2025
Ara Kaungaunga I Marenara Bwa Tina Waaki Nako
Nobembwa 2025


11:52

Ara Kaungaunga I Marenara Bwa Tina Waaki Nako

Tii te Uea ae e atai kabwakara ao konabwaira, ao ibukin anne, Bon ti ngaia ae e tau ni motika taekan ara mwakuri.

Iai te taneiai ae I a tibwa warekia ae e rangi n roota nanou. E riki n te USA Masters Track ao Field National Championship—te kabo n te takakaro i marenaia kaara.

Temanna te tia biri n te 1,500-te miita bon Orville Rogers ae ai 100 ana ririki. E koreia te tia korokaraki:

“Ngke e rebwe te kati, a biri taan kaboo, ma n te tabo are e biri iai Orville e waekoa n tio i buki, n te tabo are e tiku iai ni karokoa e bane te kabo, ni birina ae rang karaurau. [Ngke] e bane ana raun te kabanea n tia biri i rarikin Orville, ai bon ti uoua riki ana raun Orville. E kaniia 3,000 taan mataku ake a tekateka ni kainabwaabu ni matakuakinna ngke e karaurau n rauniia te rain ni biri—ni kabanea, n aki karongoaa, ao n ti ngaia.

“[Ma] ngke e a roko n ana kabanea n raun, a teirake te koraki, takarua ao n uboubo. N te tai are e nang roko iai n te tia, a tatakarua ma te kukurei te koraki. N tatakaruaia ni kaungaunga taan mataku ake ngaa ma ngaa, e anaa kabanean korakorana Orville. A takarua te koraki ni kukurei ngke e roko n te tia ao n rabwataki irouia raona ni kabo. E nanorinano Orville ma te kakaitau ni kateitea baina ao e kiitana te tabo ni kabo ma raraona aika a boou.”

Aio ai ana kanimaua ni kabo Orville, ao n takakarona n ake tabeua, e a tia naba n ana nnena ae te bina. A kona tabeman ni motika taekan Orville, n iangoia bwa e riai n aki kaea te kabo n rorona anne—bwa akea nnena n te kabo ibukina bwa e rang n tinei waaki n ana kaboo ibukiia aomata nako.

Ma e ngae ngke e bina n tainako, e urui nimaua rekooti Orville n te bong anne. Akea ae kakoaua irouia ake a mataku ni birina bwa e kona ni karaoa anne, ma tiaki taan mataku ke raona ni kabo aika taan motikitaeka. Akea te tua ae urua Orville, ao taan tara te takakaro a aki bita aia kainibaire. E ira te kabo ao e kakoroi bukin bwaai ni kabane ake a kantaningaaki irouia taan kabo n aroia ake tabeman. Ma n aron matoana irouna—n ana ririki ao tian ana konabwai—e baireaki iai nnena n te karinan n ririki ae 100 te ririki ni waerake. Ao inanon anne n ana karinan, e urui rekooti n te aonaaba aika nimaua.

N aron te ninikoroia ni katoatai iroun Orville n rinnakoa te turaeki , e ana naba te ninikoria ae korakora irouia tabeman tarira ao mwanera n rinnakoa n te kabo n te maiu ni katoabong, n ataia bwa a kona ni motikaki taekaia n ae aki tau e ngae ngke a karaoa aia kabanea n tamaroa ni kaitarai taian totoko ibukin iriiran te Tia Kamaiu ao ni karinei aia berita ma Ngaia.

E aki taraaki bwa ti maeka ia n te aonaaba, iraua ara ririki, bon te moanibwai ae kainnanoia te aomata iroura ni kabane bwa tina namakinna bwa ti tangiraki ao ti kainnanoaki, ao iai bukina ngkai ti maiu, n aki tarai arora are ti mena iai ke kabwakara.

N te kabanea n raun n te biri, a takarua taan mataku ma te kukurei ni kaunga Orville, n kakorakora bwa e na reitaanako birina. E aki taraaki bwa e bina. Bwa irouia naake a iria ao taan mataku, aio e raka riki nakon te kaboo. N arona aika a mwaiti, aio bon te banna ni katoto ae tamaroa n ana tangira te Tia Kamaiu ae riki. Ngke e a bane birin Orville, a bane ni kimarimari taan mataku.

N ai aron te Masters Championship, ara uoote, mwaanga, ao utu a kona n riki bwa taabo n ikoikotaki are ti nakaungaungaira iai i marenara—ara ikoikotaki n te berita a kaungaaki n ana tangira Kristo i marenaia—n ibuobuoki ni kangaanga ake ti kaitarai, n anga te kakorakora ao te kaunganano n aki motika taekan temanna ma temanna. Ti kainnanoira bon i marenara. Te korakora ma i karawa e roko man te katiteuanaaki, ao anne bukina ngkai Tatan e iangoia bwa tina uamaenako.

Te kananokawaki, bwa tabeman mai buakora, kaean te taromauri e kona ni matoatoa n tabetai iaan bukina aika a kakaokoro. E kona n ae temanna ae iai korakain ana onimaki ke temanna ae e tabeaianga n te raraoma ke te nanokawaki. E kona n ae temanna man te aba ke te reeti teuana ke temanna ae kaokoro ae e a tia n rinanona ni maiuna ke ana nonoori ao n namakinna bwa e aki tau. E kona naba n ae kaaro aika aki tau motirawaia ao a korakai aia namakin irouia natiia aika uarereke ke temanna ae akea buuna n te bootaki ae onrake irouia taanga. E kona n ae temanna ae kaninikoria n oki imwiin nakona inanon tabeua te ririki ke temanna ae namakinna bwa e aki tau ao n aki kona ni kaaina te waaki.

E taekinna Beretitenti Russell M. Nelson: “Ngkana iai taanga n am uoote aika a raure, ke te mitinare ae moantaai n okira mweengana, ke te kairake ae nanokokoraki n ana koaua, a aki kainnanoa am motikitaeka. A riai n namakina ana tangira Iesu Kristo ae itiaki are e kaotaki n am taeka ao am mwakuri.”

Bwaai ake ti rinanona n te ekaretia a bon nanonaki bwa a na katauraoi reitaki aika a kakawaki ma te Uea ao i marenara n ake a rang kainnanoaki ibukin aron maiura n tamnei, ao namakin n rabwata. Te berita are ti karaoia ma te Atua, ni moa man te bwabetito, bon tibwangara n tangiriia ao n nabeira i marenara ngkai kain ana utu te Atua, membwa n rabwatan Kristo, tiaki tii kaetan bwaai n rinanin baika ti kantaningaaki bwa ti na karaoi.

Te tangira ao te nabenabe ae ai aron Kristo a rietata riki man mimitong. Ana tangira Kristo ae itiaki bon te tangira ae kororaoi. N aron ae reireia Beretitenti Nelson, “E kakorakoraira te tangira ae kororaoi ‘ni buoka rawawataia raora’ [Motiaea 18:8] nakon ikoikotan karawawata i aora nako.”

E taku te tia Kamaiu, “Man aei a na ataingkami aomata ni kabaneia bwa au reirei ngkami, ngkana kam I tangitangiri.” Ao e reitia Beretitenti Nelson: “Te tangira ae kororaoi bon anuan raoi te aomata ae te tia iriira ni koaua Iesu Kristo.” E matata ana rongorongo te Tia Kamaiu: katean Ana reirei ni koaua n tabekiiarake, kaungaia, boaia, ao kaungaa nanoia. … Arora n taetae nakoia ao taekinakiia aomata … e rang kakaawaki.”

E rangi ni bebete Ana reirei te Tia Kamaiu i aon aei. Te iango aei e karinaki inanon te iango aei: Karaoia nakoia aomata are ko tangiria bwa e na karaoaki nakoim. Karikiko bwa te aomata anne ao karaoa te aro are ko tangiria bwa a na karaoia nakoim ngke arona bwa ngaiia ngkoe.

Aron anuan Kristo nakoia aomata e raroa riki iaoia ara utu ao kain te botaki n taromauri. N raonaki ma tarira ao mwanera man aro ake tabeua ke ake bon akea aia onimaki. N raonaki naba ma tarira ao mwanera man aba ao katei ake tabeua, ao naake a kaokoro aroia n irekereke ma waakin aia tua. Ngaira ni kabane bon mwakoron ana utu te Atua, ao E tangiriia ni kabane Natina. E tangiria bwa E tangiraki irouia natina naba ao i marenaia.

Maiun te Tia Kamaiu bon te katoto n te tangira, ikoikotaki, ao n kaungaia naake a ni motikaki taekaia bwa ana katinanikuaki ao aki itiaki. Bon ngaia te banna ni katoto are ti tuangaki bwa ti na iriia. Ti mena ikai bwa tina karikirakei anuan Kristo ao n tokina tina riki n ai aron ara Tia Kamaiu. Tiaki te euangkerio ni kaetibwai; bon te euangkerio n rikin riki n ai Arona ae tatangira n Arona are e kakaraoia. E tangiria bwa ti na riki bwa aomatan Tion.

Ngke 20 tabun au ririki, I rinanon aorakin te nanokawaki ae korakora, ao i nanon te tai anne, e bua koauan te kaantaninga ae iai te Atua. I aki kona ni kabwarabwara raoi irarikin are N na kangai I namakinna bwa I a bon bua. Man te tai are I uarereke iai, I ataia n tainako bwa Tamau are i Karawa e mena ikekei ao I kona n taetae nakoina. Ma n te tai anne, I aki ataia ngkana bon iai te Atua. I tuai man rinanon te aekaki anne mai imwaina inanon maiu, ao titebo ma e a urubeke te kateitei are i mena iaona.

N tokina, e a kangaanga bwa N na ira te taromauri. I nako n taromauri, ibukina bwa I maaka are N na aranaki bwa I “aki kakaonimaki” ke e “kerikaaki ana kakaonimaki,” ao I maaku bwa N na riki bwa katabetabean temanna. Tera are I rang kainnanoia n te tai anne bon namakinan te tangira ni koaua, te mataata, ao te boutoka mairouia ake irarikiu, tiaki te motikitaeka.

Tabeua katautau bwa I maaku bwa tera ae a na karaoia aomata ibukiu, Ngai mairou are I a tia ni karaoia ibukiia aomata ngke a aki iriira te taromauri. Te bwai are I rinanona anne e reireinai reirei aika kakaawaki bwa bukin tera ti a tia n tuangaki bwa ti na aki motika taekan temanna ma temanna n te aro ae aki raoiroi.

Iai ibuakora aika a korakai inanon te kainabwaabu, maaku bwa ana ata aia kangaanga tabeman ibukina bwa aki ataia bwa e na kanga aroia ngkana a ataia?

Bon tii te Uea ae atai raoi tian kangaanga ake ti kabobirimwaaka ma ngaai inanon maiura—te rawawata, karawawata, taian kangaanga, ao kakaitara ake ti kaitarai ake aki kona n nooraki irouia aomata. Bon ti Ngaia n ota raoi ni manekan te bitaki n te maiu ao kangaanga ake a rinanona tabeman mai ibuakora n taai aika a nako ae a teimatoa n rootiira n taai aikai.

N tabetai, ti motiki taekara n tennano, n iangoia bwa ti riai n karaoa riki ae tamaroa nakon are ngkai. Tii te Uea ae e atai kabwakara n tatabemaniira ao ara konabwai, ao ibukin anne, Bon ti ngaia ae bon tau ni motika taekan ara mwakuri.

Tariu ao mwaneu, tia riki bwa taan mataku inanon te karaki ao tina takarua ni kaungaira imarenara iaon mwanangara n riki bwa ana reirei n aki tarai arora are ti mena iai! Anne e aki kantaningaira bwa tina urui tuua ke ni kamangorii kainibaire. Bon te kauoua n tua ae korakora—bwa tina tangiriia kain rarikira n ai aron tangirara i bon iroura. Ao n aron are e a tia n taekinna ara Tia Kamaiu, “Ngke kam karaoi baikai nakon temanna ae moan te mangori … , kam karaoia naba nakoiu,” ae raoiroi ke e buakaka. E a tia naba n tuangiira, “Ngkana kam aki katiteuanaaki ao tiaki au bwai ngkami.”

E na iai te tai teuana inanon maiura n tatabemanira are tina kainnanoa iai te ibuobuoki ao te kaunganano. Tia motinnanoia ngkai bwa n tainako tina karaoa anne bon imarenara. Ngkai ti karaoia, ti na karikirakea te katiteuanaaki ae korakora ao ni karekea nnen te Tia Kamaiu ni karaoi Ana mwakuri aika tabu ni kamaoi ao ni bitiira ngaira n tatabemaniira.

Nakoimi ngkami ake kam namakinna bwa kam tio i buki n te kabo n te maiu, te mwananga n te maiu aei, taiaoka teimatoa n reitinako. Bon ti te Tia Kamaiu ae kona ni motikia bwa kona mena ia n te tai aei, ao E nanoanga ao e momotiraoi. Ngaia te Tia Motitaeka ae Korakora n te kabo n te maiu ao ti ngaia raoi ae ota raoi te kangaanga are ko biri ke nakonako ke mwamwananga i nanona. E na mwannanoa kabwakam, am konabwai, am taneiai n te maiu, ao te rawawata are e raba are ko uouotia, ai aron naba are e tangiria nanom. Ko kona n urui kanikina n rekooti n te aonaaba naba. Taiaoka tai kabua te kaantaninga. Taiaoka teimatoa n reitinako! Taiaoka tiku! Ngkoe bon kaaina! E kainnaoiko te Uea, ao ti kainnanoiko!

N tabo nako are ko maeka iai n te aonaaba, e aki warekaki bwa raroara am tabo ni maeka, taiaoka uringnga n tainako bwa Tamara arei Karawa ao am Tia Kamaiu e kinako ao e tangiriko n ae kororaoi. Ko aki mwanuokinaki Irouia. A tangiria n uotiko nakon mweengam.

Kateimatoa matam iaon te Tia Kamaiu. Ngaia bon am kai te biti. Tai tannako mai i Rouna. I kakoaua bwa E maiu ao ko kona n onimakinna. I kakoaua naba bwa E tatakarua ni kaungako.

Ti bia bane n iriira ana katooto te Tia Kamaiu ao ni kaungaira i marenara n reitinako bon au tataro n aran Iesu Kristo, amen.

Bwaai aika a na taraaki

  1. Jeffrey C. Strong, te reitaki ae onoti; kabonganaaki ma te kariaia.

  2. Teuana aia moanibwai ara beretitentii irouia tarira aine bwa a na namakinna bwa ngaiia kain te ekaretia ao riki te Bootaki n Aine. E mwaiti au tai are I wareki iai reta ao n ongora taian taneiai ake I nanokawaki iai.

  3. Taraa 1 I-Korinto 12:26.

  4. Taraa Henry B. Eyring, “Our Hearts Knit as One,” Liahona, Nov. 2008, 68–71; see also Ulisses Soares, “One in Christ,” Liahona, Nov. 2018, 37–39; “One in Christ” (witeo), Gospel Library.

  5. Tara 3 Nibwaai 11:29.

  6. Russell M. Nelson, “A Kainnanoaki Taan Raoi,” Riaona, Meei 2023, 100. N ana maroro naba anne, e taku bwa “te itabaraara e kabirinakoa te Tamnei—ni katoa te tai”(page 100). N na reiti a n taekinna bwa te iango ni motiki taeka ibukiia tabeman e kona naba ni kanakoa te Tamnei. Ngkana ti taraia aomata bwa a mangori, ma iango n tiribure, bon kaotan te kainikatonga, ao Beretitenti Henry B. Eyring e a tia n taekinna bwa “te kainikatonga bon ana kairiribai te katiteuanaaki” (“Our Hearts Knit as One,” 70).

  7. Taraa J. Anette Dennis, in “Come and Take Your Place as Covenant Women” (address given by the Relief Society General Presidency at Brigham Young University Women’s Conference, May 1, 2024), Gospel Library; see also Motiaea 18:8–10.

  8. Taraa 1 I-Korinto 12:14–26.

  9. Taraa Moronaai 7:47.

  10. Russell M. Nelson, “A Kainnanoaki Taan Raoi,” 101; kairaki ma katuruturuana.

  11. Ioane 13:35; e kairaki ma katuruturuana.

  12. Russell M. Nelson, “A Kainnanoaki Taan raoi,” 100, 99.

  13. Taraa Mataio 7:12.

  14. Ngkai ti iriira te Tia Kamaiu ao ti tangiria n riki n ai Arona, ti na kataia n nooria aomata nako n aron are E nooriia iai, ao ngkai ti reitinako n tataro ibukin te bwaintangira n te tangira ae kororaoi, namakinan te tangira ae kororaoi ao te tabeaianga e na rikirake inanora. Ti na karikirakea te nano ni “karikirakeia, tabekiia, kaungaia, n anainanoia, ao ni kaungaia” tabeman, tiaki ibukina bwa ti katabeaki ma ibukina bwa tia tabe n riki n ai aron ara Tia Kamaiu (Russell M. Nelson, “A Kainnanoaki Taan Raoi,” 100). Te mwakuri ni ibuobuoki n aron Kristo nakoia aomata ti na riki iai bwa antai ngaira, tiaki ae tera ae ti karaoia.

  15. Taraa Motiaea 23:15.

  16. Taraa, ibukin te katooto, Mataio 9:10–13; Mareko 1:40–42; Ruka 8:43–48; 14:13–14; Ioane 4:7–26; 5:2–9; 8:3–11.

  17. Taraa 3 Nibwaai 27:27; taraa naba Robert C. Gay, “Taking upon Ourselves the Name of Jesus Christ,” Liahona, Nov. 2018, 97–100.

  18. “Katokan te kangaanga nakon te kaokoroaki i marenara bwa ngaira ni kabane ti na iriira ana reirei ara Tia Kamaiu ao ti na tabe n riki n ai Arona” (Dallin H. Oaks, in Joel Randall, “Following Christ Is ‘a Continuous Commitment and Way of Life,’ President Oaks Teaches European Saints from Belgium,” Church News, Tuurai 14, 2025, the churchnews.com).

  19. Taraa Dallin H. Oaks, “The Challenge to Become,” Riaona, Tianuare 2001, 40–43.

  20. Taraa Ioane 13:34.

  21. “Te wewete ae kawaekoa ae kaunga karaoan te mwakuri nakoia kain ana Ekaretia Iesu Kristo ibukiia Aika Itiaki ni Boong aika Kaitira bwa a na kataia n riki bwa kain Tion ake ti teuana nanoia ao teuana aia iango, ao a maeka i nanon te katiteuanaaki n te raoiroi” (Quentin L. Cook, “Hearts Knit Together in Righteousness and Unity,” Liahona, Nov. 2020, 21).

  22. Taraa J. Anette Dennis, “Why I Choose to Stay” (address given at Brigham Young University Women’s Conference, May 2, 2024), Gospel Library.

  23. Taraa Ana Rairairi Iotebwa Timiti, Mataio 7:1–2 (n Mataio 7:1, te bwai ae na taraaki mai nano a); Aramwa 41:14.

  24. Taraa J. Anette Dennis, “His Yoke Is Easy and His Burden Is Light,” Liahona, Nov. 2022, 80–81.

  25. Taraa Aramwa 7:11–12.

  26. Taraa Mataio 22:36–40.

  27. Mataio 25:40.

  28. Reirei ao Berita aika Tabu 38:27.

  29. Taraa Taian Areru 145:8–9; Ebeto 2:4–5.

  30. Taraa Tamara W. Runia, “Am Rairannano E Aki Karawawata Iesu Kristo, E Kakorakora Riki iai Kimwareireina,” Riaona, Meei 2025, 91.

  31. Taraa Reirei ao Berita aika Tabu 137:9.

  32. Taraa I-Rom 8:38–39.

  33. Taraa Patrick Kearon, “Nanon te Atua Bwa E na Kairiko Nakon Mweengana,” Riaona, Meei 2024, 87–89.

  34. Taraa Ioane 1, atuun te mwakoro ao te kibu 1; 1 Nibwaai 11:24–25.

  35. Taraa Jeffrey R. Holland, “Tomorrow the Lord Will Do Wonders Among You,” Liahona, May 2016, 127.