A Bon Motiki Taekaia
Ngkana ti kammwakuri ara onimaki iroun Iesu Kristo, ni karaoi ao ni kawakin berita aika a tabu ma te Atua, ao n rairannano man ara bure, te tabo ni motikitaeka e na kakukurei.
E kainaki ma taian kakao aika a kaunganano man Ana Boki Moomon mairoun Moronaai n “nakomai nakon Kristo,” “ma ni kakororaoaki irouna,” “ni kakeai [iroumi] bwaai ni kabane aika tiaki aron te atua,” ao ma n tangira te Atua ma [nanora] ni kabane, ara iango, ao korakorara.” Kakaongoraana, te kabanea n kibuntaeka man ana kaetieti e katerea taekan te Mangauti ao te Kabanea ni Motikitaeka.
E taku, “E aki maan te tai ao N nang nako ni motirawa n ana bwaretaiti te Atua, ni karokoa te tai are e na manga ikotaki tamneiu ma rabwatau, ao I a manga uotaki ma te tokanikai i karawa, ni kaitibo ma ngkami i matan ana kai ni motikitaeka ae kakukureia Iehova are e kakannato, te Tia Motika taekaia aika a maiu ao aika a mate ae Akea Tokina.”
E mimii nanou man kabonganaan te taeka ae “kakukurei” ni kabwarabwaraan te Kabanea ni Motikitaeka. Burabeti tabeman man Ana Boki Moomon a kabwarabwara te motikitaeka bwa “te bong are e mimitong” ao te bong ae ti riai n “taratara ma te kantaninga [nako iai] ma te mata n onimaki.” Ma n angin te tai ti kantaninga te motikitaeka, ao a roko n ara iango kabwarabwara ni burabeti tabeua, n aron “te kamaemaeaki ao namakinan te bure,” “te maaku ae korakora,” ao te “kabuakakaki ae aki totoki.”
I kakoauaa bwa te kabootau n te taeka ae e kaotia bwa ana reirei Kristo e angan Moronaai ao burabeti tabeman n mataata bwa te bong ae korakora ma te kariaria ao te kantaninga, nakon te maaku are a tangiria ibukiia ake aki katauraoa maiuia n tamnei. Tera ae ota iai Moronaai ae ko riai ngkoe ao ngai n reiakinna?
I tataro ibukin ana ibuobuoki te Tamnei ae Raoiroi ngkai ti iangoa ana babaire ni kakukurei Tamara are i Karawa ao ana nanoanga, taben ana mwakuri ni kamaiu te Tia Kamaiu n ana babaire te Tama, ao arora bwa ti na kanga “n bukintaeka ibukin [ara] bure n bongin te motikitaeka.”
Ana Babaire ni Kakukurei te Tama
Nanon raoi te kantaninga n ana babaire te Tama bwa e na katauraoia Natina aika tamnei bwa a na karekea rabwataia, n ata “te raoiroi man te buakaka” rinanon te maiu aei, ni karikirakea maiun tamneia, ao n rikirake n ak toki.
Are e nanonna Reirei ao Berita aika Tabu bwa te “rinerine ae riai” e kakaawaki n ana babaire te Atua n uota te aki mamate ao te maiu ae akea tokina nakoia natina aika mwaane ao aine. E kabwarabwaraaki naba te reirei ae kakaawaki aei inanon koroboki aika tabu bwa te rinerine ao te inaomata n karaoa te mwakuri.
Te taeka ae te “rinerine ae riai” bon te taeka ae bongana. Taeka aika titebo nanoia ma “riai” bon “raroiroi,” “kokoaua,” ao “tamaroa.” Taeka aika titebo nanoia ma “inaomata n rinerine bon “kakamwakuri,” “te waaki,” ao “mwakuri,” Mangaia, are “te rineirine ae riai” e kona n ataaki bwa te tai n rinerine ao n kamwakuria iroura n aaro aika raraoi, a kokoaua, a riai, ao a koaua.
Ana karikibwai te Atua bon “bwaai aika a kona ni mwammwakuri ma aika a karaoaki mwakuri nakoia.” Te rinerine ae riai bon te “mwaaka n karaoan te mwakuri ae inaomata mai karawa” are e kakorakoraira ngaira aika natin te Atua n riki bwa taan mwamwakuri ao tiaki ti bwaai aika a na karaoaki mwakuri nakoia.
E karaoaki te aonaba aei iroun Tamara are i Karawa bwa te tabo are a na kataaki iai aomata n nooria ngkana a na “karaoi bwaai ni kabane are e na tuangiia te Uea ae Atuaia.” Te kantaninga n te Karikibwai ao rikira n te maiu aei bwa e na katauraoa nakoira te tai ni mwakuriia ao n riki nakon are e kaoira iai te Uea bwa ti na riki iai.
E anga te kaetieti te Uea nakon Enoka:
“Nooriia tarim aikai; boni ngaiia ake I karikiia n oin baiu, ao I anga nakoia aia atatai, n te bong are I karikiia iai; ao n te Nne n Aroka are Eten, I angan te aomata te inaomata n rinerine;
“Ao nakoia tarim I a tia n taekinna, ao n anga naba au tua, bwa a na itangitangiri imarenaia, ao bwa a na riai n rineai, bwa tamaia.”
Te kantaninga ae kakaawaki ni kammwakuran te inaomata n rinerine bwa ti na itangitangiri imarenara ao n rinea Atuara. Ao a kaineti raoi kaantaninga aika uoua aikai ma te moan ao te kauoua n tua ae korakora n tangira te Atua ma nanora ni kabanea, tamneira, ao ni wanawanara, ao n tangiriia raora n ai aron tangirara i bon iroura.
Iangoia bwa ti tuangaki—tiaki kairoroaki, ke n reireiaki, ma ti tuangaki—ni kabonganaa inaomatara n rinerine n itangitangiri imarenara ao n rinea te Atua. N na taekinna bwa n koroboki aika tabu, te taeka ae “riai” tiaki te tia kaotiaro ma bon te kairi naba mai karawa ibukin arora ni kabonganaa inaomatara n rinerine.
Te anene ae tabangaki “Rinea te Eti” ibukin ae riai. Ti tuai ni kakabwaiaaki ma te rinerine n ataakin te eti bwa ti nang karaoi bwaai ake ti bon tangirii ni karaoi. Ma, ni kaineti ma ana babaire te Tama, ti bon karekea rineakin ataakin teti bwa ti na ukoukora ao ni mwammwakuri ma koaua aika akea tokia. Ngkai “ti a inaomata ni karaoa [are ti taku],” ti riai ni ingainga ni kan karaoa te waki ae e raoiroi, “ao ni karaoi bwai aika a mwaiti n [oin] nanora, ao ni kakoroa bukin te raoiroi ae e mwaiti.”
E kaotaki kakawakin te rinerine ae riai mai karawa n rongorongon te bowii ni kauntira i karawa i mwaain te maiu aei. E kaitaraa ana babaire te Tama Tatan ibukiia natina ao e ukeukera kamaunaan te mwaaka n inaomata n rinerine. N te kawai ae kakaawaki, ana kaitara te teuare buakaka e boboto i aon tuan te rinerine ae riai.
E kabwarabwara te Atua “Mangaia are ibukina … bwa Tatan e kaitaraai, and sought to destroy the agency of man, …ao e ukeukera kamaunan inaomatan te aomata n rinerine.”
Ana iango n aonikai te tia kakaaitara bwa e na anai inaomataia natin te Atua, n “inaomata ni karaoa are a taku” ao ni karaoi mwakuri inanon te raoiroi. E tangiria bwa natin Tamara are i Karawa ni kabane a na ti karaoi bwaai ake a tangiraki bwa a na karaoi.
Karaoaki ao Arora ake ti Karekei
E katuruturua Beretitenti Dallin H. Oaks bwa e kaoira ana euangkerio Iesu Kristo nakon ataakin te bwai teuana ao n riki bwa te bwai rinanon karaoan te raoiroi n te rinerine ae riai. E taku:
“A mwaiti Baibara ao koroboki aika a tabu n boong aikai ake a taekina te kabanea ni motikitaeka ike a na karekea te kaniwanga aomata ni kabane ni kaineti ma aroia ke aia mwakuri ke are e tangiria nanoia. Ma koroboki aika tabu tabeua a karababaa aei man taekinan arora ni motikaki taekara man te aro are ti karekea.
“E kabwarabwaraa te Kabanea ni Motikitaeka te burabeti Nibwaai n arora are ti a tia ni karekei: ‘Ao ngkana aia mwakuri a tia ni kammairai ao a bon kammaira; ao ngkana a bon kammaira ao a na aki kona ni maeka n uean te Atua’ [1 Nibwaai 15:33, kaairaki katuruturuana]. E taku Moronaai, ‘Ane e kammaira; e na bon tiku ni kammaira; ao ane e raoiroi e na bon tiku n raoiroi’ (Moomon 9:14; kaairaki katuruturuana).”
E reita ana reirei Beretitenti Oaks: “Man reirei akanne ao e otinako rekena bwa Te Kabane ni Motikitaeka bon tiaki ikotan mwaitin ara mwakuri aika raraoi ao aika buakaka—ake ti a tia ni karaoi. Bon butimwaean kabanean mwiin ara mwakuri ao ara iango—n arora are ti a tia ni karekei.”
Ana Mwakuri ni Kamaiu te Tia Kamaiu
Ara mwakuri ao nanora n tingaia a bon aki konaa ni kamaiura. “I mwiin bwaai ni kabane ake ti kona ni karaoi,” ti raoiakinaki ma te Atua ti rinanon te nanoanga ao te akoi are e reke rinanon ana mwakuri ni kamaiu te Tia Kamaiu ae akea tiana ao tokina.
E taku Aramwa, “Moanna ni kakoaua Natin te Atua, bwa e na roko ni kabooia ana botanaomata, ao bwa e na maraki ma ni mate bwa e na karaoa te mwakuri ni kamaiu ibukin aia bure; ao bwa e na mangauti riki man te mate, ae e na kakoroa bukin te mangauti, bwa aomata ni kabane a na tei i matana, bwa a na motikaki taekaia n te kabanea ni bong ni motikitaeka, ni kaineti ma aia mwakuri.”
“Ti kakoaua bwa man Ana Mwakuri ni Kamaiu Kristo, a kona iai aomata nako ni kamaiuaki, man te ongeaba nakon tuua ao otenanti n te Euangkerio.” Ti riai ni kakaaitau bwa ara bure ao ara mwakuri aika buakaka a na aki tei bwa te kakoaua ni kaitaraakira ngkana ti a “manga bungiaki,” kammwakura te onimaki iroun te tia Kabooa te Maiu ma “te nanorinano ni koaua” ao “te nano ni koaua,” ao “te teimatoa ni karokoa te toki.”
Maekakin te Atua
A mwaiti mai buakora ae a kakantaningaia bwa rokora i matan te kai ni Motikitaeka ae Akea Tokina e na ti te arona ma are e kakaraoaki n aonaba n te auti ni moti. E na tararua te tia Moti. A na uotaki bwaai ni kakoaua. E na kaotinakoaki te moti. Ao ti na aki rau ao ni maaku ni karokoa ae otinako mwiina. Ma I kakoaua bwa e na bon aki eti raoi ana moti te anua n aomata.
E kaokoro ma e irekereke nakon maakura ni maiura ae ti aki toki n rinanona ngaai ake e kabwarabwaraaki n koroboki aika tabu bwa “te maaku nakon te Atua” ke “maakakin te Uea.” Tiaki aron te maaku n te aonaaba ake a karika te kauring ao te nakonnano, maakakin te Atua e karika te rau, te mweengaraoi, ao te raunnano.
Te maaku ae raoiroi e karekea te namakin n te nano ae korakora n te karine, karinerine ao te tabeaianga nakon te Uea Iesu Kristo, ongeaba nakon Ana tua, ao te kakantaninga nakon te Kabanea ni motikitaeka ao te momotiraoi ni Baina. E rikirake makakin te Atua man te atatai ae eti n aron ana mition te Tia Kabooi Maiura mai karawa, te tatauraoi n anga nanora nako Ina, ao te atatai bwa ni kabane mwaane ao aine a bane ni bukintaeka nakon are bon tatangiria nanoia, aia iango, taeka, ao aia mwakuri ni Bongin te Motikitaeka.
Makan te Uea tiaki te nano ae rawa n nako Nakoina bwa e na motika taekam. Ma, bon te ataibwai ni koaua ibukira ao bwaai n aika a na riki ao are bon aroia.”
Aomata ni kabane ake a tia ni maiu, ao ake a maiu ngkai, ao ake a na maiu i mwiina i aon te aba “a na kairaki ni kateaki imatan ana kai ni motikitaeka te Atua, bwa a na motikaki taekaia n aron ana mwakuri [teuanne ke neienne] bwa a na ataaki mai iai bwa a raoiroi ke a buakaka.”
Ngkana a tia n riki nanora ibukin te raoiroi ao ara mwakuri aika raoiroi—nanona ti a tia ni kammwakura te onimaki iroun Iesu Kristo, karaoi ao kawan berita aika tabu ma te atua, ao n raira nanora man ara bure—ngkanne e na kakukurei te kai ni motikitaeka. N aron ae taekinna Enoti, ti na “tei imatan te [Tia Kaboira]; ao ngkanne [ti] na itaramata ma ngaia ma te kukurei.” Ao n te kabanea ni bong ti na “anganaki kanuangara te raoiroi.”
Ni kaitaraan anne, ngkana ti a tia n tangira te raoiroi ao a buakaka ara mwakuri, ngkanne ti na namakina te raraoma n te moti. Ti na karekea “te atatai ae kororaoi,” te “atatai n ururing,” ao “namakinan [ara] bure ake ti karaoi.” Ti na bon aki kona n tararake n taraa Atuara; ao ti na bon rangi ni kukurei ngkana ti kona n tuangiia taian bwaa ma maunga bwa a na bwaka i aora ni karabaira mai matana Ao n te kabanea ni bong ti “na karekea [ara] kanuanga ae ana buakaka.”
N tokin te tai, ngkanne, ngaira ti bon motiki taekara. Akea temanna ae na tuangiira te tabo ae tina nako iai. I matan te Uea, ti na ataia bwa ti a tia n rineaki n riki nakon te maiu ae mamate ao n ataia ibukira bwa ti na mena iaa n te maiu ae akea tokina.
Berita ao KaKoaua
Ataakin te Kabanea n Motikitaeka e kona ni kakukurei tiaki te kakabwaia ae katauraoaki ti ibukin Moronaai.
E kabwarabwarai kakabwaia Aramwa aika tauraoi nakoia ana reirei te Tia Kamaiu aika a kakaonimaki: E taku:
Nanon te taeka ae te manga kaokaki bon kaokan te buakaka nakon te buakaka, te aro n rabwata nakon te aro n rabwata, te nano n riaboro nakon te nano n riaboro—te tamaroa nakon ae tamaroa; te raoiroi nakon ae raoiroi, te momotiraoi nakon ae momotiraoi; ae nanoanga nakon ae nanoanga.
“… Babaire ma te motiraoi, motikitaeka n ae raoiroi, man reitanako karaoan ae raoiroi; ao ngkana kko karaoi bwaai aikai ni kabane ao ngkanne ko na karekea kanuangam; eng, e na manga kaokaki te nanoanga nakoim; ao e na manga kaokaki kanuangam te raoiroi nakoim.”
I kakoaua ma te kukurei bwa Iesu Kristo bon te Tia Kamaiu ae maiu. E koaua ana berita Aramwa ao n kaineti nakoimi ao nakoiu—n te bong aei, ningabong, ao n te tai ae akea tokina. I kakoaua n arana ae tabu te Uea Iesu Kristo, amen.