Mateo 27; Marcos 15; Lucas 23; Juan 19

Tingnan sa “Juan 18:29. Sino si Pilato?” at “Juan 18:29–36. Bakit dinala ng mga pinunong Judio si Jesus sa harap ni Pilato?”

Ayon sa sinaunang bersyong Griyego ng Mateo 27:16–17, ang unang pangalan ni Barabas ay Jesus. Ang literal na kahulugan ng pangalang Barabas ay “anak ng ama.” Pinili ng galit na galit na mga tao si Jesus Barabas kaysa kay Jesucristo—ang literal na Anak ng Ama. Ang pagpapalaya kay Barabas ay katuparan ng ritwal ng pagbubunton ng sisi na isinasagawa sa Araw ng Pagbabayad-sala. Ayon sa batas ni Moises, sa Araw ng Pagbabayad-sala ay pumipili ang mataas na saserdote ng dalawang kambing. Ang isang kambing ang pambunton ng sisi at at pinapalaya nang buhay sa ilang, at ang isa pang kambing ay pinapatay bilang handog pangkasalanan sa Panginoon. Tinupad ni Barabas ang tungkulin ng pinagbubuntunan ng sisi. Ginampanan ng Manunubos ang tungkulin ng ikalawang kambing noong ialay Niya ang Kanyang buhay upang magbayad-sala para sa mga kasalanan ng lahat ng tao.

Ang pagbitay sa pamamagitan ng pagpapako sa krus ay parusa para sa iba’t ibang krimen, kabilang na ang politikal na rebelyon. Tinawag ng sinaunang Judiong historyador na si Josephus ang pagpapako sa krus na “pinakamiserableng kamatayan.” “Ang taong ipapako sa krus ay kadalasang pinagpapasan muna ng sarili niyang krus sa lugar ng pagbitay.” Ang tao ay madalas na hinuhubaran ng kanyang damit. Pagkatapos ay itinatali o ipinapako ng berdugo ang biktima sa krus gamit ang mga lubid o pako o pareho sa dalawa. Bagama’t ang mga sugat na nagmula sa mga pako ay nagdudulot ng matinding sakit, hindi ito ang pumapatay sa tao. Karaniwan, ang kamatayan ay bunga ng “pinagsamang gutom, pagkabigla, uhaw, impeksyon, pagkapagod, at pagkakabilad.” Maaaring magdusa ang tao sa loob ng dalawa hanggang tatlong araw bago siya mamatay.

Alam ni Pilato na inosente si Jesucristo sa mga paratang laban sa Kanya. Maging ang asawa ni Pilato ay nagbabala kay Pilato tungkol sa kawalang-sala ni Jesucristo. Upang linisin ang kanyang sarili sa responsibilidad ng pagkondena sa isang inosenteng tao, naghugas ng kamay si Pilato. May ganito ring kaugalian sa batas ni Moises. Kaya nga, nang hugasan ni Pilato ang kanyang mga kamay, ipinararating niya na inosente siya sa paraang mauunawaan ng mga pinuno ng Judio. Gayunman, hindi matatakasan ni Pilato ang kanyang responsibilidad dahil lamang naghugas siya ng kamay. Sinabi ni Pangulong Jeffrey R. Holland, “Ang bagong hugas na mga kamay ni Pilato ay mas lalong nadungisan at narumihan.”

Ang Pagpapako sa Krus kay Jesucristo ay isinagawa ng isang maliit na grupo ng mga pinunong Judio sa pakikipagtulungan ng mga awtoridad ng Roma. Mahalagang tandaan na sa panahon ng ministeryo ng Tagapagligtas sa lupa, maraming Judio ang naniwala kay Jesucristo.

Ang paghagupit, o paghampas, ay isang pagpaparusa ng mga Romano na naglalayong pahinain ang isang tao bago ipako sa krus. Ang latigo ay gawa sa mga lubid na katad na may maliliit na piraso ng metal o buto na nakakabit sa mga ito. Ang taong hinatulan ay itinatali sa isang haligi at paulit-ulit na nilalatigo. Ang unang hataw ay nagdudulot ng pagpunit ng balat. Ang paulit-ulit na paghataw ay nagdudulot ng pagkapunit ng mga kalamnan ng buto. Nagdudulot ito ng matinding sakit at pagkawala ng dugo. “Ang ideya ay pahinain ang biktima sa punto na kulang na lamang mawalan ito ng malay o mamatay. Karaniwan na may halong panlalait at pangungutya ang pamamaraang ito.”

Ang mga sundalong Romano ay gumamit ng mga simbolo ng mga maharlika upang kutyain si Jesucristo bilang hari ng mga Judio. Ayon sa mga salaysay na matatagpuan sa Marcos, Juan, at sa Pagsasalin ni Joseph Smith, binigyan nila Siya ng isang kulay lilang balabal na isusuot. Ang kulay lila ay sumisimbolo sa pagiging maharlika. Gumawa sila ng koronang tinik at ipinutong ito sa ulo ni Jesus. Naglagay rin sila ng tambo, o tungkod, sa Kanyang kanang kamay, na kunwari’y isang setro ito.

Kaugalian ang paglalagay ng karatula sa ulunan ng akusado sa krus. Sa karatula nakasulat ang kanilang pagkakasala. Mababasa sa karatulang ipinaskil sa krus sa may ulunan ni Jesus ang mga salitang “Si Jesus ng Nazaret, ang Hari ng mga Judio” sa Griyego, Latin, at Hebreo. Mababasa ng lahat ng dumaraan ang opisyal na pahayag na ito at malalaman na si Jesus, ang “Hari ng mga Judio,” ay ipinako sa krus. Sinabi ng mga punong saserdote kay Pilato, “Huwag mong isulat, Ang Hari ng mga Judio; kundi sinasabi ng taong ito, Ako ang Hari ng mga Judio.” Magpapahiwatig ang pagbabagong ito ng kanilang paniniwala na si Jesus ay hindi hari ng mga Judio bagama’t sinasabi Niyang Siya nga. Hindi pinansin ni Pilato ang kahilingan nilang baguhin ang mga salita sa karatula.

Nasa “Ikatlo na ang oras” ng araw, o mga alas 9:00 n.u., nang ipako sa krus si Jesucristo. Itinala ni Mateo na “nagdilim sa buong lupain” mula sa ikaanim na oras (mga 12:00 ng tanghali) hanggang sa ikasiyam na oras (mga alas 3:00 n.h.), nang mamatay ang Tagapagligtas.

Itinuro ni Pangulong Jeffrey R. Holland:

“Para maging ganap ang pinakadakilang sakripisyong iyon ng Kanyang Anak yamang ginawa iyon nang kusang-loob at mag-isa, saglit na binawi ng Ama kay Jesus ang pag-alo ng Kanyang Espiritu, na suporta ng Kanyang presensya. … Para maging walang katapusan at walang hanggan ang Kanyang Pagbabayad-sala, kinailangan Niyang malaman kung ano ang pakiramdam nang mamatay hindi lamang sa pisikal kundi maging sa espirituwal, ang madama kahit paano ang pakiramdam kapag nawala ang banal na Espiritu, at maiwang kahabag-habag, walang pag-asa, at nag-iisa.

“Ngunit si Jesus ay nagtiis. Nagpatuloy Siya. Ang kabutihang nasa Kanya ang nagtulot upang magtagumpay ang pananampalataya kahit ganap ang pagdurusa. … Dahil sa nilakad ni Jesus ang napakalayo, at malungkot na daan nang nag-iisa, hindi na natin kailangang gawin iyon.”

Ang Kabanal-banalang Dako ang pinakasagradong silid sa sinaunang templo at hinihiwalay ito ng isang tabing. Ang silid na ito ay sumisimbolo sa presensya ng Diyos. Minsan sa isang taon, sa Araw ng Pagbabayad-sala, ang mataas na saserdote ay dumaraan sa tabing ng templo at pumapasok sa Kabanal-banalang Dako. Iwiniwisik niya ang dugo ng handog para sa kasalanan sa altar upang tubusin ang mga kasalanan ng buong kongregasyon ng Israel.

Noong ang tabing ng templo ay “napunit sa dalawa,” o nahati sa dalawa, sa kamatayan ni Jesucristo, ito ay isang dramatikong simbolo ng naisakatuparan ng Pagbabayad-sala ng Tagapagligtas. Itinuro ni Apostol Pablo na tulad ng napunit na tabing ng templo na simbolikong pagpapahintulot sa pagpasok sa Kabanal-banalang Dako, ang napunit na laman ni Jesucristo ang siya namang nagbubukas ng daan para sa atin patungo sa kinaroroonan ng Ama sa Langit.

Hindi alam kung bakit ang mga talata tungkol sa Pagkabuhay na Mag-uli sa Mateo 27 ay inilagay sa teksto kung saan ito naroon. Nilinaw sa talata 53 na ang mga pagpapakita ng mga nabuhay na mag-uling nilalang na ito sa Jerusalem ay naganap “pagkatapos ng pagkabuhay na mag-uli [ni Cristo].” Ang ibang mga talata sa banal na kasulatan ay nagpapatunay na si Jesucristo ang unang nabuhay na mag-uli. Itinuro ng propeta sa Aklat ni Mormon na si Abinadi na ang yaong mga nabuhay na mag-uli sa panahon ng Pagkabuhay na Mag-uli ng Tagapagligtas ay mga propeta at mga taong sumunod sa mga utos ng Diyos.

Tingnan sa “Mateo 26:59–68. Ano ang kahalagahan sa paratang na kalapastanganan?”

Si Herodes Antipas ay anak ni Herod the Great, na siyang nag-utos na patayin ang mga bata sa Bethlehem. Nakiapid si Herodes Antipas sa asawa ng kanyang kapatid na si Filipo at pinakasalan ito. Nang mabalitaan ni Juan Bautista ang kasal na ito, sinabi niya na ito ay labag sa batas. Ipinapatay ni Herodes si Juan Bautista. Nauna nang tinawag ni Jesus si Herodes na “asong gubat,” na nagpapahiwatig ng mapanlinlang na pagkatao ni Herodes. Napuna ni Elder James E. Talmage, “Sa pagkakaalam natin, si Herodes … ang tanging nilalang na nakita si Cristo nang harapan at kumausap sa Kanya, ngunit hindi kailanman narinig ang Kanyang tinig.”

Ang punongkahoy na sariwa ay kumakatawan sa mortal na ministeryo ni Jesucristo sa lupa. Ang punongkahoy na tuyo ay kumakatawan sa panahon matapos mamatay ang Tagapagligtas. Idinagdag ng Pagsasalin ni Joseph Smith ang sumusunod na kaalaman: “Ano ang gagawin sa punongkahoy na tuyo? Ito ang kanyang sinabi, na nagpapahiwatig ng pagkalat ng Israel, at ng kapahamakan ng mga pagano, o sa madaling salita, ng mga Gentil.” Ipinahihiwatig ng talatang ito na kung ang mga mang-aapi sa mga Judio ay makagagawa ng mga bagay na gayon kasasama sa panahong kasama nila si Jesus, gagawa sila ng mas masahol pang mga bagay pagkatapos Niyang mawala.

Nililinaw ng Pagsasalin ni Joseph Smith na hiniling ng Tagapagligtas sa Ama na patawarin ang mga sundalong Romano na nagpako sa Kanya sa krus.

Nilinaw ni Propetang Joseph Smith na ang ibig sabihin ng Panginoon ay makakasama Niya ang magnanakaw sa mundo ng mga espiritu sa halip na sa paraiso ng mga espiritu. Mula sa makabagong paghahayag nalaman natin na pumapasok sa daigdig ng mga espiritu ang lahat ng namamatay. Ang mabubuti at nabinyagan ay nananahan sa kalagayan ng paraiso, samantalang ang masasama at ang yaong mga hindi tumanggap ng ebanghelyo ng Tagapagligtas ay nananahan sa bilangguan ng mga espiritu. Ang mga nasa bilangguan ng mga espiritu ay may mga pagkakataong maturuan ng ebanghelyo ni Jesucristo, magsisi ng kanilang mga kasalanan, at tumanggap ng mga ordenansa sa pamamagitan ng gawaing isinasagawa natin sa mga templo. Kung tatanggapin nila ang ebanghelyo, makaaalis sila sa bilangguan ng mga espiritu at maninirahan sa paraiso.

Itinuro ni Elder Robert D. Hales: “Mula pa noong bago likhain ang daigdig hanggang sa mga huling sandali sa krus, isinakatuparan ng Tagapagligtas ang gawain ng Kanyang Ama. Tinapos Niya ang gawaing isinugo sa Kanyang gawin. Samakatwid, hindi na tayo nagtataka kung sino ang kinakausap Niya nang, nasa krus, ‘sabi niya, Naganap na,’ [Juan 19:30] at ‘sumigaw … [sa] malakas na tinig, … Ama, sa mga kamay mo ay ipinagtatagubilin ko ang aking Espiritu: at pagkasabi nito, ay nalagot ang hininga’ [Lucas 23:46]. Alam nating Siya ay nananalangin sa Kanyang Ama sa Langit.” Idinagdag pa ng Pagsasalin ni Joseph Smith, “Si Jesus, nang muling sumigaw sa malakas na tinig, sinasabing, Ama, natapos na, ang iyong kalooban ay naganap na, ay nalagot ang hininga.” Ang pahayag na ito ay nagpapahiwatig na kusang isinuko ni Jesucristo ang Kanyang buhay.

• Jeffrey R. Holland, “Itinaas sa Krus,” Liahona, Nob. 2022, 77–80

• Jeffrey R. Holland, “Walang Sinuman ang Kasama Niya,” Liahona, Mayo 2009, 86–88

• Gordon B. Hinckley, “The Symbol of Our Faith,” Ensign, Abr. 2005, 3–6

• Dallin H. Oaks, “Ano ang Nagawa ng Ating Tagapagligtas para sa Atin?,” Liahona, Mayo 2021, 75–77