Ko e Fanongonongo ki he Fāmilí pea mo Koe
ʻE taʻu 30 ʻi he māhiná ni ʻa e fanongonongo ki he fāmilí. Vakai ki he founga ʻe lava ke ne tāpuekina ai ho fāmilí ʻi he ʻahó ni.
ʻŪ tā fakatātā ʻa Irtaxe López de Munáin
ʻI he taʻu ʻe 30 kuohilí, ʻi Sepitema 1995, naʻe tuku mai ai ʻe he Kau Palesitenisī ʻUluakí mo e Kōlomu ʻo e Kau ʻAposetolo ʻe Toko Hongofulu Mā Uá ʻa e “Ko e Fāmilí: Ko ha Fanongonongo ki Māmani,” ʻo talaki “ko e fāmilí ko e uho ia ʻo e palani ʻa e Fakamoʻuí ki he ikuʻanga taʻengata ʻo ʻEne fānaú.”
Naʻe hoko ʻa Palesiteni Tāleni H. ʻOakesi ʻo e Kau Palesitenisī ʻUluakí, ko ha ʻAposetolo ʻi he taimi ko iá. Kuó ne pehē, “ʻOku ou fakamoʻoni ko e fanongonongo fekauʻaki mo e fāmilí, ko ha fakamatalaʻi ia ʻo ha moʻoni taʻengata. … Akoʻi ia, moʻui ʻaki ia, pea ʻe tāpuekina kimoutolu.”
Kuo faitāpuekina ʻe he fanongonongo ki he fāmilí ha ngaahi fāmili ʻi he funga ʻo e māmaní ʻi ha taʻu ʻe 30—pea ʻe kei hokohoko pehē atu ai pē.
Fanga Kiʻi Tokoni ki he Ngaahi Fāmili Mālohi mo Fiefiá
ʻI he fanongonongo ki he fāmilí, ʻoku fakamoʻoni mai ai ʻe he kau palōfitá mo e kau ʻaposetolo moʻuí ko e “fiefia ko ia ʻi he moʻui fakafāmilí ʻoku meimei ke toki aʻusia pē ia ʻi he taimi kuo langa ai ʻa e fāmilí ʻi he ngaahi akonaki ʻa e ʻEiki ko Sīsū Kalaisí.”
ʻOku kau heni ʻa e “tuí, lotú, fakatomalá, faʻa fakamolemolé, fakaʻapaʻapá, ʻofá, manavaʻofá, ngāué, pea mo e ngaahi ʻekitivitī ʻoku fakatupulakí.”
ʻE lava ke tāpuekina ho fāmilí ʻi ha ngaahi founga fakaofo ʻi hono fakaʻaongaʻi ʻa e ngaahi akonaki ko ʻení. Hangē ko ʻení, te ke lava ʻo:
-
Poupouʻi ʻa e lotu fakafāmilí. ʻOku tokoniʻi moʻoni ʻe he lotú ʻa e ngaahi fāmilí ke nau mālohi ange. Kapau ʻoku ʻikai ke anga ʻaki ho fāmilí ʻa e lotú, fakalotolahiʻi kinautolu ke nau ʻahiʻahi fakahoko ia. ʻE lava ke ʻomi ʻe he lotu fakatahá ʻa e melinó, ʻofá mo e uouangatahá.
-
Fakahaaʻi ʻa e ʻofá ʻi he leá mo e tōʻongá. Talaange maʻu pē ki hoʻo fāmilí ʻokú ke ʻofa ʻiate kinautolu—neongo kapau ʻokú ke fakakaukau ʻoku nau ʻosi ʻilo. Fakaʻaongaʻi ha ngaahi lea angaʻofa mo fakalotolahi. ʻOku fakaafeʻi ʻe he meʻá ni ʻa e Laumālié ki homou ʻapí.
Ko e tokoniʻi ho fāmilí ko ha founga lelei ia ʻe taha ke fakahaaʻi ai ʻa e ʻofá. Fakakaukau ke fai ha fanga kiʻi tokoni fakapulipuli ki ho ngaahi taʻoketé mo e tehiná pe tokoni ʻi he ngaahi ngāue fakaʻapí ʻo ʻikai toe fekauʻi.
-
Fakaʻaongaʻi ha taimi ke mou feohi ai mo fiefia. ʻOku fakamatalaʻi ʻe he fanongonongo ki he fāmilí ʻa e “ngaahi ʻekitivitī ʻoku fakatupulakí” ko ha founga ia ke tokoniʻi ai ʻa e ngaahi fāmilí ke nau mālohi mo fiefia. Te ke lava ʻo heka pasikala ʻi he paʻaké, teuteu mo vahevahe ha meʻatokoni, lue lalo nounou, pe vaʻinga ha sipoti pe fanga kiʻi vaʻinga faingofua. ʻOku lahi pē ngaahi meʻa ke faí, ka ʻi hoʻomou feohi fakatahá ʻe fakamanatu atu ai ko e fāmilí ʻa e meʻa ʻoku mahuʻinga tahá.
-
Ngāue tokoni fakataha. ʻE lava ke toe vāofi ange homou fāmilí ʻi hoʻomou ngāue tokoni fakatahá. ʻE lava ke faingofua ʻeni ʻo hangē ko hano teuteuʻi ha meʻatokoni manako maʻa ha taha faingataʻaʻia pe ko hono hiko ʻa e veve ʻi he toumuʻa ʻo e kaungāʻapí.
ʻE lava ke tokoni ʻa e Fakamoʻuí ke fakaleleiʻi ʻa e ngaahi taʻe-femahinoʻakí mo e ngaahi pole ʻi he ngaahi fāmilí ʻo fakafou ʻi he fakatomalá, faʻa fakamolemolé, mo e tuí. ʻI heʻetau muimui mo falala kia Sīsū Kalaisí, ʻe tupulaki ʻa e ʻofa mo e fakaʻapaʻapa ʻoku tau ongoʻi ʻi hotau ngaahi fāmilí.
ʻOku lahi ha ngaahi founga kehe ke fakamālohia mo fiefia ai ʻa e fāmilí pea ʻomi kinautolu ke nau vāofi ange.
Ko e hā ha ngaahi meʻa te ke lava ʻo fai?
Ngaahi Moʻoni ki he Taimí Ni pea Maʻu Ai Pē
ʻOku ʻikai ha fāmili ʻe haohaoa. ʻOku fehangahangai ha niʻihi mo ha ngaahi faingataʻa lalahi. Mahalo te ke vakai ki hoʻo tūkunga fakafāmilí peá ke fifili pe ʻe lava fēfē ʻe he fanongonongo ki he fāmilí ʻo tāpuekina ho fāmilí. Ka ʻoku fonu ia ʻi he ngaahi moʻoni taʻengata te ne tāpuekina ho fāmilí—ʻo tatau ai pē pe ko e hā.