Mei he Māvahevahé ki he Kau Fakatahá
Naʻe ako ʻe Taila ʻo ʻiloʻi, naʻa mo e taimi ʻoku tau fepaki ai mo e faingataʻá mo e loto-fakamāú, te tau lava ʻo tuku ke ulo atu ʻetau māmá mo fakahaaʻi e ʻofa faka-Kalaisí ki he niʻihi kehé.
ʻŪ faitā ʻa Leslie Nilsson
ʻOku maʻu ʻe Taila mo hono ngaahi kaungāmeʻa mei he ngaahi tui fakalotu kehé ha meʻa ʻoku nau faitatau ai ʻi heʻenau fetokoniʻaki ke muimui ʻia Sīsū Kalaisí.
ʻOkú ke fetuʻutaki fēfē mo e kakai sola ʻoku ʻosi tomuʻa ʻi ai ʻenau fakakaukau fekauʻaki mo koe mo hoʻo tuí? Tautautefito ki he taimi ʻoku ʻikai lelei, pe moʻoni ai ha niʻihi ʻo e ngaahi fakakaukau ko iá? Naʻe fai ʻe Taila, taʻu 16, ʻa e fehuʻi tatau pē kiate ia.
Hili ʻene hiki mei ʻIutā, USA—ko ha feituʻu ʻoku tokolahi ange ai e kāingalotu ʻo e Siasi ʻo Sīsū Kalaisi ʻo e Kau Māʻoniʻoni ʻi he Ngaahi ʻAho Kimui Ní—ki ʻOkalahoma, USA, naʻá ne fakatokangaʻi ʻe fiemaʻu ha taimi mo e ngāue ke fakamaheni ai ki he niʻihi ʻoku nau lau ʻokú ne kehe meiate kinautolú.
Ke Ke Angaʻofa
ʻOku pehē ʻe Taila, “Naʻe ʻikai ke fuʻu angalelei ʻa e kakaí ʻi he kamatá. Te nau angalelei mai pē ʻi heʻemau fetaulakí, pea ʻi heʻenau sītuʻá pē te nau talanoa leva fekauʻaki mo au. ʻKo e taʻahine foʻoú ʻoku Māmonga, pea ʻoku ʻikai ke inu kofi ia,ʼ pe ʻʻOkú ne fuʻu angalelei; pau pē ko haʻane fakangalingali pē.ʼ”
ʻI he ngaahi fuofua ʻaho ko iá, ko e meʻa pē naʻe ʻiloʻi ʻe Taila ke faí ko e hokohoko atu ʻene angaʻofá mo hokohoko atu ʻene moʻui ʻaki e ngaahi meʻa ʻokú ne tui ki aí. ʻI he fakaʻau ke maheni ange ʻa e niʻihi kehé mo iá, naʻe kamata māmālie ke hoko ha liliu.
“Naʻá ku fetaulaki mo ha ngaahi kaungāmeʻa lelei ʻi he timi volipoló, ʻa ia naʻa nau tokoniʻi au ke maʻu ha ngaahi kaungāmeʻa ʻi he faʻahitaʻu māfaná. ʻI he taimi pē ne tokolahi ange ai hoku ngaahi kaungāmeʻá peá u fakahaaʻi hoku tuʻungá ki he kakaí, naʻe kamata ke poupouʻi au ʻe he kakaí. Naʻe kamata ke ʻiloʻi au ʻe he kakaí ʻoku ou angalelei moʻoni.”
Feinga ke Maʻu e Mahino Tatau
ʻI he fakaʻau ke ʻiloʻi lelei ange ʻe he kakaí pe ko hai moʻoni iá, naʻe kamata ke nau fai ha ngaahi fehuʻi fakamātoato fekauʻaki mo ʻene tuí.
ʻOku pehē ʻe Taila, “Naʻe ʻi ai haʻaku kalasi houa ʻe taha naʻe tafoki mai ai ʻa e tokotaha kotoa pē ʻo fai mai ha ngaahi fehuʻi fekauʻaki mo ʻeku tuí. Naʻa nau fie ʻilo pē he ʻoku nau pehē ʻoku kehe ʻaupito ʻetau ngaahi akonakí.”
Ka naʻe ʻikai tuku ʻe Taila ke ne ʻāvea ʻi he tokanga ko iá. “Naʻá ku tali moʻoni pē kiate kinautolu. ʻOkú ke ʻilo—naʻá ku tali kiate kinautolu ʻi he lelei taha naʻá ku lavá.”
Ko e niʻihi ʻo ʻene ngaahi fepōtalanoaʻakí ne peheni ia:
“ʻOku ʻikai ko ha Kalisitiane koe.”
“ʻIkai, ko e Kalisitiane au. ʻOku ou tui kia Sīsū Kalaisi.”
“Ka ʻoku kehe homou tohí. Ko e hā e tohi ko iá? ʻOku fekauʻaki ia mo e hā?”
“Ko ha toe fakamoʻoni ia ʻe taha ʻo Sīsū Kalaisi, ki he taimi naʻá Ne hāʻele mai ai ki he ongo ʻAmeliká.”
“Ko e hā? Naʻe hāʻele mai ʻa Kalaisi ki he ongo ʻAmeliká?”
“ʻIo!”
“Ka ʻokú ke lau e Tohi Tapú? Pau pē ʻoku ʻikai te ke lau Tohi Tapu koe.”
“ʻOku ou lau! ʻOku ou lau e Pulusinga ʻa Kingi Sēmisí.”
“Ko hoʻo moʻoni? Mo au pē!”
Koeʻuhí ko e tokolahi taha ʻo hono ngaahi kaungāmeʻa foʻoú mo e kaungāakó ko ha kau Kalisitiane foki, naʻe ʻilo ʻe Taila ha ngaahi meʻa ʻoku nau tui tatau ai peá ne kamata mei ai. ʻOkú ne pehē, “Ko e tefitoʻi meʻa ʻoku mau faitatau aí ko ʻemau tui kotoa kia Sīsū Kalaisí. ʻOku mau fāifeinga kotoa ke hangē ko Kalaisí pea hoko ko ʻEne kau ākonga.”
ʻOku ʻikai ngata pē ʻi he fehokotaki ʻa Taila mo hono ngaahi kaungāmeʻá ʻi heʻenau tui ki he Fakamoʻuí, ka ʻoku nau fetokoniʻaki ke nau hoko ko e lelei taha te nau lavá. “ʻOku mau feinga kotoa pē ke hoko ko ha kakai lelei ange, ʻa ia ko e anga faka-Kalaisi pē. ʻOku mau fetokoniʻaki.” ʻOku taukaveʻi ʻe hono ngaahi kaungāmeʻa foʻoú he taimí ni ʻa Taila mo tali ʻene ngaahi kehekehe fakalotú! ʻOkú ne fai e meʻa tatau maʻanautolu.
Kuo ʻilo ʻe Taila (ʻi lotomālie) ʻoku saiʻia foki hono ngaahi kaungāmeʻa mei he ngaahi tui fakalotu kehé ke vahevahe ʻa e maama ʻo Kalaisí.
Fetokoniʻaki ke Tupulaki
ʻOku fetokoniʻaki fēfē ʻa Taila mo hono ngaahi kaungāmeʻá ʻi heʻenau ngaahi tui fakalotu kehekehé? ʻI heʻenau feʻaluʻaki ʻo fai lelei, ʻo hangē pē ko e meʻa ne fai ʻe he Fakamoʻuí (vakai, Ngāue 10:38).
“ʻI ha taimi ʻe taha ne mau hiki ai ha fanga kiʻi tohi mo ha ngaahi veesi mei he Tohi Tapú pea tuku ia ʻi he kā ʻa e kakaí. Naʻa mau tohi ai ʻʻOku ʻofa ʻa Sīsū ʻiate koeʼ mo ha ngaahi meʻa pehē. Ne mau feinga ke angalelei mo tokoniʻi e kakai naʻe faingataʻaʻiá.”
“ʻOku ou feinga ke u angalelei koeʻuhí he ʻoku pehē ʻa Kalaisi: ko ha tokotaha angalelei. ʻOku feinga foki hoku ngaahi kaungāmeʻá ke nau hoko ko ha kakai lelei ange.”
ʻOku ʻiloʻi ʻe Taila koeʻuhí ko ha mēmipa ia ʻo e Siasi ʻo Sīsū Kalaisi ʻo e Kau Māʻoniʻoni ʻi he Ngaahi ʻAho Kimui Ní, te ne hā makehe koeʻuhí he ʻokú ne kehe. ʻOkú ne ʻiloʻi foki ʻa e ongoʻi tuenoá mo e liʻekiná.
ʻOkú ne pehē, “ʻOku ou feinga pē ke ʻasi hoku anga totonú. ʻOku ou malimali ki he tokotaha kotoa pē, pea ʻoku ou angalelei ki he tokotaha kotoa pē. ʻO aʻu ki he kakai ʻoku nau kehe ʻaupito meiate au ʻi he akó—ʻoku ou kaungāmeʻa mo kinautolu. Te u lue atu he holó, pea ko e taimi te u sio ai kiate kinautolú, ʻoku ou fakalea atu ʻo ʻeke ange pe ʻoku nau fēfē he ʻaho ko iá. Ko e fanga kiʻi ngāue faingofua ʻo e angaʻofa mo e tokoni ki he niʻihi kehé ko e founga ia ʻoku ou taki ai ʻi he faʻifaʻitakiʻangá.”
ʻOku pehē ʻe Taila, “ʻOku mau feinga kotoa ke hoko ko ha kakai lelei ange, ʻa ia ko e anga faka-Kalaisi pē.”
Ko Hono Tuku ke Ulo Atu ʻEne Māmá
ʻOku moʻui ʻaki ʻe Taila ʻene fakamoʻoní ʻaki ʻene tuku ke hoko ia ko ha konga ʻo ʻene ngaahi ngāue fakaʻahó mo ʻene feohi mo e kakaí. “ʻOku ou ʻiloʻi ʻoku ʻofa fakataautaha ʻa Kalaisi ʻiate au. ʻOku ou vakai kiate Ia ʻi heʻeku moʻui fakaʻahó. ʻI he taimi ʻoku lea fakahīkihiki pe lea lelei mai ai ʻa e kakaí, ʻoku ou ʻiloʻi ko ʻEne talamai ia ha meʻa naʻá ku fiemaʻu ʻi he ʻaho ko iá.”
“ʻOku ou ʻiloʻi ʻoku fanongo mai ʻa e Tamai Hēvaní ki heʻeku ngaahi lotú kotoa, pea ʻokú Ne ʻafioʻi ʻeku ngaahi fakakaukaú mo e taumuʻá. Kapau te u feinga ke hangē ko Iá, te u hoko ai ko ha tokotaha lelei ange.”
“Pea ko e hā ʻoku ʻikai ke u hoko ai ko ha tokotaha lelei angé?”