ʻAi Hangatonú
ʻOku ʻuhinga ki he hā ʻa e “ʻoua naʻá ke mānumanu”?
Ko e mānumanú ko e “meheka ki ha taha pe ko ha fuʻu holi lahi ke maʻu ha faʻahinga meʻa.” Ko e fakamuimui taha ʻo e Ngaahi Fekau ʻe Hongofulú ko e fekau ko ia ke ʻoua naʻa mānumanu ki ha faʻahinga meʻa ʻa ha taha kehe (vakai, ʻEkesōtosi 20:17).
Naʻe ʻosi ʻomai ʻe he ʻEikí ha fekau ke ʻoua naʻa kaihaʻa (vakai, ʻEkesōtosi 20:15)—ʻa ia, ke ʻoua naʻa ʻave ha meʻa ʻa ha taha kehe. Ka ʻi he fekau hono hongofulú, naʻe toe ʻai ʻe he ʻEikí ke tau ʻiloʻi ʻokú Ne “afioʻi ʻa e lotó” (1 Samuela 16:7) kae ʻikai ko ʻetau ngaahi tōʻonga pē ʻoku hā ki tuʻá.
ʻOku mahuʻinga ʻetau ngaahi holí he ʻoku “puleʻi ʻe he meʻa ʻoku tau holi ki aí ʻa e meʻa ʻoku tau fakamuʻomuʻá, pea fakafōtunga ʻe he meʻa ʻoku tau fakamuʻomuʻá ʻa ʻetau ngaahi filí, pea fakapapauʻi ʻe he ngaahi filí ʻa e meʻa ʻoku tau faí.” Koeʻuhí ko e meʻá ni, ʻe toe lava ai foki ke tokoni ʻetau ngaahi holí ke fakapapauʻi ʻetau fiefiá. Pea ʻoku finangalo ʻa e ʻEikí ke tau fiefia. Ko e ʻuhinga ia ʻe taha naʻá Ne fekau ai ke ʻoua te tau mānumanú.
“Ko e mānumanú … ʻoku fakatupu maumau ia ki he lotó. ʻE lava ke ne toʻo ʻetau ngaahi fakakaukaú pea kāpui kitautolu ʻaki ʻa e toutou loto-mamahi mo e taʻefiemālié. ‘Oku faʻa iku ia ki he ngaahi angahala kehe pea ki he tuʻunga moʻua fakapaʻanga.”