“Po ua Lava Ea Lo’u Lelei?,” Liahona, Mati 2025.
O Atatosi o le Faatuatua
Po ua Lava Ea Lo’u Lelei?
Sa ou manatu o le a ou maua le faatuatua, alofa, ma le upumoni faaleagaga e ala i le ola ai i se isi olaga. Ou te lei maua. Sa ou mauaina i Le Ekalesia a Iesu Keriso o le Au Paia o Aso e Gata Ai ma i totonu o le malumalu.
O le ata na pu’eina e Leslie Nilsson
A o ou talavou i le vaitausaga o le 1960, sa matuā mata’utia le Taua a Viatename. Na fasiotia John F. Kennedy, e pei foi o Martin Luther King Jr. ma Robert Kennedy. Sa ou fouvale i o’u matua ma tu ma aga masani ma faalapotopotoga uma o na aso. Ou te lei manao e faaipoipo pe aumai se fanau i se lalolagi sa matua saua, le faamaoni, ma faaletonu.
Sa ou le toe aoga i le aoga maualuga i lo’u tausaga lona lua, siitia atu i le Itu o Haight Ashbury i San Francisco, Kalefonia, ISA, ma ola ai i le olaga o se tagata hipi [hippie] mai le 1969 i le 1972. Sa ou nofo i nofoaga o le nuu, faigaluega i soo se galuega e mafai ona ou maua, ma talia se olaga e manatu lelei ma fiafia i ai, e aofia ai le faaaogāina o fualaau faasāina.
A o talavou Randy, sa manatu o ia e leai se lumanai fiafia o lona olaga. “Sa ou fouvale i o’u matua ma tu ma aga masani ma faalapotopotoga uma o na aso,” o lana tala lea.
I le taimi lava lea e tasi, sa ou sailia ai le faatuatua, alofa, ma le upumoni faaleagaga. Sa ou mafaufau loloto ma suesue i lotu eseese, ma pu’ye mai ai soo se mea na ou iloa e moni pe taua. Ae peitai, o a’u sailiga uma lava, na taunuu i le le fiafia. O lo’u uso o Ioane, i lona iloaina o la’u sailiga, na lafoina mai ia te a’u se Tusi a Mamona.
“E tatau ona e faitauina lenei tusi,” na tusi mai ai Ioane, o lē na auai muamua i le Ekalesia.
Ina ua faate’a a’u ona o le faitauina o le Tusi a Mamona i la’u galuega i se fale kesi, sa ou mafaufau, “E le lelei lenei mea” Sa ou tia’ieseina le tusi.
E lei leva mulimuli ane, ae ta’u mai e Ioane ia te a’u o le a sau o ia i le Eria o San Francisco Bay ma se vaega pepese mai le Iunivesite o Polika Iaga.
“Ou te fia vaai ia te oe,” na ia fai mai ai, ma fautua mai ma te feiloai i le Malumalu o Kalefonia Oakland.
O le tietie solo i le Bay Area i le po, e masani ai lava ona ou vaai i le malumalu. Sa ou fiafia i ai faaleagaga, o lea sa ou faitau ai e uiga i ai ma ou manao ai e alu i totonu. Sa ma feiloai ma Ioane i se tasi taeao po i lotoa o le malumalu. Ina ua uma la ma feiloa’iga, sa ia fai mai ua oo i le taimi mo lana vaega e ulufale atu ai i le malumalu.
“Randy, e le mafai ona e ulufale atu i le malumalu,” o le tala lea a Ioane ia te a’u.
“Ou te iloa, o au o se tagata hipi,” sa ou tali atu ai, “ae sa ou suesue i lotu i Sasae, o a’u o se tagata e lē ai i aano o manu, ou te nofo i se nuu e matou te faasoaina atu ai mea uma, ma e $20 la’u tupe. E fia le totogi e ulufale atu ai?”
“E sili atu nai lo lena,” o le tali lea a Ioane. “E le o lava lou lelei.”
I lena taimi, sa ou manatu ai ia te a’u lava ia i le atamai, faafilosofia, ma le maualuga faaleagaga. E faapefea ona le lava lo’u lelei?
Faatumulia i le Faamoemoe
Mo ni nai tausaga, sa le iloa e o’u matua le mea sa ou i ai. O i la’ua o ni tagata lelei o e na taumafai e tuuina atu a’u i aoaoga sili ona lelei e mafai ai ma sa malamalama lelei i lo la’ua le fiafia i a’u filifiliga. Ina ua ma’i lo’u tamā, sa faatauanauina a’u e lo’u tina ou te toe foi atu i le fale i Uosigitone, D.C. Ina ua ou taunuu atu, sa maua e Ioane se galuega mo a’u i se vaega o loo fausia le Malumalu o Uosigitone D.C.
Ou te lei iloaina, ae sa ia faatulagaina a’u e galulue faatasi ma se vaega o faifeautala’i ua mae’a misiona. Sa ou ofo ona o le a talosagaina e John Howell, le taitai o le vaega, se tagata o le vaega e tatalo i le amataga o galuega o aso taitasi—o se mea ou te lei vaai muamua lava i ai ma le vaega sa matou galulue muamua.
I se tasi aso i le galuega, sa faapipii ai e nisi o i matou se tasi o faitotoa mamafa o le malumalu i luma ae paū ma sa ōmia ai lo’u tamatamailima ma pei o se sefulu sene. Sa faanatinati atu Ioane, tilotilo i lo’u tamatamailima, valaau atu mo se suauu faapaiaina, ma tuuina mai ia te a’u se faamanuiaga. Sa vave ona toe lelei lo’u tamatamailima ma sa le manaomia ai ona ou alu e vaai se fomai.
I se isi taimi, na tuuina mai ai ia te a’u se tafi ma faatonu a’u e salu ese fasi otaota mai le fola sima.
“Aisea?” Sa ou fesili atu i se tasi o le matou vaega. “Latou te le fofolaina le kapeta?”
“Randy, e te le iloa po o ai e ona lenei fale, a ea?” na ia tali mai ai. “Ua matou faaatoatoaina mo le Toatasi e Atoatoa.”
E ui ina magoto ifo le lalolagi i le masalosalo, feitaga’i, feinoinoa’i, ma le atuatuvale, ae o faata’ita’iga ma a’oa’oga a nei talavou sa matou faigaluega faatasi sa faatumulia ai a’u i le faamoemoe. A o faasoa mai e tagata o le vaega o latou talitonuga ia te a’u, sa ou iloaina sa latou faamaoni ma moni. Sa latou tuuina atu le lua tausaga o o latou olaga e auauna atu ai i isi, ma sa latou mautinoa ma le atamai. Sa ou manao ia moni a latou aoaoga. Sa ou lagonaina sa ou mauaina le malamalama sa ou sailia ma sa saunia faaleagaga a’u e le Alii.
Na fautuaina a’u e John Howell ou te feiloai ma faifeautala’i faamisiona. Nai lo lena, sa ou filifili e fai lo’u uso ma se tasi o ana uo, o se isi faifeautala’i ua uma lana misiona, e aoaoina a’u. A o la’ua aoaoina a’u, sa ou manao i faamaoniga mai fafo, ma le le faafitia o mea sa ou aoaoina e moni. A aunoa ma lena faamaoniga, ou te le toe manao i nisi lesona.
Ina ua ou fesili atu pe na faapefea ona latou iloa le mea moni, sa latou tali mai, “Sa matou faitau ma tatalo ma lagonaina se molimau mai le Agaga Paia.” Sa latou fai mai ou te manaomia lena lava molimau.
O lena po sa ou alu ai i se togavao e latalata i lo’u pitonuu. Ou te lei iloa le umi na ou tatalo ai, ae sa ou faia ma se loto faamaoni lava. Sa ou fesili soo atu i le Atua i fesili lava ia e fa: “Pe o le Tusi a Mamona o le afioga a le Atua? Pe na E faaali mai ma Lou Alo ia Iosefa Samita? Pe o le Ekalesia moni lenei a Iesu Keriso? Pe ua lava lo’u lelei e avea ai ma se tagata o le ekalesia?”
O le tali i fesili taitasi na oo mai i se musumusuga i lo’u agaga—“Ioe”—faafa. O na musumusuga sa oo mai faatasi ma lagona toafilemu ma le mamalu.
Faatasi ai ma lo’u ulu na punou, a’o tootuli i le tatalo ma susū i loimata, sa ou alaga atu ai: “Afai o le tali lenei o le a E tuuina mai ia te a’u, ona ou taliaina lea ma tuuina atu atoatoa lo’u ola ia te Oe ma lenei talalelei a o E faaali mai ia te a’u.” E le mafai e upu ona faamatalaina manatu, lagona, ma upumoni na siomia ai a’u.
O le molimau na ou mauaina i lena po sa le faafitia, ma ua malosi i le taimi nei e pei ona sa i ai i lena taimi. Talu mai lena tatalo, ua faamaonia e le Atua na tali ia te a’u i le faitau afe o auala faavavega ma aogā.
“O le Ekalesia o se vavega,” o le tala lea a Randy, o loo i le ata iinei i le masina talu ona uma lona papatisoga. “Ma o lo’u olaga i le Ekalesia ua avea ma se mea faavavega.”
Na Mumū se Afi i Totonu ia te A’u
E lei leva ona ou papatiso i le 1974, ae ou auai i la’u uluai konafesi aoao i le Aai o Sate Leki ma lo’u uso o Ioane. Sa ou te’i ina ua faalauiloa mai i ma’ua ma Ioane e Elder Boyd K. Packer (1924–2015) o le Korama a Aposetolo e Toasefululua, o le na feiloai i le uso o lo’u tina i le Aai o Niu Ioka i le tolu vaiaso a o lumanai lena konafesi, i lana lauga i le taeao o le Aso Sa.
I le sii maia o le saunoaga a le uso o lo’u tina, na saunoa ai Elder Packer: “E toalua o’u tei ua auai i la outou Ekalesia. Ou te le talitonu i le suiga ua faia i o la’ua olaga.”
Ona o lena suiga loloto (tagai i le Alema 5:14), na mumū ai se afi i totonu ia te a’u lea sa ou manao e faasoa atu. E le’i umi, ae ou i ai i Idaho o se faifeautala’i faamisiona. I le afa o la’u misiona, na maliu ai lo’u tamā, o lē sa avea ma a’u tagata toa sili ma uo mamae. Sa valaau atu lo’u tina i lo’u peresitene o le misiona ma talosagaina a’u ou te sau i le fale e fai se talaaga o lo’u tamā. Ina ua tuu mai e lo’u peresitene o le misiona le faaiuga ia te a’u pe ou te alu, sa ou fai atu ia te ia ou te manao e tatalo ma anapogi mo le 24 itula ae ou te lei filifili.
I lena po sa ou faia ai se miti. Na faaali mai lo’u tamā ia te a’u. I le lotolotoi o talanoaga maoae ma anoa ma ia, sa ia fai mai ai ia te a’u, “Atalii e, nofo i lau misiona.”
Sa ou mulimuli i le fautuaga a Tama ma nofo ai loa.
Ona o le suiga loloto lea na sosoo ma lona liua, “sa mumu ai se afi i totonu” o Randy lea sa ia manao e faasoa atu i le avea ai ma se faifeautalai faamisiona.
E ono masina talu ona uma la’u misiona, ae ou uuina le lima o lo’u tina i le taimi o lana manava mulimuli. I le tele o tausaga mulimuli ane, na maua ai e lo’u toalua o Lisa se tusi mai o’u matua i totonu o se pusa tuai. Sa tusia e Tama ia te a’u i le taimi o la’u misiona ae na maliu a o lei lafoina atu.
“Sa tumu o ma’ua loto ma o loo i ai pea ma o le a tumu pea i le alofa mo oe. Ua ou iloa e le’i atoatoa ai pea mea uma, ae o le olaga lena. … E lei fetalai mai Keriso, ‘Mulimuli mai ia te a’u ma o le a faigofie.’ Sa Ia fetalai, ‘Ave [lou] satauro, ma mulimuli mai ia te a’u’ [Mataio 16:24]. Sa Ia tauaveina le satauro, ae ua ia i tatou uma o tatou mavaevae. Atonu o le a faalagolago lo tatou tulaga i le lagi i le auala tatou te taulimaina ai o tatou mavaevae. Atalii, ma te alolofa tele ia te oe.”
O le Mea sa ou Sailia
A o ou tuputupu ae, sa ou faigata i o’u matua, ae ou te lei masalosalo lava i lo la alofa. Talu mai le mauaina o le Ekalesia, sa ou galue malosi e faafetai atu ia i la’ua ma faamamaluina i la’ua.
I le aso 17 o Fepuari, 2018, i le lua vaiaso a o lei tapunia le Malumalu o Uosigitone D.C. mo le toe faafouina, sa faamauina ai a’u i lo’u tamā ma lo’u tina, i le 42 tausaga talu ona la ui atu i le veli i le faavavau. O lo’u atalii matua, o Viliamu, sa avea ma sui mo lo’u tama, ma sa avea Lisa ma sui mo lo’u tina. Sa ou lagonaina o o’u matua, o e na faamauina muamua i le tasi ma le isi, sa i ai uma iina i le agaga.
I totonu o le malumalu tatou te maua ai maea e fusia ai i tatou e faavavau i e pele ia i tatou. Ua ou mautinoa lena mea.
A o ou laitiiti, ou te lei manao e faaipoipo pe maua se fanau. Ae o le asō, o lo’u toalua, fanau, ma fanau a fanau o a’u oa silisili ia. O le Ekalesia o se vavega, ma o lo’u olaga i le Ekalesia ua avea ma se vavega. Faatasi ma Iosefa Samita, ou te faapea atu, “Pe ana ou le vaai i le mea sa ou vaai i ai semanu ou te le talitonu foi a’u ia i ai.”
I le limasefulu tausaga ua mavae, sa avea ai a’u ma se tagata faigaluega faufale i le malumalu o Uosigitone D.C. Sa ou talitonu e leai se lumanai fiafia o lo’u olaga. O le asō ua avea a’u ma se tagata faigaluega i sauniga i lena lava malumalu, ina ua ou taliaina le valaaulia a le Alii e mulimuli ia te Ia, maua Lana faamalologa, talia Ana sauniga, ma taumafai ia avea faapei o Ia.
O Randy ma lona faletua o Lisa, o loo auauna atu i le Malumalu o Uosigitone D.C., lea sa ia fesoasoani e fausia i le 50 tausaga ua mavae.
O le ata na pu’eina e Leslie Nilsson
O le Ekalesia toefuataiina e le o se teori, o se filosofia, po o se nuu po o se aganuu. O le Ekalesia moni a lo tatou Alii ma le Faaola, o Iesu Keriso.
Sa ou faapea o le a ou maua le mea sa ou sailia i San Francisco. Ou te lei mauaina. Sa ou mauaina i Le Ekalesia a Iesu Keriso o le Au Paia o Aso e Gata Ai ma i le maota o le Alii, “o le maataua sili o le Toefuataiga.”