2025
Te Katanoata ibukin te Utu—Ana Taeka te Atua
Nobembwa 2025


13:57

Te Katanoata ibukin te Utu—Ana Taeka te Atua

Te katanoata iai oin rikina ae tabu, ngaia are ti riai ni kawakinna ma te karinerine ao taeka aika a kaunganano mairoun te Atua.

Te maungatabu aio n Okitobwa 2025 e kanikinaea te ka 30 ni kauring ibukin katanoataan “Te Utu: Te Katanoata nakon te Aonaaba.” N aron te baaire mai i karawa, te katanoata aio, ma taeka ni kaotioti aika inanona, e karaoaki bwa e na “kateimatoa ao ni kakorakora te utu ngkai bon aan te kateitei ni koua ibukiia te botanaomata.”

Aomata n tatabemaniia nako bon kaain te utu, ngkana ngkoe te tina, te karo, te nati te aine, te nati te mwaane, te tibu te ataei, te tibu te unimwaane ao te unnaine, ai te tina, ai te karo, tarim, mwaanem, ke ai tarim. Ma ae e kakawaki riki, boni ngaira n tatabemaniira nako, n aron ae taekinaki n te katanoata, “naati mwaane ao aine aika tamnei aika a tangiraki irouia ara karo ake i karawa … [ma] aroia ae moan te kakawaki ao ni kakannato n aron bairean aroia n te aro n atua.”

Ngke I weteaki nakon te nakoa n abotoro ae tabu n 2015, I anganaki taeka n reirei, “Te katanoata aio bon am bwai. Aram [e kotea te taeka ae ‘Kauntira n Abotoro n te Tengaun ma Uoman’ n te nakoa] bon aio. Namakinna ao taetaekinna n aron ae bon am bwai.”

I tangira te katanoata ibukin te utu. I kaota au koaua ni kabuta te aonaaba mai Aberika nako Aotiteria ao n taabo nako imarenan te beku n te utu n ana babaire te Atua ae akea tokina. Iai oin rikin te katanoata ae tabu, ngaia are ti riai ni kawakinna ma te karinerine ao taeka aika a kaunganano mairoun te Atua.

Uringnga, tariu ao mwaaneu, n aron are I taekinna n te maungatabu mai imwaaina man te tabo n taetae aei, “A kakaawaki taeka.”

N na anganiko tabeua bwaai aika a onooti ibukin te katanoata ngkai bon oin ara rongorongo n te bwai are ti kakoaua.

N 1994, n te ririki are mai imwaaina e a uotakirake te katanoata, a maroroakinna kaain te Kooram n Abotoro ake Tengaun ma Uoman aroia te botanaomata ao te tautaeka n tionako man ana tua te Atua ibukin te utu, te mare, ao rikim bwa te mwaane ke te aine. “Ma tiaki anne tokin te bwai are ti noorai,’ e kabwarabwara imwiina Beretitenti Russell M. Nelson. ‘Ti konaa n noori mwaitin mwakuri irouiia komunite ni karaoi ma taian kainibaire nako ao n tiatiani waaki ni kakukurei n te bure. Ti noori nanokokoraki n aron rikiia bwa mwaane ke aine. Ti konaa n nooria ni kabane n rokoia.”

A baaireia bwa a na katauraoa te beeba kaain te Tengaun ma Uoman, te katanoata ae kariaiakaki, ni kakimototoa nnen te Ekaretia i aon te utu. Inanon te ririki anne, Abotoro aikai taan mamata ake a weteaki iroun te Atua, a katauraoa te katanoata ibukin te utu. E ururing rikaaki Beretitenti Dallin H. Oaks ngke a rairaki nakon te Uea ma te tataromwaaka ibukin “te bwai are [a] riai n taekinna ao [a na] kanga n taekinna.” A uotiarake nakon te Moan Beretitentii: Beretitenti Howard W. Hunter, Gordon B. Hinckley, ao Thomas S. Monson—bwa tera iangoana irouia.

Inanon namwakaina imwiina, ni Maati 1995 e a motirawa Beretitenti Hunter, ao e a riki Beretitenti Hinckley bwa te ka 15 ni Beretitenti n te Ekaretia. E a tiku te katanoata inanon baina. Nningai te tai ae riai ni karaoa te katanoata aio nakon te Ekaretia? E kaoti te tai anne onoua namwakaina imwiina.

Tabebong imwaain aia Bootaki Aine ni kabuta n Tebetembwa 23 imwaain te maungatabu ni kabuta, a kaitibo Beretitenti Hinckley ao ana kauntira ni marooro n reirei ma Beretitenti n te Bootaki n Aine. Aine, n aroia Abotoro, a tabeaianga nanoia ibukiia aine ao utuu. A kabotoa aia boowi ae i aon kawaina n roko i aoia utuu.

E baireaki bwa e na marooro Beretitenti HInckley nakoia aine n tain te bwabwaro. E iangoia inanona bwa tera ae e na taekinna inanon ana marooro. Ngke e waaki te marooro, e kananoaa bwa te ara are e boou are e a tibwa karaoaki ae e tuai n tanoata taekana bon “Te Utu: Te Katanoata nakon te Aonaaba.” Aia bootaki aine aio bon te tabo ae riai ni karaoan te katanoata ibukin te utu?

E kabwarabwara imwiina te Beretitenti ni Kabuta n te Bootaki n Aine ae Elaine Jack: “Ti aki ataia bwa tera te Katanoata i aon te Utu n te tai anne. … [Ti] kona n ataia man atuun te rongorongo, ma iai te bwai ae ti namakinna i aon te utu … e na riki bwa te bwai ae tamaroa. … I namakina te kaantaninga ae tamaroa bwa iai ara membwa aika kaain te Kooram n Abotoro n te Tengaun ma Uoman ake a kakarekea te kaotioti.”

E rianako kakaongoraan aia Bootaki Aine n te Kaonobong anne. Unimwaane Hinckley e kabwarabwara te katanoata iaon te utu ma kakawakin taeka aikai: “Ni mwaitin kakauntaeka i aon koaua aika a kewe, ni mwaitin te mwamwanaaki ni kaeineti ma kainibainre ao aan kakoaua, ma mwaitin te mwaaka ma te mwakuri n anainano ni butimwaea memean te aonaaba , ti namakinna bwa ti na anga te kauring ao ni kaman kauring … ibukin kainibaire, reirei, ao mwakuri ake a irekereke ma te utu ike burabeti, taan mamata, ao taan karekei kaotioti ibukin te ekaretia a kaokiokia n taekinna rinanon te rongorongo.”

E a wareka ngkanne te katanoata mai moana ni karokoa are e bane. N aron are e taku te Tia Kamaiu, “E ngae man bon oin bwanaau ke bwanaia au tia mwakuri, bon titebo.”

E taekinaki n te katanoata, “Te utu e riki n tabu iroun te Atua.” I tangira te kamatata n te marooro anne. Te katanoata bon te wewete ibukira bwa ti na maeka n te maiu ae mamate n iangoa raoi aron rikira mai karawa ao n taai aika a na roko ae akea tokina ane e wene imatara. E reirei Beretitenti Nelson: “Ngkami raoi natin te Atua n tamnei. … Tai kamangaoko iai: Am konabwai a roko mai karawa. Ma kakaonimakim n ukoria, e na anganiko te nonorii te Atua n ataia bwa antai raoi ngkoe.”

Ngke e uotakirake te katanoata, e aki booraoi ma aia nonori angiina ake a mena n te aonaaba aei Tiaki n te tai anne Tiaki ngkai. Iai koraki ake aki booraoi n iango ma te katanoata i aon te utu, te mare ao rikim bwa te mwaane ke te aine. A taku tabeman bwa e buubai te Ekaretia, manga kaeta, ke e kararoa te katanoata aio.

Te katanoata ibukin te utu aio, n aron ae taekinna Beretitenti Hinckley, bon te reirei, tariu ao mwaaneu. Aki mangaongao reirei aikai ma a barongaaki n te aro ae kororaoi n ana kawai ao kawain Ana berita te Uea . A kaokaki reirei inanon te katanoata aei mairoun ara Uea Iesu Kristo nakoia Ana Abotoro ngkekei ao ngkai. Aio Ana Ekaretia; E a tia ni barongai koaua ike ti na maiuakin.

Tabeman mai buakomi a na katamneia te katanoata ao ni kangai, “E aki mwakuri aio ibukiu.” “E taraa n akea namakinana.” “Au utu tiaki n ai aron anne.” “I aki tau.”

Ibukiia koraki ake iai tabeaiangan nanoia, ataia bwa ngkami naati irouia ara karo ake i karawa, mwakoron am utu ma Tamara are i Karawa. Akea ae ataiko ke ae tabeakiniko riki nakon ae boni Ngaia. Rairaki Nakoina; bwaeta nanom Nakoina; Onimakinna ao Ana berita. Iai am utu inanon am Tia Kamaiu, Iesu Kristo, are e tangiriko. E ruo nakon te aonaaba bwa e na kamaiura man ara bure ao ni uota rawawatara ibukin ara kaairua ao nakobuakan ara bong. E ataa te bwai are ko rinanona ao n namakinna. Rairaki Nakoina; Onimakinna bwa e na kanakoa te Tamnei ae Raoiroi bwa e na memena iroum, n tabekikorake, ao ni kairiiriko. Namakina aia tangira are “e tibwaaki nako nanoia natiia aomata n taabo nako; … bon ngaia te bwai ae moamoa tangirana nakon tangiran bwaai ni kabane … ao bon te bwai ae moan baan te kakukurei nakon te tamnei.”

Ni kabane Ana Abotoro te Uea a rang tangiri ngkami. Ti tataro ibukim ao n ukora ana kairiiri te Uea ibukim. Tiku irarikira. Ko maiu inanon taai ni kakaewenako ngke e ukoukoria teuare e buakaka bwa ko na riki bwa ana bwai. Tai buubai. Ao ngkana ngkoe, nakomai oki. A tangaina baira man ramwaneiko, n aroia tabeman ake a tangiriko.

E taekinaki n te katanoata, “Kaaro iai tibwangaia ae tabu n tararuaia natiia n te tangira ao te raoiroi.” E katauraoa te kauoman ni kakoaua nakon te koaua aio ana Boki Moomon. Inanon te moan kibu n te moan mwakoro, ti warekia, “Ngai Nibwaai, I a tia ni bungiaki irouia kaaro aika a tamaroa.” Iraman mai buakora ae a tia ni moana warekan ana Boki Moomon—ao ni manga warekia ao ni warekia riki—ao ni waakinana ko motinnanoia ni kamatenanoi bwa ko aonga n uringnga? Motinnanoia ao kaawakini inanom.

Teuana matennanou man rongorongon te katanoata bon aei: “Te kukurei n te maiu n utu e na kona n reke ngkana e aanaki n ana reirei te Uea ae … Iesu Kristo”

Antai ae e aki kan kukurei?

Ao tera ana reirei Iesu Kristo? Riki, inanon te katanoata: “Te onimaki, te tataro, te rairannano, kabwarabure, karinerine, te tangira, te nanoanga, te beku, ao kakibotu aika itiaki.”

Antai ae e na aki nakoraoi maiuna man maiuakinan oin tua aikai? Akea mai buakora ae e na kona ni karaoa ae kororaoi; ma ti kona n iira ana taeka ni wanawana Beretitenti Hinckley: “Karaoa te kabanea n tamaroa are ko konaa.”

Ti wareka te katanoatana, “Kaaro boni ngaiia ake a na kairiri n te tangira ao te raoiroii,” ao “oin tabeia tiina bon tararuaia natina.” Tararua e aki nanonaki n te kairiiri ma te taumatoa, ao tabeakinna e aki nanonaki bwa te kauoua ni beku ae karako kakawakina. E a tia te Atua n anganiia mmwaane ao aine te kakaokoro ma ti te arona ngaiia ao aia beku ae kakawaki are a karekea te kamoamoaki imarenaia.

N na karakina rongorongou.

I reiakinna Ngai ma kainnabau bwa ti na kanakoraoa arora n riki bwa rao ngaira aika ti te arona imwiin te bong teuana ngke I a iangoia bwa N na karaoa te babaire ae kakawaki n akea ana kariaia. E rangi ni miini n au mwakuri, e nako nanona, ao ni kaakia inanon te aro ae moan te kangaanga. Imwiina teutana, e katokaa baina i aon angau ao ni kamatoa n taetae, Ron, taiaoka, tai manga oki ni karaoa anne nakoiu.” Ti a mena inanon te aro ae ti te arona man te tai anne ni karokoa ngkai.

Ti kakoaua n aia mwakuri n utu aika a onoti, “a kabaeaki kaaro ao tiina bwa a na ibuobuoki i bon imarenaia n ae kanga raao aika ti tebo aroia.”

Ti te arona bon te taeka ae e kakawaki. Inanon ririki, ngkai Ngai ma Titita Rasband ti kaai n ikarekebai ni mwakuriia te bwai are e kabwarabwaraaki inanon te katanoata bwa “mwiokoara ae tabu,” ti kanakoraoa ara mare ni babaire ao kairiiri n te aro ae ti te arona. Ngkai a bane n tia ni mare natira, Ngai ma Titita Rasband ti reitinako ni marooro mangaiia ao buuia bwa a na kanga n riki bwa rao ae ti te arona.

Ngkana ti maiu ma matara aika ti teuana nakon mimitongin te Atua, ti ikarinerine ao ni boutokaira imarenara. Banna aika a raraoi akanne mai karawa a kateimatoa te nakoraoi n maiura n tatabemaniira, ara utu, ao te botanaomata.

E a tia Tamara are i Karawa ni katauraoa te katanoata i aon te utu ni buokiira ni kairiira nakon Mweengana, ni buokiira n reiakinaki ao ni kaonaki n te tangira, te korakora, bukin rokora, ao te atatai ae akea tokina Ma nanou ni kabane, I bubuti ngkami bwa kam na maiu ni kaan Mangaia ao Natina ae Tangiraki. I berita bwa ngkana ko karaoa aio, e na kaunga nanom ao e na kairiiriko te Tamnei ao e na buokiko n namakina inanom Aia rau are e beritanaki are e “aki konaki n ataaki teutana.” N aran Iesu Kristo, amen.

Bwaai aika a na taraaki

  1. Te Utu: Te Katanoata nakon te Aonaaba,” Gospel Library.

  2. Te Utu: Te Katanoata nakon te Aonaaba,” Gospel Library.

  3. Taraa Ronald A. Rasband, “A Kakawaki Taeka,” Riaona, Meei 2024, 70, 75–76.

  4. Taraa Sheri Dew, Insights from a Prophet’s Life: Russell M. Nelson (2019), 208.

  5. Tiaki aio te moan katanoata ae kariaiakaki man te Ekaretia. I mwaain 1995 “Te Utu: Te Katanoata nakon te Aonaaba” bon katanoata n rongorongon te Ekaretia n 1841, 1845, 1865, ao 1980. Te kabanea ni katanoata e kanakoaki n 2020: “Kaokan Bwaninin Ana Euangkerio Iesu Kristo:Te Katanoata n te Kauabubua n Ririki nakon te Aonaaba.” (Taraa Emma Benson, “What We Learn from the Proclamations of the Restoration” [digital-only article], Liahona, Dec. 2021, Gospel Library.)

  6. Dallin H. Oaks, “The Plan and the Proclamation,” Riaona, Nob 2017, 30.

  7. Taraa Dew, Insights from a Prophet’s Life, 209–10.

  8. Taraa Barbara Morgan Gardner and Olivia Osguthorpe, “Delivering the Family Proclamation: Insights from Former Relief Society President Elaine L. Jack,” Religious Educator, vol. 24, no. 2 (2023), 164.

  9. Taraa Gardner ao Osguthorpe, “Delivering the Family Proclamation,” 162–65; see also Elaine L. Jack, “Relief Society: A Balm in Gilead,” Ensign, Nov. 1995, 92. N ana marooro, e reirei Beretitenti Jack: “Utuu a uota nakoira te kimwareirei ae moan te korakora ao n tabetai te uruakinnano ae kakorakai. Utuu a katauraoa te tabo n reiakinaki, te ruu n reirei man te tabo ike aki bane ara tai mai iai ma ti kona n reirei n taainako. Inanon ara utuu ti reiakinaki te rau n tamnei are e roko man kamwakuran tuan te tangira ae kororaoi, te taotaonakinnano, tibwauaan te etieti, te akoi, te tituaraoi, tararuaam i bon iroum, ao te mwakuri n ibuobuoki. Aikai a riaon riki koaua ao kainibaire n te utu, mwaaneu, aikai bon ana kawai ni maiu te Uea.”

    Unimwaane Dallin H. Oaks, te tia babaire ni Kauntiran te Nakoanibonga ni Kakoroi Mooti n te tai anne, e ira naba te boowi (see Gardner and Osguthorpe, “Delivering the Family Proclamation,” 167).

  10. Taraa Gardner and Osguthorpe, “Delivering the Family Proclamation,” 165.

  11. “Te Utu” e riki bwa te moan katanoata ae kariaiakaki man te Ekaretia n Eberi 6, 1980. Ni karokoa te tai anne, e a tia te Ekaretia ni korei aua katanoata aika a kariaiakaki, maroroakinan reirei aika a kakawaki, te onimaki, rongorongo, kauring, kakao, ao taekan rikiraken ao butin te Ekaretia (taraa Encyclopedia of Mormonism [1992], “Proclamations of the First Presidency and the Quorum of the Twelve Apostles,” 3:1151–57).

  12. Elaine L. Jack, in Gardner and Osguthorpe, “Delivering the Family Proclamation,” 166.

  13. Gordon B. Hinckley, “Teei Matoa ni Kaitaraa Kamangaongaon te Aonaaba,” Ensign,, Nob. 1995, 100. N te maungatabu ni kabuta n Okitobwa 1976, e taekinna te tia kororaki ae kaain Amerika Beretitenti Spencer W. Kimball, are e taku, “Rinanon te rongorongo, a kataia aaba ni maiu n aki ongea te rootaki man aoraki aika a mwaiti, niniiakin te aba, te rongo, mwaiein te aba, aoraki aika a eweewe, rawawatan te iango, ma a bon aki kona ni maiu ni kaitarai urubwai ao maenako ake a riki inanon te utu” (in “A Report and a Challenge,” Ensign, Nov. 1976, 7–8).

  14. Reirei ao Berita aika Tabu 1:38.

  15. Te Utu: Te Katanoata nakon te Aonaaba,” Gospel Library.

  16. Russell M. Nelson, “Choices for Eternity” worldwide devotional for young adults, Meei 15, 2022), Gospel Library.

  17. Taraa Gordon B. Hinckley, “Teei Matoa ni Kaitaraa Kamangaongaon te AonaabaEnsign,Nob. 1995, 100.

  18. Taraa “Te Utu: Te Katanoata nakon te Aonaaba,” Gospel Library.

  19. 1 Nibwaai 11:22-23.

  20. Te Utu: Te Katanoata nakon te Aonaaba,” Gospel Library.

  21. 1 Nibwaai 1:1.

  22. Te Utu: Te Katanoata nakon te Aonaaba,” Gospel Library.

  23. Te Utu: Te Katanoata nakon te Aonaaba,” Gospel Library.

  24. Gordon B. Hinckley, “Women of the Church,” Ensign,, Nobembwa 1996, 69.

  25. Te Utu: Te Katanoata nakon te Aonaaba,” Gospel Library. “Ngkana akea te karo ke te buu mwaane n te mweenga, te tinaa e na kaira te mweenga” (General Handbook: Serving in The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints, 2.1.3)

  26. Te Utu: Te Katanoata nakon te Aonaaba,” Gospel Library.

  27. Te Utu: Te Katanoata nakon te Aonaaba,” Gospel Library.

  28. Te Utu: Te Katanoata nakon te AonaabaGospel Library.

  29. N te maungatabu ni kabuta n Okitobwa 1991, E reirei Beretitenti Gordon B. Hinckley bwa Atam ao Ewa “a uaia n tei inanon te onaroka. A uaia ni kanakoaki man te onaroka, ao a ikarekebai ni mwakuri i bon imarenaia ni karekean kanaia man maonon ubuia” (“Our Solemn Responsibilities,” Ensign, Nov. 1991, 51).

  30. I-Biribi 4:7.