2025
Te Taneiai Man Anenen te Toa
Maati 2025


Ana Iteraniba te Aono

Te Taneiai Man Anenen te Toa

Angiin te wiiki, I kakaea te Bootaki n Toa n ara uoote ao n kana te toa ni kabouii au berita aika tabu ake I karaoi ngke I bwabetitoaki ao ni karekea kabwaraan au bure. Angiin te tai, I ea rangi n bebete karaoan te otenati ae tabu aio ao ea riki bwa kanga ai te bwai ae okioki karaoana, te bwai ae ai akea iangoana raoi ngkana I karaoia. Ma ni katoa tai, te Uea e kakabwaiaai ma te taneiai n tamnei ae korakora ae titiku irou.

Teuana te taneiai ae riki bon n tain te maungatabu n te uoote i Park Ridge Te Moan Uoote i Aotiteria Beenleigh Titeiki. N te tai anne, I beku bwa e tia ibuobuoki nakon te kiraaka n te titeiki, n tabe ma tauan mwiin rongorongo ibukin rongorongon te titeiki. I roko n te boowi ma au boki, n tauraoi ni kakoroa nanon katabeau, ma I karekea te nano ae boou n oin nanon tibwangau ao te ninikoria.

Ngke kain te taromauri anenea te anene n taromauri #191, “Behold the Great Redeemer Die,” ti roko n taekana aika:

“Tamau, anaa te mwangko aio mairou.

Ma ngkana tiaki nanom nna nima,

I a tia ni karaoa te mwakuri are ko anganai,

I a tia ni karaoa te mwakuri are ko anganai,

Butimwaea tamneiu nakoim.”

N te tai ae tawe, e ringaki nanou n taeka aikai.

Au iango e nakon kakaitara ake ngai ma kainabau ti a tia n rinanona inanon ririki aika tia n nako. Irabwii te ririki n nako, e rootaki marurungina ni kuri-mate, n tiku mwiina nakon rabwatana ae rawarawa are ea kairia nakon kabonganaan aia bwai ni kokooki mwauku. N te tebwiina n ririki ae nako, I a tia ni riki bwa te tia tabeakinna ae bwanin-ana tai, n bubuokia ribuakon ana kangaanga ao n tabeakinii kangaanga ni kaitara ma oin marurungiu. N ikotaki, e mwaiti rawawatara, n ikotaki ma uruakin nanora n noraia tabeman natira ao tibura ni kitana te euangkerio. N taai tabetai, au “mwangko” i namakinna bwa e a onrake.

E roko irou bwa iai ara mwakuri ae ti riai ni karaoia n te maiu aio. Ngaira n tatabemaniira tia tia n anganaki oin ara mwangko ae tina nima. Tao te tama, te tina, te nati, ke n ara mwakuri, reirei, weteakira, ke tabera n ara utu, ti kaitara ma kangaanga aika ana kona n kataa nanomatoara. Tabetai, ti na namakinna bwa ea rawawata ara mwangko.

I iangoia bwa naake a kaitara ma kangaanga nakon rabwataia, akea aia mwakuri, kekeiaki n te reirei, kakabonganaa te turaki, ke rawawatan tabeakinan te kara, aoraki, ke te mwauku n am utu. Kangaanga aikai, e ngae ngkana a rangi n rawawata, bon mwakoron te mwkauri are e a tia te Uea n anganiira. Bon tibwangara ni kakoaua ara tangira Ibukina ao ibukiia ke irarikira.

N te tai anne, I titirakinai te tiiraki ae kautimata: “I tauraoi n ‘nima?’”

Ana banna ni katooto te Tia Kamaiu e roko n au iango. N te Onarake are i Keketemwane, E rootaki naba n rarawatan Oin ana mwangko, man tang, “Tamau, ngkana e booraoi ma nanom, anaa te mwangko aio.” Ma n anne naba, ma te ongeaba, E taku, “Tiaki nanou ma nanom ae nna karaoia.”

Nooran aio e anganai te nanomatoa n reitinako ma te onimaki. I iangoa te bong are I kantaningaia bwa nna tei imatan te Uea ao n ongo taeka aika “E nakoraoi te kekeiaki, au toro ae raoiroi man kakaonimaki.” N rokou n te bong anne, I ataia bwa I riai n reitinako n mooi man te mwangko are e a tia n anganai te Uea, e ngae ngkana e mao.

Ana banna ni katooto te Tia Kamaiu e tia n reiakinai bwa kakaitara ake ti kaitara ma ngaia tiaki ibukin kamamarakira ma ibukin kakororaoakira. I a ataia bwa te “mwangko” are e anga te Uea nakoira n tatabemaniira tiaki ti kataakin ara onimaki ma bon te kakao bwa tina onimakina te Mwakuri ni Kamaiu n ae bwanin ao n onimakina Ana taratara ae akea tokina. N ai aron Iobi n te O Tetemanti, I a tia n karekea te nanomata n te atatai bwa te Atua e atai bwaai ake I kainanoi ibukin kakororaoakiu, e ngae ngkana I aki. Ao e ngae ngkana a rawawata karawawatakiu, I kona n taekinna n akean te nanokokoraki bwa bon te akea ni kaineti ma te maraki are e rinanona te Tia Kamaiu ibukira.

Taneiai aika a kananoa au tangira ibukin kainabau ao ni kakorakora nanomatoau n riki bwa te banna ni katooto nakoia natiu. A tia naba n reireinai bwa nna taraa te toa ma maata aika boou, ngkana I iangoa raoi rabwatana te Tia Kamaiu are e bwanauaaki ao rarana n ururinga kororaoin Ongeaebana are e karekea nakoiu te konabwai n kekeiaki inanon kataakiu. A bwaro ranin matau aika bati, moarara riki n te tairiki, ma inanon taai aikane, I kabwara nanou ni kangai, ribuakon te maraki: “Tiaki nanou, ma Nanom ae nna karaoia.”

N au ririki ae 76, I a tia n karaoa au mwakuri n itibwi te ririki. I aki ataia bwa iraua riki au ririki ni maiu, ma I kantaningaia bwa nna kunea ni kakaonimaki n te kabanea ni bong. Tera nako te “mwangko” are e katauraoia ibukiu te Uea, Nna butimwaeia n nima, n ataia bwa te Tia Kamaiu e a tia ni nima are te kabanea ni mao ibuakon nako mwangko. Ibukina, ao ti aki maroaa ni karaoan aio.