «Նա, ով կեղտոտ է, պիտի լինի տակավին կեղտոտ. և նա, ով արդար է, պիտի լինի տակավին արդար» (Մորմոն 9․14, շեշտադրումն ավելացված է)»։

Նախագահ Օուքսը շարունակել է․ «Այդ ուսմունքներից մենք եզրակացնում ենք, որ Վերջին դատաստանը մեր կատարած բարի ու չար գործերի ընդհանուր պարզ գնահատականը չէ: Դա մեր գործերի և մտքերի վերջնական ազդեցության գնահատումն է, այսինքն նրա՝ ինչ մենք դարձել ենք»։

Միայն մեր գործերն ու ցանկությունները չեն փրկի և չեն կարող փրկել մեզ: «Այն ամենից հետո, ինչ մենք կարող ենք անել», մենք հաշտվում ենք Աստծո հետ միայն ողորմածության և շնորհի միջոցով, որը հասանելի է Փրկչի անսահման և հավերժական քավող զոհաբերության միջոցով։

Ալման հայտարարել է․ «Սկսեք հավատալ Աստծո Որդուն, որ նա գալու է՝ փրկագնելու իր ժողովրդին, և որ նա պիտի տառապի ու մեռնի՝ նրանց մեղքերը քավելու համար. և որ նա պիտի բարձրանա մեռելներից, որը կիրականացնի հարությունը, այնպես որ բոլոր մարդիկ կկանգնեն նրա առաջ՝ դատվելու վերջին ու դատաստանի օրը՝ համաձայն իրենց գործերի»։

«Մենք հավատում ենք, որ Քրիստոսի Քավության շնորհիվ ողջ մարդկությունը կարող է փրկվել՝ հնազանդվելով Ավետարանի օրենքներին և արարողություններին»: Որքա՜ն երախտապարտ պետք է լինենք, որ մեր մեղքերն ու չար գործերը չեն կարող վկայություն լինել մեր դեմ, եթե մենք իսկապես «վերստին ծնվենք», հավատք գործադրենք Քավիչի հանդեպ, ապաշխարենք «սրտի անկեղծությամբ» և «իսկական վճռականությամբ» և «համբեր[ենք] մինչև վերջ»։

Մեզանից շատերը կարող են ակնկալել, որ Հավերժական Դատավորի դատարանի առջև մեր ներկայանալը նման կլինի աշխարհիկ դատավարության։ Դատավոր կնախագահի։ Կներկայացվեն ապացույցներ։ Կկայացվի դատավճիռ։ Եվ մենք, հավանաբար, անորոշության և վախի մեջ կլինենք, մինչև կիմանանք վերջնական արդյունքը։ Բայց ես կարծում եմ, որ նման բնութագրումը սխալ է։

Մահկանացու վախերը, որ մենք հաճախ զգում ենք, տարբերվում են, սակայն կապված են այն բանի հետ, ինչը սուրբ գրություններում հաճախ նկարագրված է որպես «երկյուղածությ[ուն]» կամ «Տիրոջ երկյուղը»։ Ի տարբերություն երկրային վախի, որն առաջացնում է տագնապ և անհանգստություն, Աստծուց վախը խաղաղություն, երաշխիք և վստահություն է հրավիրում մեր կյանք:

Արդար վախը, որ ես փորձում եմ նկարագրել, ընդգրկում է ակնածանքի և պատկառանքի խոր զգացմունք Տեր Հիսուս Քրիստոսի հանդեպ, հնազանդություն Նրա պատվիրաններին, Նրա ձեռքով եկող Վերջին Դատաստանի և արդարության ակնկալիքը: Վախը Աստծուց առաջանում է Քավիչի աստվածային էության և առաքելության ճիշտ ըմբռնումից, մեր կամքը Նրա կամքին հնազանդեցնելու պատրաստակամությունից և իմացությունից, որ իրենց սեփական մահկանացու ցանկությունների, մտքերի, խոսքերի և գործերի համար ամեն տղամարդ ու կին Դատաստանի Օրը պատասխանատու կլինեն։

Տիրոջից վախը հարկադրական պատկերացում չէ այն մասին, թե մենք գալիս ենք դատվելու Նրա ներկայության մեջ: Ավելի շուտ, դա իրերը այնպիսին ընդունելու հեռանկարն է, ինչպիսին դրանք իրականում կան, և ինչպիսին դրանք իրականում կլինեն։

Ամեն մարդ, ով ապրել է, ապրում է ու դեռ կապրի երկրի վրա, «պիտի բերվի` կանգնելու Աստծո դատարանի առջև, որ դատվի նրա կողմից, համաձայն իր գործերի` լինեն դրանք բարի, թե լինեն դրանք չար»։

Եթե մեր ցանկությունները եղել են արդար, իսկ մեր գործերը՝ բարի, այսինքն՝ մենք հավատք ենք գործադրել Հիսուս Քրիստոսի հանդեպ, Աստծո հետ ուխտեր ենք կապել և պահել դրանք և զղջացել ենք մեր մեղքերի համար, ապա դատարանը հաճելի կլինի։ Ինչպես հայտարարել է Ենովսը, մենք «կկանգն[ենք Քավիչի], առջև. այն ժամանակ կտեսնե[նք] նրա երեսը հաճույքով»։ Եվ վերջին օրը մեզ պիտի «հատուցվի արդարությամբ»։

Ընդհակառակը, եթե մեր ցանկությունները լինեն չարակամ և մեր գործերը` չար, ապա դատաստանի աթոռը կլինի սարսափի պատճառ: Մենք կունենանք «կատարյալ գիտելիք», «վառ վերհուշ» և «[մեր] իսկ մեղավորության վառ զգաց[ում]»։ «Մենք չենք համարձակվի նայել վեր` առ Աստված, և մենք միանգամայն ուրախ կլինեինք, եթե կարողանայինք հրամայել ժայռերին ու լեռներին ընկնել մեզ վրա` թաքցնելու մեզ նրա ներկայությունից»: Եվ վերջին օրը մենք «պիտի ունենա[նք մեր] հատուցումը չարով»:

Ի վերջո, մենք մեր սեփական դատավորներն ենք։ Կարիք չի լինի, որ որևէ մեկը մեզ ասի, թե ուր գնանք։ Տիրոջ ներկայության մեջ մենք կընդունենք, թե ինչ ենք ընտրել դառնալ մահկանացու կյանքում և ինքներս կիմանանք, թե որտեղ պետք է լինենք հավերժության մեջ։

Գիտելիքը, որ Վերջին Դատաստանը կարող է լինել հաճելի, մի օրհնություն է, որը միայն Մորոնիին չի վերապահված։

Ալման նկարագրել է խոստացված օրհնությունները, որոնք հասանելի են Փրկչի յուրաքանչյուր նվիրված աշակերտի համար. Նա ասել է.

«Վերականգնում բառի իմաստն է՝ ետ բերել նորից չարը չարի համար, կամ մարմնականը՝ մարմնականի համար, կամ դիվայինը՝ դիվայինի համար, բարին՝ նրա համար, ինչ բարի է. արդարակյացը՝ նրա համար, ինչ արդարակյաց է. արդարը՝ նրա համար, ինչ արդար է. ողորմածը՝ նրա համար, ինչ ողորմած է:

… Վարվիր ազնվորեն, դատիր արդարացի և շարունակ բարիք գործիր. և եթե դու անես բոլոր այս բաները, այն ժամանակ դու պիտի ստանաս քո վարձքը. այո, ողորմությունը կրկին կվերադարձվի քեզ. արդարադատությունը կրկին կվերադարձվի քեզ. արդար դատաստանը կրկին կվերադարձվի քեզ. և բարին կրկին կհատուցվի քեզ»:

Ես ուրախությամբ վկայում եմ, որ Հիսուս Քրիստոսը մեր կենդանի Փրկիչն է։ Ալմայի խոստումը ճշմարիտ և կիրառելի է ձեզ և ինձ համար՝ այսօր, վաղը և ողջ հավերժության մեջ։ Այս ամենը ես վկայում եմ Տեր Հիսուս Քրիստոսի սուրբ անունով, ամեն։