Kiʻi Taimi Fiefiá
Tā fakatātā ʻa David Klug
Langa ʻaki ʻa e Taó
Naʻe ngāue mālohi ʻa e Kāingalotu ʻi he kuonga muʻá ke langa ʻa e Temipale Ketilaní. Faʻu ʻa e Temipale Ketilaní heni ʻaki hano tā ha ʻū laine ʻi he pepa kalafí ʻo fakatatau mo e fakahinohinó. (ʻOku fakahaaʻi ʻe he fanga foʻi taó ʻa e huʻunga ʻoku totonu ke ke tā aí, pea ko e mataʻifiká ko e lahi ia ʻo e fanga foʻi puha ke ke ʻalu aí.)
Fanga kiʻi Tokoni Fakapotopotó
ʻOku pehē ʻe he Lea ʻo e Potó, ʻa ia ʻoku maʻu ʻi he Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 89, ko e “ngaahi inu mālohí” mo e “ngaahi inu velá” ʻoku ʻikai “maʻá e keté” (veesi 7, 9). Kuo fakamahinoʻi mai ʻe he kau palōfitá ʻoku ʻuhinga ʻa e “ngaahi inu mālohí” ki he kava mālohí pea ko e “ngaahi inu velá” ʻoku fakapatonu ia ki he kofí mo e tií (vela pe momoko), kae ʻikai ko e ngaahi inu kehe ʻoku velá.
Makatuʻunga ʻi he fanga kiʻi tokoní, fili pe ko e ipu sioʻata fē ʻoku ʻi ai ʻa e inu melié, ko e ipu sioʻata fē ʻoku ʻi ai ʻa e huʻakaú, pea ko e ʻū ipu sioʻata fē ʻoku totonu ke ke fakaʻehiʻehi mei aí: ko e ipu ʻe ua ʻoku ʻi ai ʻa e “ngaahi inu mālohí” pea ko e ipu ʻe taha ʻoku ʻi ai ʻa e “inu velá” (kofi pe tī).
Fanga kiʻi tokoni:
-
Ko e ipu sioʻata nounou tahá mo e ipu sioʻata lōloa tahá ʻoku ʻikai ke ʻi ai ha inu melie.
-
Ko e ipu ʻoku ʻi ai hono kaú ʻoku ʻi ai ha “inu vela.”
-
Ko e ongo ipu ʻoku ʻi ai ʻa e inu melié mo e huʻakaú ʻokú na fakatou ʻi he tafaʻaki ʻo ha ipu ʻoku ʻi ai ha “inu mālohi.”
-
Ko e ipu ʻoku ʻi ai ʻa e inu melié ʻoku ʻi he tafaʻaki ia ʻo e ipu ʻoku ʻi ai ʻa e “inu velá,” ka ʻoku ʻikai ofi ki ai ʻa e ipu ʻoku ʻi ai ʻa e huʻakaú.
Ko e Langa Fakatupu Fakakaukaú
ʻI he Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 94, ʻoku fakaafeʻi ʻe he ʻEikí ʻa e Kāingalotú ke nau langa “ha kamataʻanga mo e tuʻunga ki he koló” ʻo fakatatau ki he “sīpinga kuó u ʻoatu kiate kimoutolú” (veesi 1–2).
Ko e fē ʻa e poloka totonu ki he fakavaʻe ko ʻení?
A.
E.
F.
H.
I.
K.
Fanga Kiʻi Fakatātā Katuni Fakaolí
Hei, Siona! Ko ena! Ko ʻetau kai lelei ki he ʻaho ní ko e ika!
ʻOi … ʻIkai, mālō pē. ʻOku ʻikai ke u kai ika ʻi he taimí ni!
Ryan Stoker
Ngaahi Talí
Fanga kiʻi Tokoni Fakapotopotó: A. huʻakau, E. inu mālohi, F. inu vela, H. inu melie, I. inu mālohi
Ko e Langa Fakatupu Fakakaukaú: K.