Te Kakabwaia n 1836 ao te Kangaanga n 1837

Inanon Tianuare 1836 ngke e a kan tia te tembora, a moana n namakinii kakabwaia n tamnei man te tembora Aika Itiaki n roko ibuakoia. A tia n tuangaki bwa inanon te Kirtland Tembora a na anganaki te mwaaka (taraa Reirei ao Berita aika Tabu 38:32, 38). Te berita aio e a manga kaoka are e taekinna te Tia Kamaiu nakoia Ana Abotoro i Ierutarem n te Nu Tetemanti. Imwiin Mangautina, E tuangiia bwa a na aki waaki n tataekina ana taeka ni karokoa a anganaki te “mwaaka mai eta” (Ruka 24:49). Imwiina, ni bongin te Bentekota, a karekea te mwaaka aei Ana Abotoro ngke e ruoniia te Tamnei n ai aron “ukin te ang ae baibati. … Ao a bane ni kaonaki n te Tamnei are Raoiroi, ao a taetae n taetae tabeua” (Mwakuri 2:2, 4).

Inanon Tianuare 1836, e botaki Iotebwa Timiti ma taan kairiiri tabeman n te Ekaretia n tataro, ni kakabwaiaia i marenaia, ao ni baronga aron waakin te Ekaretia. Imwiina ngke a tia ni kakabwaia te Burabeti Iotebwa, e noora te mii ni burabeti iaon te abanuea ae te tiretio. E noora Tamara are i Karawa ao Iesu Kristo, Atam ao Aberaam, bon oin ana karo (a bon maiu), ao tarina ae ikawai Alvin, are e a tia ni mate n aki bwabetitoaki. E reiakinna Iotebwa bwa “ni kabane ake a mate n akea aia atatai n te euangkerio aei, ake a na bon butimwaia ngke arona bwa a kariaiakaki bwa a na tiku, a na riki bwa taan bwaibwai n uean te Atua ae te tiretio.” (Reirei ao Berita aika Tabu 137:7).

Uoua namwakaina i mwiina, ni Maati 27, 1836, a ibetutu Aomata aika Itiaki n te Kirtland Tembora ibukin katabuakina. A ongora nakon ana tataro ni katabu Iotebwa, ngke e butia Tamara are i Karawa bwa e na butimwaea te Kirtland Tembora bwa te tabo ike te Tia Kamaiu “e aonga … n iai te tabo ae na kaotia iai nakoia ana aomata” (Reirei ao Berita aika Tabu 109:5). N ribwanono inanon te tabo ae tabu, Aika Itiaki a anenea “Tamnein te Atua.” A booti bwanaia n takarua, “Otanna! Otanna! Otanna nakon te Atua ao te Tiibutetei!”

A karekei kakabwaia n tamnei n tain te katabu ao inanon wiiki ake imwiina. A aki mamatam, tataro, a naa te toa, teboki waeia i marenaia, ao ni karekei mii ni burabeti. A karekea te kakorakoraaki ni waaki nako n tataekina te euangkerio. A bon tia n anganaki te mwaaka mai eta.

Ma e tuai toki kaotin kakabwaia n tamnei. N Eberi 3, 1836, e kaoti te Tia Kamaiu nakoia uoman Ana toro. “Te rabuna e anaaki man ara iango, ao matan ootara a kaukaki.,” a taku Iotebwa Timiti ao Oliver Cowdery. Ti noora te Uea n tei i aon baon te tabo ni kabwarabwara, imatara … , ae kaangai: Ngai te moan ao te kabanea; Ngai are e maiu, Ngai are e tiringaki; Ngai te tia tei ibukimi nakon te Tama.” (Reirei ao Berita aika Tabu 110: 1– 4).

Imwiin kaotin te Tia Kamaiu, Mote, Eriati, ao Eria a kaoti temanna imwin temanna nakon Iotebwa ao Oliver ao n anganiia kiing are a na kona iai ni tataekina ana euangkerio Iesu Kristo ao ni bota Iteraera, ni kakabwaia te aonaaba n ana berita Aberaam, ao ni kabaeiia utu (taraa kiibu 11–16).

Ma te karaki i Kirtland e aki moti ma kaotin kamimi aika karekeaki. Teuana te ririki imwin katabuan te tembora, e a rotaki n te kangaanga te kaawa. Te kangaanga ni kerikaakin te mwane n te aonaaba e a karika korakoran akean te mwakuri n te United States. A bane n ruuti bangke n te aba, ni ikotaki ma te bangke ae uarereke are e kateaki irouia taan kairiiri n te Ekaretia i Kirtland ni kaumaka te rikirake n te kaawa. A kataia Iotebwa Timiti ao taan kairiiri tabeman n te Ekaretia ni kateimatoa taun te mwane n te kaawa. Ma te kangaanga n rootakin bwakan te mwane n te aonaaba e a rangi ni korakora. A moana aomata ni bua aia mwakuri ao mweengaia. E rawata ae a ngurengure ni kaitara te Uea ao te Ekaretia. Bukin tera te Uea e kariaia Ana aomata bwa a na bua aia karekemwane? Tabeman a moanna ni kakarongoaea ao n taekinna bwa Iotebwa ai bon tiaki te burabeti.

N teuana te boowi n tain te tiamwa n 1837 n te Kirtland Tembora, Iotebwa Timiti te Ikawai, ae te tamanuea n te Ekaretia, e taetae ibukin natina ae akea n te tai anne. Ngke e taetae, temanna te tia kamangao e katikia ni karuoa mai iaon te tabo n taetae. Ngke e kataia William Smith ni kamanoa tamana, temanna te Abotoro e taekinna bwa e na kamatea William n te kabaang. Tabeman mwaane ma aia biti ao aia katii a katobibia William. Te tembora, are bon te tabo ae tabu man mena te tamnei iai ngkoa n te ririki are mai imwaina, e a riki ngkai bwa te tabo ae kiriwe, kaiangatoa, ao mangaongao.

Ngke e okira Kirtland Iotebwa Timiti, angiia kaain te Ekaretia a tiku ni kamatoa bwa te burabeti, ma teniman Abotoro aika a kamwawaaki man te Kooram n te Tengaun ma Uoman. Te kangaanga ni bwakan te mwane e a riki bwa te kangaanga ni bwain te tamnei. Inanon riki tabeua namwakaina, te Uea e tuanga Iotebwa bwa e na kitana Kirtland ibukin mauriia ana utu ao ibukin naba maiuna.

Rongorongo mai irouia ake a noora te bwai ae riki a kaotia ae ai bon te tai ae e rangi ni kangaanga. Vilate Kimball, kainnaban te Abotoro ae Heber C. Kimball, e kanakoa te reta nakon kainnabana, are e beku n te tai anne bwa te moan mitinare i Engiran. “Akea au nanououa ma ae e na bon rawawata nanom iai,” e koreia nakon Heber, n tuangnga aroia taan kakaitara. “A taku bwa a kakoauaa Ana Boki Moomon ao Reirei ao Berita aika Tabu ma n aia mwakuri a bon kakewea.”

E ataia Vilate bwa e bon aki kororaoi Iotebwa. E a tia ni karaoa te kairua n te kangaanga ni bwakan te mwane i Kirtland. Ao neiei e teimatoa n tangiriia koraki ake ibuakoia taan kakaitara. Ma e noora te reirei ae nano n te bwai ae riki n 1837: “E taku te Uea, te aomata are e aki kona ni butimwaea te kataereaki ma e kakeaai e bon aki kona ni kaitiakaki.”

N te reta naba anne, Marinda Hyde e korei naba taeka nakon kainabana, Orson, are bon te Abotoro naba ae beku i Engiran. Mwanen Marinda ae ikawai bon temanna te Abotoro are e kitana te Ekaretia. “Taai n aron aikai i Kirtland are ko aki nonoria ae ti a mena ngkai inanona, bwa e a taraa n ae te onimakinaki i marenara ai akea,” e koreia.

Bukin tera ti uringa te kangaanga are n 1837 ao tiaki ti te tokanikai are n 1836? Ibukina, bwa ni koauana, aki kona ni kamaenakoaki bwaai aika uoua aikai. Ae a bon ririki naba i nanon maiura. E anganiira te Atua taai ni kakabwaia n tamnei, taai are E taetae nakon tamneira ao ni kairiira ni baina i aon kawain te berita ae tabu. E anganiira taai ni mwengaraoi, taai ike e tiraua kabwaiara ao ni mwaiti nikiraia, taai ike a maiuraoi iai ara utu ao ni kukurei bwa raoraora a kaan irarikira ao n reitaki ma ngaira. Ti bane ni maiu rinanon taai are titebo ma 1836.

Ma e aki berita te Atua bwa ae ti na ti rinanon te taneiai are n 1836. Ngaira n tatabemaniira nako, ae e na bon roko 1837. E roko ma aki taun te mwane, ike ti raraomaeakinna bwa e na reke maia te mwane. E roko ma aki nakoraoin arora i bon iroura, ike a korakai ara utu man te aoraki ae karina, aoraki aika akea tokiia, te bwara n nano, ke te nanokawaki. E roko ma aki taun te reitaki, ike raoraora a kitaniira ke ni kamwaneira.

Ngkana ti aki uring baike ti rinanona i nanon ara 1836—oin ara tai ike ti namakina iai bain te Uea i nanon maiura—1837 e na uota aki taun arora n te maiu n tamnei. E na kariiriira bwa ti na kangai, “Ai bon akea uaan aio.” E na kariiriira bwa ti na kangai, “E aki tangirai te Atua.” E na kariiriira bwa ti na kangai, “Iotebwa Timiti bon tiaki te burabeti” ke “Beretitenti Nelson bon tiaki ana burabeti te Atua.” E na kariiriira bwa ti na kangai, “Kawain te berita ae tabu bon tiaki ibukiu.”

Ma ngkana ti karaoa te mwakuri n uringan te kakabwaia n tamnei ao n tiku n te maiu n tamnei n 1836 e ngae ngke ti rinanon te kataaki n are n 1837, ti kona n nene ni matoa n ara onimaki iroun Iesu Kristo, ti kona n teimatoa n ataia ae e tangiriira te Atua, ao ti kona n ataia bwa te euangkerio ae Kaokaki ao Ana Ekaretia Iesu Kristo a koaua ao te Atua e kaira Ana Ekaretia rinanoia Ana toro aika a rineaki.