Suesuega o le Mataupu Faavae ma Feagaiga
O Se Misiona i Sa Lamana


“O Se Misiona i Sa Lamana,” Faaaliga i le Talaaga (2016)

“O Se Misiona i sa Lamana,” Faaaliga i le Talaaga

O Se Misiona i Sa Lamana

MF&F 28, 30, 32

I se faaaliga na tuuina mai a o lei faaliliuina atoatoa le Tusi a Mamona, na fetalai mai ai le Alii e faapea o papatusi na faasaoina “ina ia mafai ona oo mai o sa Lamana i le malamalama o o latou Tama & ina ia latou iloa folafolaga a le Alii ina ia latou talitonu i le Talalelei & e faalagolago i galuega a Iesu Keriso.” I le avea ai ma tusiupu autu o le Tusi a Mamona, sa iloa e Oliva Kaotui o le tusi na uluai tusia “ia sa Lamana,” o e “o se toe vaega o le aiga o Isaraelu.” Sa talafeagai, i lena taimi, ia Setema 1830, ono masina talu ona uma ona lolomiina le Tusi a Mamona, o Oliva Kaotui o le tagata muamua lea na faatonuina e ala i le faaaliga e “alu atu i sa Lamana & e Talai atu la’u Talalelei ia te i latou.”

Sa faaalia foi e isi uluai tagata liliu mai “se manao tele” e faatatau i “toe vaega o le aiga o Iosefa—o sa Lamana sa nonofo i sisifo, ma le iloaina sa tele faamoemoega o le Atua i lena nuu.” I le tali atu i na manaoga, na maua ai e Iosefa Samita se isi faaaliga, lea na valaauina ai Pita Uitimera Laitiiti e o ma lona uso faaletulafono o Oliva Kaotui. Sa faatonuina o ia e le Alii e “tatala lou gutu e folafola atu la’u Talalelei” ma ia “ua’i atu i upu & fautua a lou Uso” o le ua tuuina atu i ai le mana “e fausia ai la’u Ekalesia i totonu o ou Uso o sa Lamana.”

O le masina na sosoo ai, Oketopa 1830, na valaauina ai foi Pale P. Palate ma Ziba Peterson e o atu “i le vaomatua i sa Lamana.” Ina ia fesoasoani ia i la’ua i lenei tofiga faigata, sa folafola atu ai e le Alii o le a Ia “o faatasi ma i la’ua ma i ai i lo latou lotolotoi.”

Ona o le Tulafono o le Aveeseina o Initia na pasia ia Me 1830, o le teritori fou mo le toefaamautu ai o Initia Amerika o Kansas ma Okalahoma lea ua i ai i le taimi nei. O lea, na fuafua ai nei faifeautalai i sa Lamana e o atu i sisifo mai Initipene, Misuri, i le Teritori o Initia.

A o lei alu i lenei misiona, sa sainia e Oliva Kaotui se feagaiga e savali ma le lotomaualalo i luma o le Atua ma ia faia “lenei galuega mamalu e pei ona Ia taitaiina ai au e ala i le Agaga Paia.” Sa faapena foi ona sainia e ana soa e toatolu se feagaiga o le a latou fesoasoani ia Oliva Kaotui “ma le faamaoni i lenei mea.” Ina ua latou o ese atu, sa latou aveina faatasi ma i latou le tele o kopi o le Tusi a Mamona e tufatufa atu ia i latou o le a faalogo.

I lona talaaga, sa tusia ai e Pale P. Palate e faapea, a o i ai pea i Niu Ioka, sa afe atu faifeautalai e toafa i “se atunuu o Initia [Seneca] i talaane o Pafalo; ma faaalu se vaega o se aso faatasi ma i latou, e aoao ai i latou i le malamalama e uiga i le talafaamaumau a o latou tama.” I le toe mafaufau i ai, o le aafiaga aupito sili o la latou misiona na tupu i se vaega o a latou faigamalaga. Sa faamatala e Palate le ala na latou faaauau ai i la latou malaga seia oo ina latou malolo i Mentor, Ohaio, e feiloai ma Sini Rikitone, o le “uo muamua ma le faiaoga a Palate, i le Sosaiete o le Lotu Papatiso Toefaatulagaina.” Sa latou tuuina atu ia te ia se kopi o le Tusi a Mamona, lea na ia folafola atu e faitau, ona aoao atu lea o le talalelei toefuataiina i le tele o aiga i le eria. O le taunuuga o lenei mea e faapea “i le mavae ai o se taimi umi, na o mai ai Mr. Rikitone ma le toatele o isi … ma sa matou papatisoina i latou, ma maua le meaalofa o le Agaga Paia e ala i le faaee atu o lima.” Ua faamatala e Palate le ala na fatuina ai e “le tala i le mauaina o le Tusi a Mamona ma mea ofoofogia na tutupu e fesootai i ai” se “naunau ma le fiafia lautele … i Katelani, ma i itulagi uma faataamilo ai. Sa fetaomi mai tagata ia i matou i le po ma le ao, sa oo ina leai so matou taimi e koma ai ma malolo. Sa taloina fonotaga i tuaoi eseese, ma sa o mai faatasi le motu o tagata e faatalitali lo matou auai. … I le lua pe tolu vaiaso mai lo matou taunuu atu i le pitonuu ma le talafou, sa matou papatisoina ai agaga e selau luasefulu-fitu.” Faatasi ai ma i latou sa latou faailoa atu i ai le talalelei sa i ai Isaako Morley, John Murdock, Laimani Wight, ma Eteuati Paterika.

O lenei manuia e lei mafaufauina i Katelani sa i ai ni taunuuga maoae mo le lumanai o le Ekalesia. E lei leva ae avea Katelani ma se nofoaga taua o le faapotopotoina mo tagata o le Ekalesia ma o le a avea mulimuli ane ma nofoaga o le uluai malumalu o le Ekalesia. O le vaega o tagata liliu mai o Katelani na afua mai ai le toatele o uluai taitai o le Ekalesia. Ioe, e tu matila mai ia i latou nei, o Rikitone lava ia, o le o le a avea mulimuli ane o se fesoasoani ia Iosefa Samita. O se tasi o tagata fou liliu mai mai le eria o Katelani, o Feterika G. Viliamu, na auai faatasi atu i faifeautalai e toafa i la latou malaga.

E ui o lo latou faamoemoega autu lava o le talai atu i ituaiga o tagatanuu moni, ae sa faaauau pea e Kaotui ma ona uso a faifeautalai ona aoao atu isi sa latou feiloai i le ala. Faatasi ai ma nei uluai feiloaiga sa faia ai se fonotaga ma le nuu o le au Sieka i le Union i Matu, Ohaio. O se feiloaiga lona lua ma le au Sieka na tupu i le Nuu o Union i le tele o maila i matu o Cincinnati. I tulaga taitasi, sa tuua ai e faifeautalai ia kopi o le Tusi a Mamona i le au Sieka, e ui o lenei faiga na foliga mai na le’i manuia tele: o Richard McNemar, o se tagata e nofo i le Nu’u o Union, na faitauina se tasi o na tusi ma tusia, “Po o le a lava le aoga e ono maua mai e Initia mai lenei tusi a Mamona, e mautinoa lava e leai se aoga e mafai ona tatou maua mai ai.”

O la latou malaga i le faaiuga o Tesema ma le masina o Ianuari sa faigata ona o le mea sa ta’ua “o le taumalulu o le kiona loloto.” Sa faamatala e Pale P. Palate le ala na taofia ai faifeautalai mo ni nai aso i Ilinoi ona o afa faaumiumi “lea na pau ai le kiona i nisi o nofoaga e latalata i le tolu futu le loloto.” Faatasi ai ma a latou uluai fuafuaga sa faalavelaveina e le aisa i totonu o le vaitafe, sa latou toe amatalia la latou malaga i le savavali, ma malaga, e pei ona tusia e Palate, “mo le tolu selau maila i vao e tele ma ala i vao e le mafaatusalia o le kiona—e leai se auala sopo; o fale e itiiti ma mamao le va; ma o le a agi mai pea le matagi i matusisifo i o matou foliga ma se naunautaiga e toetoe lava a aveesea ai le pa’u mai foliga. … Ina ua mavae le tele o le vaivai ma nisi o mafatiaga sa matou taunuu uma i Initipene, i le itumalo o Siakisone, i tuaoi matautia i sisifo o Misuri, ma le Iunaite Setete.”

O le taimi lava na taunuu ai le vaega i Initipene, sa nonofo ai pea Pita Uitimera le Itiiti ma Ziba Peterson e galulue ia maua se tupe ao Oliva Kaotui, Pale P. Palate, ma Feterika G. Viliamu sa malaga atu i totonu o le Teritori o Initia. Sa latou talai muamua atu i le au Shawnees ona oo atu ai lea i Delawares. I le saunoa ai e ala i se faamatalaupu, sa faasoa atu ai e Oliva Kaotui le savali taua o le Tusi a Mamona. O se vaega o lana savali, e pei ona tusia e Pale P. Palate, e faapea “na poloaiina e le Alii ia Mamona ma Moronae, o o latou tagata popoto ma perofeta mulimuli, e natia le Tusi i le eleele, ina ia mafai ona faasaoina ma le saogalemu, ma maua ma faailoa atu i aso e gata ai i tagata foliga papa’e o le a mauaina le laueleele; ina ia mafai ona latou toe faailoa atu i le tagata lanumumu; ina ia mafai ona toefuatai i latou i le malamalama o le finagalo o le Agaga Silisili ma i Lona agalelei.”

Sa taliaina e Initia Delaware, ma sa talosagaina e le taitai ia toe foi atu faifeautalai i le tautotogo pe a “outou faitau mai ia i matou ma aoao atili mai i matou e uiga i le Tusi a o matou tama ma le finagalo o le Agaga Silisili.” Peitai, ona o se poloaiga mai se sui o le malo, sa faate’aese ai faifeautalai mai le Teritori o Initia. O le saili atu ma le le manuia ina ia maua mai le faatagaga mai ia Viliamu Clark, o le pule o mataupu a Initia i le eria, sa le toe mafai ai e faifeautalai ona talai i le Teritori o Initia.

E ui ina sa faamutaina le misiona a sa Lamana, ae sa fesoasoani e faatulaga le ala o le a mulimuli ai le Ekalesia talavou i le sefulu tausaga o lumanai. Sa faatuina e faifeautalai le Ekalesia i le eria o Katelani, ma sa latou saunia le ala mo Iosefa Samita e o atu ai i Ohaio i le amataga o le 1831 ona valaau atu lea mo le Au Paia i sasae e o atu foi iina. Mulimuli ane i le 1831, sa malaga ai Iosefa lava ia i le Itumalo o Siakisone, lea na ia faailoa mai ai le nofoaga o le Ierusalema Fou ma, i le aso 3 Aokuso, 1831, e latalata i le falefaamasino o Initipene, na faataatia ai se maatulimanu mo le malumalu.

  1. “Revelation, July 1828 [D&C 3],” i le Revelation Book 1, 2, josephsmithpapers.org; tagai foi i le Mataupu Faavae ma Feagaiga 3:19–20. Na tele ina manatu tagata muamua o le Ekalesia e faapea o Initia Amerika e tupuga sa’o mai tagata o le Tusi a Mamona. O le faatomuaga i le Tusi a Mamona o loo faamanino mai ai faapea o sa Lamana sa “i ai faatasi ma tuaa o Initia Amerika.”

  2. Itulau autu o le Tusi a Mamona.

  3. “Revelation, September 1830–B [D&C 28],” i le Revelation Book 1, 41, josephsmithpapers.org; tagai foi i le Mataupu Faavae ma Feagaiga 28:8.

  4. “History, 1838–1856, volume A-1 [23 December 1805–30 August 1834],” 60, josephsmithpapers.org.

  5. “Revelation, September 1830–D [D&C 30:5–8],” i le Revelation Book 1, 42, josephsmithpapers.org; tagai foi i le Mataupu Faavae ma Feagaiga 30:5–6.

  6. “Revelation, October 1830–A [D&C 32],” i le Revelation Book 2, 84, josephsmithpapers.org; tagai foi i le Mataupu Faavae ma Feagaiga 32:2–3.

  7. “Covenant of Oliver Cowdery and Others, 17 October 1830,” 1, josephsmithpapers.org; lolomiina i le Ohio Star, vol. 1, nu. 49 (8 Tes., 1831), 1.

  8. “Feagaiga a Oliva Kaotui ma Isi,” 1.

  9. The Autobiography of Parley Parker Pratt; One of the Twelve Apostles of The Church of Jesus Christ of Latter-Day Saints, faatonu. Pale P. Palate le Itiiti. (Chicago: Law, King, and Law, 1888), 49. Na talai mulimuli ane Kaotui ma ana soa i Initia Wyandot e lata i Sandusky, Ohaio.

  10. The Autobiography of Parley Parker Pratt, 49.

  11. The Autobiography of Parley Parker Pratt, 50.

  12. The Autobiography of Parley Parker Pratt, 50.

  13. Sii mai i le Christian Goodwillie, “Shaker Richard McNemar: The Earliest Book of Mormon Reviewer,” Journal of Mormon History, vol. 37, nu. 2 (Tautotogo 2011), 144; Faalaugatasia faailoga.

  14. The Autobiography of Parley Parker Pratt, 54–55.

  15. The Autobiography of Parley Parker Pratt, 58.

  16. Sii mai i le The Autobiography of Parley Parker Pratt, 44.

  17. Tagai i le Leland H. Gentry, “Light on the ‘Mission to the Lamanites,’” BYU Studies, vol. 36, nu. 2 (1996–97), 229.

  18. O se faaaliga na tuuina mai i le aso 20 Iulai, 1831, na ta‘ua ai e faapea “o le nofoaga ua ta‘ua nei o Initipene o le nofoaga autu lea, & o le tulaga mo le Malumalu o loo taoto agai i sisifo i luga o le fanua e le mamao mai le fale faamasino” (“Revelation, 20 July 1831 [D&C 57],” i le Revelation Book 1, 93, josephsmithpapers.org; tagai foi i le Mataupu Faavae ma Feagaiga 57:3).