2025
ʻOku Mahulu Hake ʻa e Angamaʻá ʻi he Maʻa Fakasekisualé
Ki Hono Fakamālohia ʻo e Toʻu Tupú Sune 2025


Fakaʻilekitulōnika Pē

ʻOku Mahulu Hake ʻa e Angamaʻá ʻi he Maʻa Fakasekisualé

Ko ha ngaahi ʻuhinga ʻeni ʻe niʻihi ki he angamaʻá ʻoku fekauʻaki mo e taumuʻa fakalaumālie ʻo e moʻuí.

laʻaá ʻi he ngataʻanga ʻo e langí

Naʻá ku fehuʻi tuʻo taha ki ha kalasi ʻo ha toʻu tupu ʻo e Kau Māʻoniʻoni ʻi he Ngaahi ʻAho Kimui Ní pe ko e hā ʻoku totonu ai ke nau talangofua ki he fono ʻo e angamaʻá, ʻa ia ʻoku fakaʻuhingaʻi ʻe he kau palōfitá ko e:

  • “Taʻofi ha faʻahinga fetuʻutaki fakasekisuale pē ʻi tuʻa ʻi ha nofomali fakalao ʻa ha tangata mo ha fefine.

  • “Anganofo ʻi he nofomalí.”

Naʻe pehē ʻe ha tokotaha ako ʻe taha koeʻuhí ke fakaʻehiʻehi mei he ngaahi mahakí. Naʻe pehē ʻe ha taha kehe koeʻuhí ke ʻoua naʻa feitama ʻi tuʻa ʻi he nofomalí. Naʻá ku talaange ko ha ngaahi tali fakapotopoto mo ʻuhinga lelei ia. “Ka tau pehē he ʻikai ke ke lava koe ʻo feitama pe maʻu ai ha mahaki,” ko ʻeku talí ange ia. “Ko e hā ʻoku totonu ai pē ke ke kei angamaʻá?” Naʻe fakafokifā pē kuo longonoa e loki akó. Naʻe ʻikai ʻomi ʻe he kalasí ha ngaahi ʻuhinga naʻe ope atu ʻi he meʻa naʻa nau ʻilo ʻi he ngaahi kalasi ki he moʻui leleí—ne ʻikai ha ngaahi ʻuhinga fakalaumālie.

ʻOku ou fie ʻoatu ha ngaahi ʻuhinga siʻi ki he maʻa fakasekisualé ʻa ia ʻoku fekauʻaki mo e taumuʻa fakalaumālie ʻo e moʻuí, ʻa ia ko e hoko ʻo hangē ange ko e ʻOtuá.

ʻUlungaanga ʻo e ʻOtuá

ʻOku hangē ʻa e moʻui taʻengatá ko e moʻui ʻo hangē ko e ʻOtuá, pea ko e moʻui mohu founga ʻa e ʻOtuá, ʻoku fakatefito ia ʻi Hono fāmilí. ʻI Heʻene hoko ko ʻetau Tamai Hēvaní, ʻokú Ne tatau ai pē ʻi Hono natulá pea ʻikai ke liliu ʻEne taumuʻá. ʻOku fakaʻaongaʻi ʻe he ʻOtuá Hono mālohí ʻi he māʻoniʻoni, taʻesiokita, angaʻofa, pea ʻi he anga-fakapotopoto, pe mapuleʻi kita ʻi he māʻoniʻoni.

Ko e ngaahi ʻulungaanga fakalangí ni ko ha konga ia ʻo e meʻa ʻokú ne ʻai ke malava e ʻOtuá ʻo faʻu mo tauhi ha fāmili taʻengata pea ʻai kitautolu ko ʻEne fānaú ke tau faalala kakato kiate Iá. Fakakaukauloto angé ʻi ha momeniti kapau naʻe ʻikai lava ke taʻotaʻofi e ʻOtuá pea ʻikai fai fakatatau ki Hono natulá, fetōʻaki Hono ʻulungāngá, pea ʻikai mapuleʻi Hono mālohí kae fakaʻaongaʻi siokita ia pea ʻikai mataʻofi. Te ke lava nai ʻo fakakaukauloto ki haʻo feinga ke tui ki ha ʻOtua angaʻuli?

Ko e hā ʻoku Mahuʻinga ai e Angamaʻá?

Mahalo te ke fifili, “Ko e hā ha kaunga ʻa e meʻá ni mo e fono ʻo e angamaʻá?” Ko e meʻa kotoa pē! ʻOku tupu ʻení he ko e fono ʻo e Angamaʻá ʻOku Mahulu Hake ia ʻi he Maʻa Fakasekisualé. Ko e fono ʻo e angamaʻá ʻoku fekauʻaki ia mo hono maʻu ʻo e falalá; ʻoku fekauʻaki ia mo hono fakaʻaongaʻi ʻo e mālohí ʻi he māʻoniʻoní; ʻoku fekauʻaki ia mo e mateaki taʻesiokitá; ʻoku fekauʻaki ia mo e fakatupú; ʻoku fekauʻaki ia mo e fāmili ʻo e fuakavá.

Neongo ko e holi fakanatula ʻo e tangatá ke fakatupu e fānaú, faʻu ha ngaahi fāmili, pea feohi fafale mo hano hoá ko ha meʻa ne ʻomi fakalangi, ka ʻoku fakameleʻi e holi fakalangi ko iá ʻi he taimi ʻoku taʻemapuleʻi, hikisia, fakaaoao, puleʻi kākā, taʻe fakaʻapaʻapa, pe siokita aí.

Ko e mālohi ke fakatupu e moʻuí ko e taha ia ʻo e ngaahi mālohi maʻongoʻonga taha kuo foaki ʻe he ʻOtuá ki Heʻene fānaú ʻi he māmaní. Ko e kakai angamaʻá ʻoku nau ʻilo e founga ke tokangaʻi ʻaki e mālohi kāfakafa ko iá pea fakaʻaongaʻi ia ʻi he founga totonu.

Neongo ʻoku ʻikai saiʻia ha ngaahi sosaieti fakaeonopooni ʻe niʻihi ʻi hono faʻu e ngaahi fakangatangata ki he tuʻunga fakasekisuale ʻo e tangatá, ka ʻoku ngalo ʻiate kinautolu ko e mālohi ʻoku ʻikai hano ngaahi ngataʻangá ko e fakavaʻe ia ki he faihalá mo e moveuveú fakatouʻosi. Manatuʻi, naʻa mo e ʻOtuá ʻoku ʻi ai e ngaahi fakangatangata he ʻikai te Ne maumauʻi “he [ʻe] ʻikai ke toe ʻOtua” ai Ia (ʻAlamā 42:22, 25).

ʻI heʻetau ako ke mapuleʻi totonu e mālohí pea talangofua ki hono ngaahi fakangatangata fakafuakavá, ʻoku tau ako ai e ngaahi ʻulungaanga ʻoku tokoniʻi kitautolu ke hoko ʻo hangē ange ko e ʻOtuá.

Ko ia, makehe mei he ngaahi feitama ʻikai fiemaʻú mo e mahakí, ko e hā ʻoku totonu ai ke tau tauhi e fono ʻo e angamaʻá? ʻOku tau fiemaʻu ha mata ʻoku mamata ko e fuakava ʻo e angamaʻá ʻoku ʻikai fekauʻaki pē ia mo e meʻa ke fai pe ʻikai fai ʻi he ngaahi vā fakasekisualé—ʻoku fekauʻaki ia mo e ako ke fakatupulaki ha ʻulungaanga ʻe lava ke fai ki ai ha falala, fakaʻaongaʻi e anga-fakamaʻumaʻú, fakaʻapaʻapaʻi e ngaahi fakangatangatá, he ʻikai te ne fakaʻaongaʻi siokita e mālohí, pea lava ke ne fakatupu mo tauhi ha fāmili fakafuakava, ʻo hangē pē ko e ʻOtuá. ʻOku fekauʻaki ia mo e ʻofa ʻo hangē ko ʻEne ʻofá, fakatupu ʻo hangē ko ʻEne fakatupú, mo ongoʻi e fiefia ʻokú Ne ongoʻí.

Ngaahi Maʻuʻanga Fakamatalá

  1. Tohi Tuʻutuʻuni Fakakātoa: Ko e Ngāue ʻi he Siasi ʻo Sīsū Kalaisi ʻo e Kau Māʻoniʻoni ʻi he Ngaahi ʻAho Kimui Ní, 38.6.5, Gospel Library.

  2. Vakai, “Palani ʻo e Fakamoʻuí,” Ngaahi Tefitó mo e Ngaahi Fehuʻí, Gospel Library; vakai foki, Tohi Tuʻutuʻuni Fakakātoá, 1.1 mo e 1.3.2.

  3. Vakai, Mōsese 1:39; vakai foki, “Moʻui Taʻengatá,” Ngaahi Tefitó mo e Ngaahi Fehuʻí, Gospel Library.

  4. Vakai, Malakai 3:6; ʻAlamā 7:20; Molomona 9:10.

  5. Vakai, Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 121:36.

  6. Vakai, 2 Nīfai 26:24; Sione 15:13.

  7. Vakai, ʻĪsaia 63:7; Sione 3:16; 1 Sione 3:1; Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 138:3.

  8. “Ko e anga fakapotopotó ko ha ʻulungaanga fakalangi” (Kent D. Watson, konifelenisi lahi ʻo ʻOkatopa 2009 [Ensign pe Liahona, Nōvema 2009, 38]).

  9. Vakai, Teutalōnome 32:4; Fakahā 15:3; 2 Nīfai 9:17; Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 109:77; “Falala ki he ʻOtuá,” Topical Guide, Gospel Library.

  10. ʻOku fakaʻaongaʻi ʻe he kau palōfitá e ngaahi lea hangē ko e fakaʻofoʻofa mo e toputapu mo e fakanofo ʻe he ʻOtuá ʻi hono fakamatalaʻi e anganofo ʻi he feohi fafale fakasekisuale ʻo e nofomalí (vakai, Tohi Tuʻutuʻuni Fakakātoá, 2.1.2).

  11. Vakai, Dallin H. Oaks, konifelenisi lahi ʻo ʻOkatopa 1993 (Ensign, Nov. 1993, 74); David A. Bednar, konifelenisi lahi ʻo ʻEpeleli 2013 (Ensign pe Liahona, Mē 2013, 42).