2025
Mwakuri n Rongorongon te Utu: Mwanangara n Onimaki ao n Irekereke
Tianuare 2025


Ana Iteraniba te Aono

Mwakuri n Rongorongon te Utu: Mwanangara n Onimaki ao n Irekereke

Mitinare n Ibuobuoki aika taanga, Unimwaane ao Titita Papali’i a kauring kakabwaia aika a mwaiti ake a tia ni karekei rinanon taneiai aika a kakaokoro inanon rongorongon te utu.

“E taku Iesu nakoina, Bon Ngai te mangauti ao te maiu. Ane e onimakinai, ngkana tao e boni mate, e na bon manga maiu” (Ioane 11:25).

N te utu, ti baireia bwa mwakuri n te tembora ao n rongorongon te utu a na riki bwa mwakoron maiura ni mare ae korakora. Ti a tia ngkai ni katiai nga ma nga otenanti ibukiia ara koraki ake a mate, n raonaki ma bubua araia i Tamoa, ake a kangaanga rekeia ibukin akean rekooti n rimoa. E ngae n anne, kainnabau Sosene Faleofe “Fe” e reitinako ao e kabanei aoa aika a mwaiti ao bong ni wareki maikurobium n Rongorongon te utu ao beeban rimoa. Imwiin te mwakuri ae bati, e a kona ni karaoi ara ake a kuneaki ao n reitiia ma rainin ana utu. Ngke ti anai ara akanne nakon te tembora ni katoa namwakaina, e rang kakukurei ataakin are tia kabaeia ara utu n ikotiia n akea tokina.

Ni karakan te mwakuri aei, ti bairei tabeua bongin te tembora ni katoa ririki ibukiia aua te roro n ara utu: au karo, kainnabau ao ngai, natira te mwaane ma buuna, tibura te ikawai te mwaane, tariu, ao ana utu. Ti karaoi bwabetito, kamatoa, ao mwakuri ni kaitiaki ibukiia kain te utu aika bubua ni boong aika a onoti ni bongin te utu n te tembora, ni katiteuanaia ara utu aika a mwaiti n te aro are e tuai kona ni karaoaki mai imwaina.

N te taneiai teuana ae ururingaki, I riki bwa te tia mwakuri n te otenanti n te tembora ngke e roko tariu n au tabo. Man te moan taeka are taekinaki, te Tamnei e rang korakora, ao I tang ni karokoa e bane te otenanti ae bwanin. Ngke e nako, I kunea bwa te ara n te kaati bon mai irou, ao I ataia man te taneiai aei bwa te tari aei i tinanikun te rabuna e a tia ni butimwaea te mwakuri are I karaoia ibukina.

Kateimatoan ara motinnano nakon te tembora ao rongorongon te utu e bon aki beebete. Ti bon riai ni kabaeaki inanora ao ni boutokaira imarenara. E tuai ni mwakuri iaon te kombiuta mai imwaina Fe ao akea ana atatai iaon tiaite aika kakaokoro ake e na kakae iaona, ma e aki rang maan ana tai iaona ni kakabwaiana ibukin ana onimaki ao ana mwakuri aika tamaroa. E reitinako ni kabongana rabakauna are e boou ae kunea ni karaka rainin rikina n I-Tamoa.

Te Kaonobong teuana n Tienta n Rongorongon te Utu, e katikaki matau nakon te turooa ni birim, are e kawakin tamnein beeba aika a kakaawaki. I nanona, I kunea te bwariko ibukin Kent, England, ake a kawakinaki iaan te aba ae kairua. Ngke I uotia ni nneia te turooa are nnena, I kunea bwa bon kain naba te tabo are a mena iai au utu, ngaia are I a tekateka ni wareki birim teuana imwiin teuana. N te tai ae karina, I kunea aia utu kaaro aika onoman natiia are I a kona ni katomaia bwa ngaia mwanen ai tamau. Ni karokoa te tai anne, ti aki roko n te ataia ae ngaia a maiu. Aio bon te katoto ae matata n aron te Tamnei are e kairiira n tainako inanon te mwakuri ae tabu aei.

N ururing rikaaki iaon kawaiu, tinau e taku bwa tamau e kiitanai Ibukina bwa ngai te aine, ao e tangira te mwaane. Te bong teuana, ngke I katinei kunnikai, I namakina te wirikiriki ae korakora bwa N na katia te mwakuri n te tembora ibukin ana utu, ni kamaraua nanou ibukina ao ni kanakoa te rawawata ibukin te katinanikuaki inanon bwi ma bwi n ririki. I waekoa ni kunea ai taman tamau ao araia kain ana utu aika e riaon tebubua are I a kona n uotiia nakon te tembora. Ngke e motirawa ai te karo aei, natina te aine e anganai te kariaia bwa N na katia te mwakuri n tembora ibukina ao ai aron naba mwanena are e a tia ni mate, ma te kukurei bwa e a kona ni maturaoi n ana tabo i karawa. Au kakabwaia n tamanuea e berita nakoiu te tokanikai ngkana I katia rongorongon au utu, ao I kona ni kakoaua bwa ti a tia ni karekea te tokanikai ae bati iaon te mwakuri ae tabu aei.

“Ao ngkai, tariu ao mwaneu aika a tangiraki, N na kakoaua nakoimi bwa tuua aikai a kaineti nakoia mate ao ake a maiu ake a aki kona n riaoaki, ngkai a kaineti ma kamaiuara. Bwa kamaiuaia e kainnanoaki ao e kakawaki ibukin kamaiuara, n aron ae taku Bauro ni kaineti ma bakatibu—bwa a na aki kona ni kakororaoaki raoi ngkana aki raonaki iroura—tiaki kona naba ngaira ni kakororaoaki n akean ara mate.” (Reirei ao Berita aika Tabu 128:15).

“Mate ake a rairi nanoia a na kamaiuaki rinanon aia ongeaba nakon otenanti n ana Auti te Atua” (Reirei ao Berita aika Tabu 138:35).