“Aia Mwakuri n Ibuobuoki Abotoro: Te Mwakuri ae Akea riki ae Kona n Karaoia,” Riaona, Maati. 2025.
Aia Mwakuri n Ibuobuoki Abotoro: Te Mwakuri ae Akea riki ae Kona n Karaoia
Aron aia mwakuri n ibuobuoki ni kabuta te aonaaba ana Abotoro te Uea n boong-aikai n ringii nanoia aomata n ae raoiroi.
Te Kooram n Abotoro n te Tengaun ma Uoman a tei bwa taan kakoauaa Iesu ni kabuta te aonaaba. E onoti nakoaia ao man rawawata. Imwiin weteaia bwa ana beku, a kainii mataroan nakoaia aika kakannato ao n kabanea aia tai ao aia tarena nakon kakabwaiaakia aomata. N tatabemaniia nako ao a uoti bwaintituaraoi ma tarena nakon weteaia, ae tia ni kanakoraoaki man aia mwakuri n ibuobuoki inanon maiuia n reirei ao reiakina te euangkerio, ao n tokanikai iaon kataakin aia onimaki rinanon te Uea.
Unimwaane Ronald A. Rasband man te Kooram n Abotoro n te Tengaun ma Uoman ma kainabana, Melanie, a bon tibwa tekateka n aia kaintekateka bwa ana ongora nakon tibuia te mwane n ana kamataku ibukin te Kiritimati n ana reirei ngke a kawaraki naba iroun te mataniwi n te reirei ao n butia Unimwaane Rasband ngkana e kona n taetae ni butimwaai.
Ngke e tei ao n taraia taan mataku ao taan katangitang—ni kabane ake a kaingainga waakin te buroukuraem—e iangoia bwa ena bon ti butimwaia iruwa ao n katekeraoia n te tairiki anne. Ma e uringa kanoan weteana bwa te abotoro are e na tei n taainako bwa te tia kakoaua ae onoti n taabo nako. “Aine ao Mwane,” e taku, “I aki kona n katibanakoa te tibwanga [aio n] tain bungiakin Kristo n kakoauaa Arana ao Ana mwakuri n ibuobuoki.”
N taabo are a nako iai, antai nako ae a kaitibo ma ngaia, aia rongorongo Abotoro e kamatoa bwa Iesu Kristo bon Natin te Atua are e na kabooira. “Te Moan bwai ae kakaawaki, n taainako, ngaira taan kakoaua koauan maiun te Uea Iesu Kristo,” e taekinna Unimwaane David A. Bednar.
“Iesu Kristo bon bukin rokora ikai,” e taku Unimwaane Dale G. Rendlund n ana bwabwaro te Bootaki n Aine i London n te ririki ae nako. I ataia ni koaua bwa E maiu! … Te kakai e na riki inanon maium ngkana ko kakoaua aio ibon iroum.”
“Nna kanga n buoka unikan aia onimaki iroun Iesu Kristo? e taku Unimwaane Quentin L. cook nakoia membwa i Sydney, Australia, n wareki taai are te titiraki aio e tia n katei banna ana rongorongo inanon ririki aika bati.”
Aia reirei e bon kaota te kaumaki ao kaingaingaan nanoia ibukiia aomaata bwa ana teirake nakon ae tabu ao n noora man namakina te Tia Kamaiu ao n rinanon Ana akoi te Atua. (taraa 3 Nibwaai 11:15). Aia reirei a roto n te tangira ma te ataibwai. Tangiia ibukin te rairannano e bebete ma e matoatoa karaoana. Tangiraia membwa bwa ana rikirake inanon te Atua e otara man aki kona n kakeweaki. Ngkana a ongo aomata te kakoaua mairoun te Abotoro, a ringaki nanoia ao ni bitaki maiuia.
Taan kakoaua iroun Iesu Kristo
Abotoro n tatabemaniia a uoti tarena ma taneiai aika onoti nakon aia mwakuri. A rangi ni kakaonimaki n aia tabo n mwakuri. E bon kakaokoro anuaia ma kateia n tatabemaniia, ma e bati aroaroia aika titebo. A bati ni kukurei, iangoa ae tamaroa n taai nako, ao ni karaui nanoia ake irarikia. Angiin te tai, naake a kaitbo ma Ana Abotoro Iesu Kristo a namakina te mimi n aia mwamwannano ao tamaroan anuaia.
Iai bwaai ake a kaumakia Abotoro bwa ana bane n tia—tangiran te kan kakabwaia, uotan te karaunano, ao te tei ni kakoaua.
“Inanon 30 te ririki, bon te kakannato ao te tibwanga ae rine te mwakuri ma membwa n te Kooram n Abotoro n te Tengaun ma Uoman n Ana Ekaretia Iesu Kristo ibukiia Aika Itiaki ni Boong aika Kaitira” e taku Beretitenti Jefffrey R. Holland, Bonomwi n Beretitenti n te Kooram n te Tengaun ma Uoman. “N akean te totoko, ni kabane mwaane aikai a tia ni buokai n riki bwa ana rerei ae tamaroa Iesu Kristo.
“Ngke ti ikotaki n rawea tamneira n ara kooram n te tai ae tibwa nako, I namakina te kakaitau ae korakora n te riki bwa mwakoron te oota ae reitinako man taai ake ngkoa ao te tia iriira Iesu Kristo n boong aikai.
“Ara ma moaia … e bibitaki te kooram inanon taina, ma ae e teimatoa ni kakawaki: abotoro n tatabemaniia a butimwaea te tibwanga ‘n riki bwa taan tia kakoaua ae onoti n aran Kristo ni kabuta te aonaaba’ [taraa Reirei ao Berita aika Tabu 107:23]. Akea te mwakuri ae karewe ae kona n anganaki temanna, ke te kurubu n mmwane aia ae nna karaoia ma ngaiia.”
E taetae Unimwaane Dieter F. Uchtdorf n te maungatabu ae onoti n te Jerusalem District n te BYU Jerusalem Center n Eberi 22, 2023.
“Namakin ni kakaitau ibukin te Tia Kamaiu e taonako irou n te bong aio ngkai ti uringa Ana karea n taabo aika uoua aika kakannato, e taku Unimwaane Dieter F. Uchtdorf, ngke e neweabai taabo aika tabu aikai i Iteraera n 2023. “Ti kawara aia Tabo Maate, are e kaweneaki iai ngkoa rabwatan Kristo.
“Ti kawara naba te tabo are e aranaki irouia tabeman bwa te Nne n Aroka are Keketemwane. Ngke ti nakonako ribuakon oriwa aika irangaa ririkiia n tei, ti kakauongo nakon kiibu man koroboki aika tabu aika a kabwarabwara ana anga karea te Tia Kamaiu ibukira n te nne n aroka aio ao iaon te kaibangaki.
“Marakin Iesu Kristo ae korakora n te Nne n Aroka are Keketemwane ao iaon te kaibangaki ti riai n anganna bwaninin ara karinerine. N aron naba anne, bwaai ake a riki aika tamaroa n te kateniua n bong imwin Matena n te Kaibangaki e riai n iai nnena ae kamimi ma te kakaitau ae akea tokina inanora ao n ara iango.
“Ngkai ngai ana reirei Iesu, I kakabwaiaaki n taetaekina au kakoaua bwa E maiu!”
N te katanoata iaon bwaai n reitaki n te intanete iaon te karinerine ibukin te Uea, Unimwaane Gerrit W. Gong e kaungaira, “Ti a marooro n tainako ma te amarau ao te kakaitau ni karinerine ibukin ana mwakuri ao mimitongin te Atua ao raoiroin, ana nanoanga, ao ana akoi Iesu Kristo ao Ana anga karea ni kamaiu.”
Katauraoan te Abotoro
“E anaa te tai ae abwabwaki reireian te Abotoro iroun te Uea,” e taku Beretitenti Russell M. Nelson. “Ngkana e weteaki te mwaane nakon te Tengaun ma Uoman, iai te bwai ae onoti ae Kantaningaia te Uea mairoun te mwaane anne bwa e na anga.”
A kaitara ma te kataaki i aon kawaia abotoro n tatabemaniia—“ukeuke i aon ninikoriaia ao nanorinanoia”—ukoukoran tamneia, ae n tabetai e kakamaaku.
“Iai n taainako te kataaki,” e taku Beretitenti Nelson, ni kabwarabwara te beku n ana mwakuri te Uea. “Ko tauraoi ni karaoi bwaai aika kangaanga? E buokiko, ngkana ko kaota te nano ni kan karaoa tabem.”
N ana marooro nakoia membwa i Aotiteria, Unimwaane Cook e anga tamnein ana taneiai n maroroakinan aroia membwa n te Kooram n Abotoro n te Tengaun ma Uoman n namakina te aki tauraoi ao te aki tau n ai aron naba aia namakin taan kairiiri n te uoote. “Te riki bwa te Abotoro, inanon ana beku te Uea, e bon rang ni mangori,”. e taku.
Ngke tibwa weteaki bwa te Abotoro, Unimwaane Neil L. Andersen e kabwarabwara bwa e ngae ngke e namakinna bwa e aki tau ao ni mangori, e karekea te karaunano iroun te Uea are e tia ni kakabwaia ma teuana konabwaina; “I ataia ma te tamaroa ao te mataata ae itiaki rinanon mwaakan te Tamnei ae Raoiroi bwa Iesu bon te Kristo, Natin te Atua ae Tangiraki.”
“I a tia n titirakinaki bwa tera au namakin ngkai ngai te Abotoro ae boou,” etaku Unimwaane Patrick Kearon te bong are imwiin weteana nakon te Kooram n te Tengaun ma Uoman.
“I karekei namakin ake a kona n iangoaki, ao I ataia bwa aio e riaon are irou. Ma I bubuti buokau. I kakoaua raoi bwa iai te Tama i Karawa ae tatangira ao Natina, ae ara Tia Kamaiu. Ao I ataia bwa Ana bon buokai. Ao I onimakinna. Ao nna anga au kabanea n tamaroa n riki, inanon taina, n ai aron te Abotoro are kam kantaningaia.
“Ao ngaia are n te bong aio ngkai I kekeiaki, 24 te aoa imwiin weteakiu, n butimwaea aio, ngkana e nakobuaka am bong … riaon are ko kantaningaia, eng, I mena irarikim.”
Beretitenti Russell M. Nelson e kaira mwanangaia taan kairiiri n te Ekaretia, n ikotaki ma Unimwane Gerrit W. Gong, ni kawara te uea ni mwaane ao n aine mai Tonga n 2019. A kaitibo Abotoro ma taan kairiiri ma kautuun te aba bwa mwakoron tabeia ni kaukii mataroan abaa nakon te euangkerio. E bati te ririki ae kainanoaki ibukin katauraoaia Abotoro ibukin tabeia ae korakora, e taku Beretitenti Nelson.
Taan tei man te Ekaretia nakon te Aonaaba
Ngkana ti taraa Reirei ao Berita aika Tabu 107:23 te Uea e weteia Abotoro aika Tengaun ma Uoman bwa “taan kakoaua aika onoti n aran Kristo ni kabuta te aonaaba,” e taekinna Beretitenti Nelson: “Membwa n te Tengaun ma Uoman n tatabemaniia bon Abotoro ibukin te aonaaba ae bwanin. E kainanoia bwa e na reiakina taekan mwakoron nako te aonaaba, n raonaki ma aomatana ao aia taetae ao rongorongon te aba.”
Aia mwakuri e kabutaa te aonaaba. A kaitiboo ma kautuun aba, aobitia man taabo, taabo n kareke rongorongo, ao membwa n te Ekaretia n taabo aika bubura ao aika uarereke. Taian aoa a kona n nang anaanau man kainanoa ae bati. Ngkai taan tei ngaiia ibukin te Uea Iesu Kristo, aki bwaibwai ni maiuia.
N tain kabaean te mwananga, 12 n bong n mwakuri n ibuobuoki ni kabutaa te aonaaba n neweabaa onoua aban Eurobe n te ririki ae nako—are te masu e ti reke n te tairiki n tain te kiba imarenan aaba—Unimwaane D. Tod christoffereson e kaitiboo ma taan kairiri n te tautaeka, mitinare aika bwanin-aia tai, ao membwa n te Ekaretia n te tabo.
Ae te kabanea ni kakawaki bon te kaitiboo ma te Minita n te Katei ao Kareke rongorongo i Croatia, ike e anga ana ibuobuoki te Ekaretia nakoia aomata ake a kiitana abaia mai Ukraine ibukin te buaka. “Ti … kunea bwa e mwaiti aanga aika kakaokoro … ti kona n ibuobuoki, moarara riki [n buokiia] tabeman ake a korakora kainanoia,” e taku Unimwaane Christofferson.
Imwiin kawarakiia taan kairiiri i Dar es Salaam, Tanzania, ni katanoataa ana anganano te Ekaretia nakon te rabwata ni karikirake ibukia aomata 2024, Unimwaane Gary E. Stevenson e kaitibo ma membwa ao mitinare.
Inanon te ruaiua-n bong n mwananga nakon aban Aberika n te ririki ae nako, Unimwaane Gary E. Stevenson e kawara te Makuburi Health Center i Dar es Salaam, Tanzania, ike te Ekaretia e ibuobuoki n kabubura te tienta aei. “Ngke ti nooria bwa e karaoaki te mwakuri ni ibuobuoki nakoia tiina ma natiia ikai,” e taku Unimwaane Stevenson, “a ringaki nanora.”
N mwaakena te ka-30 n ririki n kauringa rokon te Ekaretia i Cambodia, unimwaaane Renlund e kaitiboo ma te buraiminitita i Cambodia, are e kabwarabwara bwa bon “te aomata ae tamaroa.”
Te Abotoro, ae taokitan ngkoa te maamaa, e tuanga te burai mititita, bwa Ana Ekaretia Iesu Kristo e bwaintairaa ae kaniia US $2.2 te mirion bwa e aonga te tienta ni kuakua ibukin te maamaa ni kona ni kateaki n te onaoraki i Siem Riap, ae mena tao 200 te maire (320 km) i meangin Phnom Penh, ni karokoa te kuakua ae tamaroa nakoia naake n ai aron ai taman te buraiminitita, ae e a tia ni mate man aki taun te rara ni buti nakon te maamaa.
E kamauri Unimwaane Dale G. Renlund ma Samdech Moha Borvor Thipadei HUN Manet, te buraim minitita man te Kingdom of Cambodia, i Phnom Penh n Tianuare 22, 2024. Te kaitiboo ae kakannato e kaota te moan tai n te reitaki imarenan te tia kairiiri n te Ekaretia ma kautuun te tautaeka n te Kingdom of Cambodia.
“E reke au tai ni kaitibo ma membwa, taan kairiiri, ao mitinare i Ulaanbaatar i Mongolia, ao i Kyoto, Hiroshima, Fukuoka, Sapporo, ao Tokyo, Japan,” e taku Unimwaane Ulisses Soares imwiin kawaran te Aona n Aatia Meang n 2024. “Inanon ara tai n ikotaki ke n reitaki nakoia n tatabemaniia, I namakina aia tangira ae korakora ao onimaki iroun te Uea. E riinga nanou karakinan rairakiia ao n kakorakora au kakoaua iroun Iesu Kristo ao n Ana euangkerio ae tia n manga kaokaki nako aon te aba.
“… Te kakabwaia tera irou n namakina Tamnein te Uea ao Ana tangira ibuakoia taan irira Kristo n aaba aikai.”
Aia Mwakuri Abotoro
Kaukan mataroan te euangkerio nakon aaba aika kakaokoro bon kiingin oin tabeia abotoro: “Te Tengaun ma Uoman a tia ni kanakoaki, ao n tauii kiing, ni kauka te mataroa man katanoataan ana euangkerio Iesu Kristo” (Reirei ao Berita aika Tabu 107:35).
N ana taneiai Beretitenti Nelson bwa te membwa n te Tengaun ma Uoman, e kaukaki mataroan te euangkerio n te aro ae kaokoro. Tabetai e mwamwakuri te Tamnei ma te tia kairiri n te tautaeka ni karokoa “e moanna ni bitaki ana iango ibukira,” e taku Beretitenti Nelson. N te taina ao e na kakerikaakaki te mwane man nakoana bwa e aki kan marooro ma taan kairiiri n te Ekaretia, ma te Uea “e anganira te mwaane aei bwa ti na marooro ma ngaia.” Ni waaki aikai, e taku Beretitenti Nelson, “te rongorongo [mai karawa] bon titebo irou: ‘Kamwakura nanom ni kabane. … Kataia. Ngkana ko aki kona n reitinako, Nna buokiko”
Kimwareirein ana mwakuri te Abotoro, a taku, bwa e roko man kabaerantan rawawatan te taetae nakon kurubu n aomata aika bubura ao ai arona naba ma te mwakuri n ibuobuoki nakon temanna ma temanna. A kawariia membwa n mwengaia n anganiia te kakabwaia, ni kaota te kakaitau, ke n anga taeka n reirei.
“E kanakoa temanna kaain te Kooram n Abotoro n te Tengaun ma Uoman te Uea nakon taabo aika a onoti n taai aika onoti ike ti kaitara ma Aomata aika Itiaki aika a kakaonimaki ao tabeman a inimaki ni kainnanoa te karaunano ao te kakorakoraki. E barongai reitaki akanne te Atua.”
Unimwaane David A. Bednar ao kainnabana, Susan, a kamauriia aomata imwiin aia marooro i Toluca, Mexico, n Nobembwa 5, 2023.
N taai tabetai aia mwakuri n ibuobuoki e tanoata taekana, n aron are iroun Unimwaane Stevenson are e ira buakon te maungatabu ae tanoata i Nairobi, Kenya, anne ae nako rongorongona iaon bwaai n reitaki aika maiu. “Te titiraki ae kona n roko n … ami iango bon, ‘Tera te Abotoro?’” Aio are taekinna Unimwaane Stevenson n tain te kanakobwana ae maiu. “Ti … weteaki bwa tina nakon aban te aonaaba ao ni kakoauaa te Nati ae Iesu Kristo, ae Natin te Atua ae maiu.”
“Bon Taekana ni kabane,” e taku Unimwaane Dieter F. Uchtdorf. “Ti tei Ibukina. Bon taekan te Atua ni kabane ao Korakorana ao Kakawakina ibukin kukureia Natina.”
Aia mwakuri e kaan n tabetai ma mwengaia—ni koaua. E bonota kaabwan mwengana n te tai teuana Unimwaane Bednar ao e nakon te titooa n ana tabo bwa e na karekei ana bwai ni mwakuri tabeua. E oneia n oneana ni mwakuri: te koaerake ae mwarairai ao te kau, te karinano, ao te bwara ni baseball.
“E kawarai temanna te mmwane ngke I tabe n rinerinei au bwai n mwakuri ao e taku,‘Unimwaane Bednar, e aki mwakuri oneam n karaba.” Ti ngare, ao rimwi e manga tuangai, ‘E raoiroi iroum ngkana I titirakiniko?’
“I kaeka, ‘Eng, anne bukin rokou ikai.’
“E titiraki n miimi,‘Tera ae ko kananona?’
“I taku, ‘… I roko ikai bukina bwa te Atua e ataia bwa tina kaitiboo n te titooa aio ao e na iai te bwai ae kona titiraki iai. Taiaoka ma waakinako n tibwaua am titiraki anne ma ngai.’
“Ti marooro inanon te titooa tao inanon 15 te miniti, ao I kataia n buokia n karekea kaekaan ana titiraki. E karina kaitiboou n te titooa ma te aomata ae tamaroa aio? Ke bon te tai ae baireaki mai karawa iroun te Tia Kamaiu ae tatangira are … kaeka raraoman te mwaane ae kakaonimaki—temanna?
“I kakoaua bwa n ana mwakuri te Uea ao akea te bwai aika karina n riki. E korakora kakawakia aomata imatan te Atua.”
Unimwaane Neil L. Andersen e tei n rawetamnei n Beberuare 22, 2024, i Jaime Cardinal Sin Village, Manila, Biribin, ike te Ekaretia e ibuobuoki n onei teniua tangke n ran.
Kaitaraan Kangaanga ma te Onimaki iroun te Uea
Kakaewenako aika korakora a kaitarai Abotoro n taai aikai. A ukora te kairi mai i eta ngkana a reirei ao n mwakuri n ibuobuoki nakoia kaain te Ekaretia ni kabutaa te aonaaba ae riaon 17 te mirion mwaitiia n kataaki n kakaewenako ni kaineti ma te aki rau n te tautaeka, te tamnei aika buakaka, karawawatan bwaai n reitaki, ke aki taun te kaubwai. Te boobuaka imarenaia aaba e uruana te mwakuri. Buan katein te tabo aika kakawaki e karekea te kanganga nakon tein maiuia te botanaomata.
Membwa n te Tengaun ma Uoman a marurung inanon tibwangaia ao n kukurei n karikirakea te onimaki n te aonaaba ae rikirake ni mauna iai te onimaki.
“E otara bwa mwaakan te Uea e nako aoia taan kairiiri n te Ekaretia, n kairoroia ao ni … kaumakiia,” e taku Beretitenti M. Russell Ballard (1928-2023), Bonomwi n Beretitenti n te Kooram n Abotoro n te Tengaun ma Uoman. “Te titiraki ae ti riai n titirakiniira i bon iroura bon, ‘Titeboo birira ma [ara taan kairiiri]?’ Ngaira n tatabemaniira ti riai n tauraoi n kaeka te titiraki anne. I kona ni kamatoaa nakoim bwa aei te bwai ae korakora maroroakinana irouia kain te Kooram n te Tengaun ma Uoman. … Tiaki te tai ni booti baira ke n aki karaoi nanon weteakira. …”
“… Ti riai n katauraoira n kaea biriia ara taan kairiiri, n kaea rakan rangaia.”
“Ngkai taan iriira Iesu Kristo ngaira, ti na ukora aron te riki n ai aron ara Tia Kamaiu ao n iriira Ana katooto n bwaai nako ake ti karaoi,” e taku Unimwaane Uchtdorf. “N te tai are ti toua kawain te riki bwa ana reirei Iesu, kakabwaia aika nooraki ao aika aki mai iroun te Atua ana roko iroura.
N aki tabe bwa ti mena ia, ngai ma ngkoe ti kona n nakonako ni kawain te riki bwa ana reirei Iesu n te bong aio. Tia bane n nanorinano; tia tataro nakon Tamara are i Karawa ma nanora ni kabane ao n kaota nanora ni kan Kaniia ao n reiakina Taekana.”