“Mateo 5; Lucas 6,” Mga Tulong sa Banal na Kasulatan: Bagong Tipan (2024)
Mga Tulong sa Banal na Kasulatan
Mateo 5; Lucas 6
Noong malapit nang magsimula ang Kanyang ministeryo sa publiko, itinuro ng Tagapagligtas ang Sermon sa Bundok na matatagpuan sa Mateo 5–7. Itinuro din Niya ang Sermon sa Patag na Lugar na matatagpuan sa Lucas 6:17–49. May mga naniniwala na ang mga ito ay parehong sermon na itinala ng iba’t ibang awtor. Posible rin na ibinigay ni Jesus ang sermon o mga bahagi nito sa iba’t ibang pagkakataon. Nagbigay ang Tagapagligtas ng gayon ding sermon sa kanyang mga tao sa Amerika matapos ang Kanyang Pagkabuhay na Mag-uli. Sinimulan ng Panginoon ang Kanyang Sermon sa Bundok sa pagtuturo ng Beatitudes. Ipinahayag Niya na ang batas ni Moises ay natupad sa Kanya at itinuro ang Kanyang mas mataas na batas.
Mga Resources
Background at Konteksto
Mateo 5:3–12
Ano ang Beatitudes?
(Ikumpara sa Lucas 6:20–26.)
Sinimulan ng Tagapagligtas ang Kanyang Sermon sa Bundok sa pagtukoy ng mga katangiang humahantong sa tunay na kaligayahan. Ang mga turong ito ay kilala bilang Beatitudes, isang salitang nagmula sa salitang Latin na beatus, na nangangahulugang “pinagpala” o “maging masaya.”
Itinuro ni Pangulong Harold B. Lee: “Sa kanyang Sermon sa Bundok ay ibinigay sa atin ng Guro ang isang tila paghahayag ng kanyang sariling pagkatao, na perpekto, … at sa paggawa ng gayon ay binigyan tayo ng huwaran para sa ating sariling buhay. …
“Sa walang kapantay na Sermon sa Bundok, binigyan tayo ni Jesus ng walong natatanging paraan kung paano tayo makatatanggap ng [tunay na] kagalakan. … Sa katunayan ay taglay ng mga ito ang konstitusyon para sa perpektong buhay.”
Mateo 5:13
Ano ang ibig sabihin ng maging “asin ng lupa”?
Ang asin ay ginagamit sa loob ng libu-libong taon bilang pampalasa, pagpreserba ng pagkain, at paggamot sa mga sugat. Sa ilalim ng batas ni Moises, ang asin ay ginamit sa mga pag-aalay ng handog. Ang mga saserdoteng Israelita ay magwiwisik ng asin sa butil (pagkain) at mga handog na karne bago ilagay ang mga ito sa altar. Ginagamit ng Lumang Tipan ang pariralang “tipan ng asin” upang ipahiwatig ang walang hanggang katangian ng mga tipan sa pagitan ng Diyos at ng Kanyang mga anak. Ang asin ay nauugnay sa pagpreserba, paggamot, at paggawa ng tipan.
Itinuturo ng makabagong paghahayag na ang mga gumagawa at tumutupad ng mga tipan sa Panginoon ay “asin ng lupa.” Habang sinisikap nilang tuparin ang kanilang mga tipan, ang mga disipulo ni Cristo ay nagiging mabuting impluwensya sa mundo. Tumutulong sila na maingatan ang mundo mula sa pagkasira ng moralidad. Tumutulong din sila na mapagaling at maligtas ang mga anak ng Diyos.
Ang asin ay maaaring tumabang kapag nahaluan o narumihan. Kapag nakontamina ang asin, wala na itong silbi. Hindi tulad ng asin, kapag nakagawa ng mga pagkakamali ang mga disipulo ni Jesucristo, kahit pa mabibigat na pagkakamali, maaari nilang mabawi ang kanilang “lasa,” o kadalisayan, sa pamamagitan ng awa at mga kaloob ng Tagapagligtas na pagsisisi at kapatawaran.
Mateo 5:17
Paano natupad ni Jesucristo “ang kautusan [at] ang mga propeta”?
“Ang kautusan” ay tumutukoy sa unang limang aklat ni Moises sa Lumang Tipan. “Ang mga propeta” ay tumutukoy sa mga aklat ng Lumang Tipan na isinulat at ipinangalan sa mga propeta. “Ang kautusan” at “ang mga propeta” ay tumutukoy sa dalawang pangunahing bahagi ng Lumang Tipan. Pareho itong nakatuon at natutupad kay Jesucristo.
Ipinaliwanag ni Pangulong Jeffrey R. Holland: “Mahalagang maunawaan na ang batas ni Moises ay nakasalig sa, at sa gayon kinapapalooban ng, maraming mahahalagang bahagi ng ebanghelyo ni Jesucristo, na umiral na bago ito. Hindi ito kailanman ihihiwalay at tiyak din na hindi ito isang bagay na kumakalaban sa ebanghelyo ni Jesucristo. Mas mababa ito kaysa sa buong ebanghelyo, … ngunit ang layunin nito ay hindi kailanman naiba sa mas mataas na batas. Kapwa nito dinadala ang mga tao kay Cristo.” Kalaunan ay itinuro ni Jesus sa mga Lamanita at Nephita na “ang batas na ibinigay kay Moises ay nagtapos sa akin.”
Mateo 5:18
Ano ang mga tuldok at mga kudlit?
Ang tuldok ay tumutukoy sa pinakamaliit na titik sa alpabetong Hebreo. Ang kudlit ay isang maliit na guhit o marka sa isang nakasulat na wika. Binanggit ng Tagapagligtas ang tuldok at kudlit upang isaad na tutuparin Niya ang bawat bahagi ng batas ni Moises hanggang sa pinakamaliit na detalye.
Mateo 5:22
Ano ang ibig sabihin ng “raca”?
Ang salitang raca ay mula sa salitang Aramaic na ang ibig sa sabihin ay sintu-sinto, hangal, o mangmang. Ang mga salitang raca at ulol ay mga salitang nang-iinsulto na ginamit bilang pang-aabuso o paghamak.
Mateo 5:25
Ano ang ibig sabihin ng “makipagkasundo [tayo] agad sa nagsakdal sa [atin]”?
Ang pariralang Griyego para sa “makipagkasundo” ay nagpapahiwatig na dapat tayong “magkaroon ng mabuting pag-iisip o magandang kalooban” sa isang kaaway. Kaya pinapayuhan tayo rito ng Tagapagligtas na baguhin kaagad ang ating pag-iisip na magkaroon ng mabubuting kaisipan sa isang taong hindi natin nakakasundo.
Mateo 5:27–30
Ano ang ibig sabihin ng “[tumingin] sa isang babae na may pagnanasa”?
Kinondena ng batas ni Moises ang pangangalunya, na pakikipagtalik sa isang tao na hindi mo asawa sa tipan ng kasal. Itinuro ni Jesus ang mas mataas na batas, na ang mga babae at mga lalaki ay hindi dapat magkaroon ng pagnanasa sa isa’t isa. Ang salitang Griyego para sa “pagnanasa” ay nagpapahiwatig ng pananabik o masidhing hangarin na pumupukaw ng sekswal na pagnanasa. Sinundan ni Jesus ang Kanyang babala laban sa pagnanasa gamit ang matalinghagang paglalarawan ng pagtanggal ng mata o kamay na maaaring maging sanhi ng ating pagkakasala. Hindi sinasabi ng Panginoon na saktan natin ang ating sarili. Sa halip, ginamit ni Jesus ang metapora na ito upang bigyang-diin ang kahalagahan ng pagwawaksi ng ating mga kasalanan at pagkontrol sa ating mga iniisip at hangarin.
Nang magbabala ang Panginoon sa Aklat ni Mormon laban sa pagnanasa, simpleng itinuro Niya, “Dinggin, ibinibigay ko sa inyo ang isang kautusan, na huwag ninyong pahintulutan na ang mga bagay na ganito ay pumasok sa inyong mga puso.”
Mateo 5:33–37
Ano ang itinuro ng Tagapagligtas tungkol sa mga sinumpaang sumpa?
Naniniwala ang mga Judio noong panahon ni Jesus na mali ang sirain ang sumpa o pangakong sinumpaan sa pangalan ng Panginoon. Itinuring na hindi gaanong seryoso ang sirain ang sinumpaan sa ngalan ng templo, sa lungsod ng Jerusalem, o iba pang bagay. Itinuro ni Jesus na sa ating pakikipag-ugnayan sa ibang tao ay hindi tayo dapat manumpa ng anuman o sinuman. Dapat nating tuparin ang ating salita, nangako man tayo o hindi. Kung sumagot tayo ng oo o kung sumagot tayo ng hindi, dapat ay sapat na iyon. Ang mga disipulo ni Jesucristo ay dapat magkaroon ng integridad at matupad ang kanilang salita.
Mateo 5:38–42
Ano ang itinuro ni Jesus sa mga talatang ito tungkol sa paghihiganti?
Noong panahon ng Lumang Tipan, may batas na ipinapatupad para sa mga taong nakakapinsala sa iba, na kilala bilang “mata sa mata.” Layunin ng batas na ito na tiyakin na makatarungan ang parusa sa mga kamaliang ginawa, pati ang hindi gaanong nakasasakit. Ito ay nilayon upang pigilan ang mga tao na maghangad ng labis na paghihiganti. Gayunman, ipinakilala ni Jesus ang mas mataas na batas na nagtuturo sa atin na lutasin ang kawalang-katarungan at kawalang-galang nang may kabaitan.
Mateo 5:43
Kinukunsinti ba ng Lumang Tipan ang pagkamuhi sa ating mga kaaway?
(Ikumpara ang Lucas 6:27.)
Ang utos na “[ibigin] mo ang iyong kapwa” ay matatagpuan sa Levitico 19:18, ngunit walang banal na kasulatan sa Lumang Tipan na nag-uutos sa atin na “kapootan ang ating kaaway.” Tila ang tinutukoy ng Tagapagligtas ay isang kasabihang karaniwan sa Kanyang panahon. Ang pagkatuklas sa Dead Sea Scrolls noong 1946 ay nagsiwalat na may mga Judio noong panahong iyon na nagturo na dapat nilang mahalin ang kapwa miyembro ng kanilang komunidad ngunit kamuhian ang mga tagalabas.
Mateo 5:48
Ano ang ibig sabihin ng utos ng Tagapagligtas na maging sakdal?
Marami ang nalungkot sa utos ng Tagapagligtas na maging sakdal. Tila imposibleng magawa ito. Pero ang salitang Griyego na isinalin dito bilang “sakdal” ay nangangahulugang “kumpleto, tapos na, [o] ganap na umunlad.”
Tungkol sa salitang iyon sa Griyego, itinuro ni Pangulong Russell M. Nelson, “Pansinin lamang na ang salita ay hindi nagpapahiwatig na ‘malaya nang magkamali’; ipinahihiwatig nito ang ‘pagkamit ng pangmatagalang layunin.’” Sinabi pa niya: “Ang pagiging perpekto na nakikinita ng Tagapagligtas para sa atin ay higit pa sa pamumuhay nang hindi nagkakamali. Ito ay ang walang hanggang inaasahan …upang tayo ay maging ganap at makapiling [ang Diyos at si Jesucristo] sa mga darating na kawalang-hanggan [tingnan sa Juan 17:23–24].”
Itinuturo ng mga banal na kasulatan na tayo ay ginawang sakdal sa pamamagitan ni Jesucristo. Inanyayahan ng propetang si Moroni ang kanyang mga mambabasa na “lumapit kay Cristo, at maging sakdal sa kanya.” Itinuro pa niya na tayo ay “[nagiging] banal na walang bahid-dungis” sa pamamagitan ng biyaya at awa ni Jesucristo. Nalaman ni Joseph Smith na ang mga nagmamana ng kahariang selestiyal ay yaong mga “matwid na [indibiduwal] na ginawang ganap sa pamamagitan ni Jesus.” Ang pagiging ganap tulad ng ating Tagapagligtas at Ama sa Langit ay isang kaloob na nagmumula sa Kanila.
Alamin ang Iba Pa
Sermon sa Bundok
-
Russell M. Nelson, “Kailangan ng mga Tagapamayapa,” Liahona, Mayo 2023, 98–101
-
Dallin H. Oaks, “Mahalin ang Inyong mga Kaaway,” Liahona, Nob. 2020, 26–29
-
Jeffrey R. Holland, “Kayo Nga’y Mangagpakasakdal—Sa Wakas,” Liahona, Nob. 2017, 40–42
-
Dieter F. Uchtdorf, “Mga Tagadala ng Makalangit na Liwanag,” Liahona, Nob. 2017, 78–81
Media
Mga Video
“Sermon on the Mount: The Beatitudes [Sermon sa Bundok: Ang mga Pagpapala]” (2:12)
“Sermon on the Mount: The Higher Law [Sermon sa Bundok: Ang Mas Mataas na Batas]” (2:28)
Mga Larawan
Sermon on the Mount [Ang Sermon sa Bundok], ni Harry Anderson
Sermon on the Mount [Ang Sermon sa Bundok], ni Carl Bloch