Mateo 21–23; Marcos 11; Lucas 19–20; Juan 12

Ang matagumpay na pagpasok ng Tagapagligtas sa Jerusalem ay katuparan ng propesiya na sasakay ang Tagapagligtas sa isang batang asno papasok sa Jerusalem bilang ipinangakong Mesiyas at Hari ng Israel. Pumasok Siya sa Jerusalem ayon sa huwaran ng mga sinaunang hari. Nang sumakay ang Tagapagligtas sa isang batang asno papunta sa bundok ng templo, sumigaw ang mga tao ng “Hosana.” Ang Hosana ay salitang Hebreo na ang ibig sabihin ay ‘iligtas mo kami’ at ginagamit sa pagpuri at pagsumamo.” Inilatag ng mga tao ang kanilang mga damit at mga sanga ng palma sa daraanan ng Tagapagligtas. Ito ang nakaugaliang pagsalubong sa isang bagong hari. Ipinahiwatig ng kanilang mga kilos na “nakilala ng mga taong ito si Cristo bilang ang pinakahihintay na Mesiyas.”

Sinabi ng mga saserdote na nagkaroon sila ng awtoridad batay sa kanilang angkan, ang mga eskriba batay sa kanilang edukasyon, at ang matatanda batay sa kanilang katayuan sa lipunan at kayamanan. Iginiit ng mga punong saserdote at elder ang kanilang awtoridad sa templo. Pinangasiwaan ng mga saserdote sa templo ang pagpapalit ng pera na naganap sa templo. Hinamon ni Jesus ang kanilang awtoridad nang itaob Niya ang mga mesa at tinukoy ang templo bilang Kanyang bahay. Kalaunan, nang magturo si Jesus sa templo, Siya ay matinding hinamon ng mga pinunong Judio sa pagtatanong ng, “Sa anong awtoridad mo ginagawa ang mga bagay na ito, at sino ang nagbigay sa iyo ng awtoridad na ito?”

Isinumpa ni Jesucristo ang puno ng igos dahil sa pagkakaroon ng “mga dahon lamang.” Pagkatapos ay natuyo ang puno at namatay. Ipinaliwanag ni Jesus sa Kanyang mga disipulo na kung sila ay may pananampalataya, magkakaroon din sila ng kapangyarihang gumawa ng mga dakilang bagay. Habang ang kaganapang ito ay nagpapakita ng kapangyarihan ng Diyos sa lupa, maaaring may karagdagang simbolismo. Halimbawa, sa Lumang Tipan, ang puno ng igos ay isang simbolo para sa Juda at Israel. Ipinahihiwatig nito na ang pagsumpa sa puno ng igos ay “pagpapahayag ng paghatol sa Jerusalem at Israel.”

Ang mga Judio noong unang siglo ay namuhay sa isang kultura na nagpapahalaga sa karangalan. Ang isang tao ay maaaring magkaroon ng karangalan sa pamamagitan ng kapanganakan, angkan, posisyon, kapangyarihan, o mga koneksyon sa lipunan. Maaari din silang mawalan ng karangalan sa pamamagitan ng mga hamon na ginawa sa publiko. Sa mga ganitong sitwasyon, pinahahalagahan ang pagiging matalino at mapanghikayat. Kung ang taong hinamon ay hindi nakatugon nang mabuti ayon sa opinyon ng nagmamasid, mawawalan siya ng impluwensya sa komunidad.

Sinikap ng mga pinunong Judio na sirain ang karangalan at impluwensya ni Jesus sa pamamagitan ng pagtatanong kay Jesus sa harap ng publiko. Napakalalim ng mga sagot ng Tagapagligtas kaya natahimik ang mga nag-aakusa at hindi na nangahas na magtanong pa sa Tagapagligtas. Dahil nakataya ang kanilang karangalan, ang mga kaaway ng Panginoon ay bumaling sa ibang paraan ng pagpapahiya sa publiko—itinuring nila si Jesus bilang isang kriminal at hinatulan Siya ng kamatayan.

Ginamit ni Jesucristo ang mga talinghaga tungkol sa dalawang anak na lalaki at masasamang magsasaka upang patotohanan ang Kanyang kabanalan bilang Anak ng Diyos. Sa bawat talinghaga, kinokondena ng Tagapagligtas ang mga taong nagdududa sa Kanyang awtoridad at inaabuso ang kanilang sariling awtoridad.

Kabilang sa mga sinaunang kasalan ng mga Judio ang pagtitipon ng mga kasama sa kasal. Karaniwan, ang mga kasama sa kasal ay susunod sa mag-asawa papunta sa bahay ng lalaking ikakasal para sa isang handaan. Ang prusisyong ito ay karaniwang nangyayari sa gabi. Ang handaan ng kasalan ay maaaring tumagal ng ilang araw. Ang pagdiriwang “ay maaaring kapalooban ng mga awit, musika, tula ng pag-ibig, at sayawan.”

Gamit ang talinghagang ito, itinuro ni Jesus sa mga pinunong Judio na ang Israel ay inanyayahan sa simbolikong handaan ng Diyos. Binigyang-diin sa talinghagang ito ang ilang paraan na tinanggihan ng Israel ang paanyaya ng Diyos. Ipinahayag ni Jesus na mag-aanyaya ang Diyos ng mga bagong panauhin sa Kanyang handaan.

Maaaring mukhang hindi makatwirang palayasin ang lalaki sa handaan ng kasalan dahil sa pagsusuot ng maling damit. Ngunit dahil ang mga panauhing ito ay nanggaling sa mga lansangan, malamang na naglaan ang hari ng tamang damit para sa kanila. Itinuro ni Elder David A. Bednar na ang lalaki ay “hindi lamang niya hindi isinuot ang damit pangkasal; kundi pinili talaga niyang hindi ito isuot. Tahasan niyang tinanggihan na magsuot ng tamang damit para sa okasyon.” Sa madaling salita, ininsulto ng lalaki ang hari sa pamamagitan ng pagtanggi sa regalo ng hari.

Iniuugnay ng Pagsasalin ni Joseph Smith ang pahayag na “Marami ang tinawag, ngunit kakaunti ang pinili” sa hindi pagsusuot ng damit pangkasal. Ipinahayag ni Elder Bednar: “Maaaring tanggapin ng isang tao ang paanyaya at umupo sa piging—ngunit maaaring hindi siya mapiling dumalo dahil hindi niya suot ang wastong damit pangkasal ng nagpapabalik-loob na pananampalataya sa Panginoong Jesucristo at sa Kanyang banal na biyaya. Samakatwid, [tayo ay] mayroong kapwa tawag ng Diyos at ang ating indibiduwal na pagtugon sa tawag na iyon, at marami ang matatawag ngunit kakaunti ang mapipili.”

Inutusan ni Cesar, o ng emperador ng Roma, ang lahat ng nasa hustong gulang na lalaki na magbayad ng buwis. Kinasuklaman ng mga Judio ang mga buwis na ito dahil ginagamit ito para sa kaluwalhatian ng Imperyong Romano. Ang hindi pagbabayad ng buwis ay itinuring na paghihimagsik laban sa Roma; ang pagbabayad ng buwis ay labag sa kalooban ng mga Judio.

Tulad ng mga Fariseo bago sila, gusto rin ng mga Saduceo na mabitag si Jesus sa kanyang mga salita. Samakatuwid, nagtanong sila kay Jesus tungkol sa kasal na sa palagay nila ay imposibleng masagot Niya at mapangangatwiranan nila ang kanilang paniniwala na walang Pagkabuhay na Mag uli. Tinanong ng mga Saduceo si Jesus kung sinong kapatid ang ikakasal sa babae sa Pagkabuhay na Mag–uli kung siya ay ikinasal sa pitong magkakapatid na lalaki sa mortalidad. Ang tanong na ito ay may kaugnayan sa pagsasagawa ng kasal na levirate sa ilalim ng batas ni Moises. Ang mga kasal na Levirate ay nagtutulot sa isang balo na walang anak na magpakasal sa kapatid ng kanyang yumaong asawa upang mapanatili ang pangalan at angkan ng kanyang asawa. Ang “kaugaliang ito … ay pangtemporal na kasal at ginawa upang matugunan ang mga pangangailangan na idinulot ng kamatayan ngunit hindi kinakailangan sa kabilang buhay kung saan hindi na umiiral ang kamatayan.” Ang sagot ni Jesus ay naaayon sa turo sa Doktrina at mga Tipan 132:15–16. Itinuturo ng mga talatang ito na kapag ang isang lalaki at babae ay nag-asawa “habang [ang lalaki] ay nasa daigdig at [ang babae] sa kanya, ang kanilang … kasal ay walang bisa kapag sila ay patay na.”

Tingnan sa entry na “Mga Banal na Kasulatan” sa bahaging “Mahahalagang Termino sa Bagong Tipan” sa pambungad.

Tinukoy ni Jesucristo ang inspiradong awit ni David kung saan tinawag ni David ang Mesiyas na kanyang Panginoon. Ipinropesiya na ang Mesiyas ay magmumula sa lahi ni David. Ang mga Fariseo ayon sa kaugalian ay naniniwala na ang Mesiyas ay magiging isang hari sa lupa na magliligtas sa bansang Israel. Ngunit alam ni David na ang Mesiyas ay magiging Anak ng Diyos, kaya tinukoy ni David ang Mesiyas bilang kanyang Panginoon. Ginamit ng Tagapagligtas ang awit na ito para ituro sa mga Fariseo na ayon sa kanilang mga banal na kasulatan, si Cristo ay higit pa sa anak ni David; Siya rin ang Anak ng Diyos.

Ang upuan ni Moises ay maaaring tumukoy sa isang aktuwal na upuan sa harapan ng sinagoga. Ang upuan ay kumakatawan kay Moises bilang guro ng batas o kautusan. Tila hindi sinalungat ni Jesus ang itinuro ng mga eskriba at mga Fariseo kundi kung paano sila namuhay.

Ang salitang pilakteria ay salitang Griyego na nangangahulugang “bantay, tagapag-alaga.” Ang mga pilakteria ay maliliit na kahon na gawa sa katad na nakadikit sa noo at braso. Sa loob ng mga kahon ay may maliliit na rolyo ng pergamino na may tagubilin sa banal na kasulatan. Ang mga laylayan ng damit ay mga borlas o tassel na inilalagay sa gilid o sulok ng damit para alalahanin ang Diyos at ang Kanyang mga batas.

Pinuna ni Jesus ang mga Fariseo sa pagsusuot ng mga pinalapad na kahon at tassel upang ipakita ang kanilang diumano’y higit na katapatan sa Diyos.

Ang salitang mapagkunwari ay salitang Griyego na nangangahulugang aktor, “mapagpanggap, mapagpaimbabaw, o hindi tapat.” Ang mga mapagkunwari ay yaong mga taong mapanlinlang ang mga kilos, o “mga manloloko.” Tinuligsa ng Panginoon ang mga eskriba at Fariseo dahil hindi nila ipinamumuhay ang itinuro nila. Walong kahabag-habag ang ipinahayag ng Tagapagligtas sa mga eskriba at Fariseo dahil sa kanilang pagkukunwari. Ang kahabag-habag ay isang matinding paghihirap na humahantong sa labis na kalungkutan.

Ang mga proselyte ay mga Gentil na napabalik-loob sa Judaismo. Kabilang sa proseso ng pagbabalik–loob ang “pagtutuli [para sa mga lalaki], binyag, at pag-aalay ng hain.”

Ang mga Israelita ay naghandog upang makatulong sa pagsuporta sa templo at sa mga saserdote. Ang mga handog na ito ay maaaring pera o partikular na mga pananim, kabilang na ang mga pampalasang tulad ng yerbabuena, anis at komino. Napansin ni Jesus na ang mga Fariseo ay maaaring magbayad ng ikapu gamit ang mga pampalasa ngunit pinababayaan ang mahahalagang bagay tulad ng paghatol, pagkahabag, at pananampalataya.

Dahil ang mga niknik ay itinuturing na maruruming insekto, ang ilang Judio ay nagsasala ng kanilang inumin upang hindi aksidenteng makain ang mga ito. Ang mga kamelyo ay itinuturing ding maruming pagkain sa ilalim ng batas ni Moises. Ginamit ng Tagapagligtas ang mga halimbawa ng pagbabayad ng ikapu gamit ang mga pampalasa, pagsasala sa mga niknik, at pagkain ng mga kamelyo para ituro sa mga Fariseo na nakatuon sila sa mga maling bagay.

Ang isang taong nakatapak ng isang puntod ay itinuturing na ritwal na marumi sa ilalim ng batas ni Moises. Upang maiwasan ito, ang mga puntod ay pininturahan ng puti upang mas makita ang mga ito. Ang isang bagong pinturadong libingan ay mukhang malinis sa labas, ngunit sa loob nito ay may isang bangkay na nabubulok. Kahit anupamang pagpapaganda sa labas ay hindi magpapabago sa nangyayari sa loob. Ginamit ng Tagapagligtas ang imaheng ito upang ilarawan ang pagkukunwari. Likas sa tao na mag–alala tungkol sa panlabas na anyo, ngunit nais ng Tagapagligtas na baguhin ang ating puso.

Sa panahon ng Bagong Tipan, ang mga Judio ay pinapalamutian, o dinedekurasyunan ang mga libingan ng mahahalagang tao upang parangalan ang mga ito.

Itinala nina Marcos at Mateo na isang babeng hindi pinangalanan ang nagpahid ng pabango sa ulo ni Jesucristo isang araw bago ang Huling Hapunan. Ang babaeng ito na hindi pinangalanan ay malamang na si Maria ng Betania. Itinala ni Juan na pinahiran ni Maria ng pabango ang mga paa ng Tagapagligtas bago ang matagumpay na pagpasok ng Tagapagligtas.

Ang pagpapahid ni Maria ng pabango kay Jesucristo ay nagpakita ng kanyang tiwala at pananampalataya na Siya ang Mesiyas. Itinala ni Marcos na binasag ni Maria ang isang sisidlan ng alabastro, na isinakripisyo kapwa ang isang mamahaling sisidlan at lahat ng laman nito. Ang ungguento ay purong spikenard, isang mamahaling pabango na inangkat mula sa kabundukan ng Himalaya. Ang pabango ay nagkakahalaga ng mahigit sa 300 denario (mga isang taon na halaga ng bayad para sa karaniwang manggagawa).

Sinabi ni Jesus na ang mga ginawa ng babae ay “sasaysayin bilang pag-alaala sa kanya.” sa buong mundo. Ipinropesiya sa pahayag na ito na lalaganap kalaunan ang ebanghelyo sa buong mundo. Ang Mga Ebanghelyo nina Mateo at Marcos ay tila nagpapahiwatig na ang babaeng ito ang unang disipulo na nakatanto sa nalalapit na kamatayan ng Tagapagligtas.

Tulad ng nasa Lucas 14:26, ang salitang Griyego na isinalin bilang “napopoot” sa talatang ito ay miseō. Maaari itong mangahulugan ng “matinding pag-ayaw, hindi pagsang-ayon, o pagwawalang-bahala sa isang tao o isang bagay.” Sa mga talatang ito, ipinapahiwatig ang pagwawalang-bahala sa isang bagay kumpara sa iba. Sa madaling salita, itinuturo ni Jesus sa Kanyang mga disipulo na hindi nila maaaring hatiin ang katapatan nila sa pagitan Niya at ng kanilang mga kapamilya. Nais ni Jesus na magtiwala tayo sa Kanya at unahin Siya sa ating buhay.

• Ronald A. Rasband, “Hosana sa Kataas–taasang Diyos,” Liahona, Mayo 2023, 108–12

• David A. Bednar, “Isuot Mo ang Iyong Lakas, O Sion,” Liahona, Nob. 2022, 92–95

• Lynn G. Robbins, “Maging Anong Uri ng mga Tao Ba Nararapat Kayo?,” Liahona, Mayo 2011, 103–5