Loto-Falala ʻi he ʻAo ʻo e ʻOtuá
ʻI heʻetau fekumi faivelenga ke fakafonu ʻe he manavaʻofá mo e angamaʻá ʻetau moʻuí, ʻe tupulaki leva ʻetau loto-falala ke fetuʻutaki mo e ʻOtuá.
Siʻoku kāinga ʻofeina, ʻoku ou houngaʻia ke lea atu ʻi he ʻahó ni ʻi he konifelenisi lahi mahuʻingá ni. ʻOku fakaʻau ke hōloa ange ʻeku vakaí. Ka ʻoku ou fakamālō atu ʻi hoʻomou maʻu ʻa e mahinó ʻi heʻeku fakahoko atu ʻeku pōpoakí.
ʻOku tau moʻui ʻi ha kuonga ʻo e tupulekina lahi ʻi he Siasi ʻo Sīsū Kalaisi ʻo e Kau Māʻoniʻoni ʻi he Ngaahi ʻAho Kimui Ní. ʻOku ou fonu ʻi he fiefia ʻi heʻeku vakai ki he fakalakalaka ʻi ha ngaahi tafaʻaki lahi fau.
ʻOku tautefito hono fakaivia aú ʻe hotau toʻu tupú. ʻOku nau fakahoko ha ngaahi tokoni lahi fau. ʻOku nau kumi ʻenau ngaahi kuí mo fakahoko honau ngaahi ouaú ʻi he temipalé. ʻOku fakahū mai ʻe heʻetau kau talavoú mo e kau finemuí ʻenau tohi kole ke ngāue fakafaifekaú ʻo tokolahi ʻaupito. ʻOku tupulaki ʻa e toʻu tangata tupu haké ʻo hoko ko ha kau muimui māteaki ʻo Sīsū Kalaisi.
Naʻá ku feʻiloaki kimuí ni mo haku mokopuna fefine hono ua naʻe toki fanauʻi. ʻI heʻeku fakakaukau ki he ngaahi faingataʻa te ne foua ʻi heʻene moʻuí, naʻá ku ongoʻi ha fakaʻānaua lahi ke tokoniʻi ia ke tanumaki ha tui kia Sīsū Kalaisi. ʻOku mātuʻaki mahuʻinga ke ne moʻui ʻaki ʻEne ongoongoleleí ki heʻene fiefia ʻi he kahaʻú.
Te ne fehangahangai mo ha ngaahi faingataʻa, ʻo tatau pē mo kitautolu. Te tau foua ʻa e mahamahakí, loto-mamahí, ʻahiʻahí, mo e maté. ʻE lava ke uesia ʻe he ngaahi faingataʻá ni ʻetau loto-falala fakaekitá. Ka neongo ia, ʻoku maʻu ʻe he kau ākonga ʻa Sīsū Kalaisí ha faʻahinga loto-falala ʻoku makehe.
ʻI he taimi ʻoku tau fakahoko mo tauhi ai ʻa e ngaahi fuakava mo e ʻOtuá, te tau lava ʻo maʻu ha loto-falala ʻoku tupu mei he Laumālié. Naʻe fakahā ʻe he ʻEikí ki he Palōfita ko Siosefa Sāmitá ʻe lava ke “ʻāsili mālohi ʻa [ʻetau] falalá ʻi he ʻao ʻo e ʻOtuá.” Fakakaukau ki he nonga ʻo e maʻu ha loto-falala ʻi he ʻao ʻo e ʻOtuá!
ʻI heʻeku lea kau ki he loto-falala ʻi he ʻao ʻo e ʻOtuá, ko ʻeku ʻuhingá ke maʻu ha loto-falala ke fetuʻutaki mo e ʻOtuá ʻi he taimí ni! Ko ʻeku ʻuhingá ke lotu mo falala ʻoku ongona ʻe he Tamai Hēvaní kitautolu, ʻoku mahino lelei ange kiate Ia ʻetau ngaahi fiemaʻú ʻiate kitautolu. Ko ʻeku ʻuhingá ke falala ʻokú Ne ʻofa ʻiate kitautolu ʻo laka ange ʻi he meʻa ʻoku tau mafakakaukauá, ʻokú Ne fekauʻi mai ha kau ʻāngelo ke nau ʻiate kitautolu pea mo e niʻihi ʻoku tau ʻofa aí. Ko ʻeku ʻuhingá ki hono maʻu ha loto-falala ʻokú Ne fakaʻānaua ke tokoniʻi kitautolu fakafoʻituitui ke tau aʻusia hotau ivi malava taupotu tahá.
Ka, ʻe founga fēfē haʻatau maʻu ha faʻahinga falala peheé? ʻOku tali ʻe he ʻEikí ʻa e fehuʻi ko ʻení ʻaki ʻa e ngaahi leá ni: “Tuku … ke fonu ʻa ho lotó ʻi he manavaʻofa ki he kakai fulipē, pea ki he fale ʻo e tuí pea tuku ke ngaohi ke fakaʻofoʻofa maʻu ai pē ʻe he angamaʻá ʻa hoʻo ngaahi fakakaukaú; pea ʻe ʻāsili mālohi ʻa hoʻo falalá ʻi he ʻao ʻo e ʻOtuá.”
Ko e kií ia! ʻI he folofola tonu ʻa e ʻEikí, ʻoku fakaava ʻe he manavaʻofá mo e angamaʻá ʻa e founga ki hono maʻu ʻo e loto-falalá ʻi he ʻao ʻo e ʻOtuá! Kāinga, te tau lava ʻo fai ʻeni! ʻE lava ke ʻāsili mālohi moʻoni ʻetau loto-falalá ʻi he ʻao ʻo e ʻOtuá, ʻi he taimí ni pē!
Tau fakakaukauʻi angé ʻa e manavaʻofá mo e angamaʻá fakatouʻosi.
ʻUluakí, ko e manavaʻofá. ʻI he taʻu ʻe ua kuohilí, naʻá ku kole ai kiate kitautolu, ko e kau muimui fuakava ʻo Sīsū Kalaisí, ke tau hoko ko ha kau faʻa fakalelei. Te u toe fakaongo atu ʻa e meʻa naʻá ku lea ʻaki ʻi he taimi ko iá: “ʻOku ʻikai teitei fakalotoʻi ʻa e ʻitá. ʻOku ʻikai langaki hake ʻe he fakafilí ha taha. ʻOku ʻikai teitei fakaiku ʻa e fakakikihí ki ha ngaahi fakalelei ʻoku ueʻi fakalaumālie.”
Ko e manavaʻofa moʻoni ki he kakai kotoa peé ko e fakaʻilonga ia ʻo e kau faʻa fakaleleí! ʻOku mahuʻinga ke tau maʻu ʻa e manavaʻofá ʻi heʻetau leá, ʻi he kakaí pea ʻi he feituʻu fakatāutahá fakatouʻosi. Fakamālō atu kiate kimoutolu naʻa mou muimui ki heʻeku faleʻi kimuʻá. Ka ʻe lava ke tau toe lelei ange.
ʻOku fakatupu hohaʻa ʻa e tāufehiʻa ʻoku hoko ʻi he lolotongá ni ʻi he kakaí pea ʻi he mītia fakasōsialé. Ko e ngaahi lea tāufehiʻá ko ha ngaahi meʻatau fakatuʻutāmaki. ʻOku taʻofi ʻe he fekeʻikeʻí ʻa e Laumālie Māʻoniʻoní mei heʻene hoko ko hotau takaua maʻu peé.
ʻI heʻetau hoko ko e kau muimui ʻo Sīsū Kalaisí, ʻoku totonu ke tau taki ʻa e halá ko ha kau faʻa fakalelei. ʻI he hoko ko ia ʻa e manavaʻofá ko ha konga hotau natulá, ʻe mole ʻiate kitautolu ʻa e ongo ke lauʻikoviʻi ʻa e niʻihi kehé. ʻE taʻofi ʻetau fakamāuʻi ʻa e niʻihi kehé. Te tau manavaʻofa kiate kinautolu mei ha huʻunga pē ʻo e moʻuí. ʻOku mahuʻinga ʻa e manavaʻofa ki he kakai kotoa peé ki heʻetau fakalakalaká. Ko e manavaʻofá ko e fakavaʻe ia ʻo ha ʻulungaanga faka-ʻOtua.
Tau tautapa muʻa ki heʻetau Tamai Hēvaní ke Ne fakafonu hotau lotó ʻaki ha manavaʻofa lahi ange—tautautefito kiate kinautolu ʻoku faingataʻa ke ʻofaʻí—he ko e manavaʻofá ko ha meʻaʻofa ia mei heʻetau Tamai Hēvaní maʻá e kau muimui moʻoni ʻo Sīsū Kalaisí. Ko e Fakamoʻuí ʻa e Pilinisi ʻo e Melinó. Kuo pau ke tau hoko ko ʻEne ngaahi meʻangāue ki he melinó.
Tau lave muʻa ʻi he taimí ni ki he angamaʻá. ʻOku folofola mai ʻa e ʻEikí ke ngaohi ke fakaʻofoʻofa maʻu ai pē ʻetau fakakaukaú ʻaki ʻa e angamaʻá. Fakakaukau ki he ivi te ke maʻu ʻi ha faʻahinga fakakaukau lelei pē ʻi hoʻo tanumaki ʻaki ia ʻa e angamaʻá. ʻOku ngaohi ʻe he angamaʻá ʻa e meʻa kotoa ke lelei mo fakafiefia ange! ʻI he tafaʻaki ʻe tahá, fakakaukau ki he meʻa ʻe hoko ʻi ha taimi te ke tānaki ai ʻa e angamaʻá ki ha fakakaukau taʻe-taau, fakakaukau taʻe-ʻofa, pe fakakaukau fakatupu loto-foʻi. ʻE tuli ʻe he angamaʻá ʻa e ngaahi fakakaukau ko iá. ʻE fakatauʻatāinaʻi koe ʻe he angamaʻá mei he loto-hohaʻá, mo e ngaahi fakakaukau fakatupu loto-mafasiá.
Kāinga, ʻi he fakaʻau ke toe faiangahala ange ʻa e māmaní, ʻoku fiemaʻu ke tau tupulekina lahi ange ʻi he maʻá. ʻOku fiemaʻu ʻetau fakakaukaú, leá, mo e ngāué ke maʻa maʻu pē mo fakafonu ʻaki ʻa e ʻofa haohaoa ʻa Sīsū Kalaisí ki he kakai fulipē. Ko e faingamālie maʻongoʻonga ʻi hotau ʻaó ke hoko ko e kakai ʻoku finangalo ʻa e ʻOtuá ke tau aʻusiá.
ʻOku fakatupulekina ʻe he moihū maʻu pē ʻi he fale ʻo e ʻEikí ʻa hotau iví ʻi he angamaʻá mo e manavaʻofá fakatouʻosi. Ko ia, ʻoku fakatupulaki ʻe hotau taimi ʻi he temipalé ʻa ʻetau loto-falala ʻi he ʻao ʻo e ʻEikí. ʻE tokoni hono fakalahi hotau taimi ʻi he temipalé ke tau teuteu ki he Hāʻele ʻAnga Ua Mai hotau Fakamoʻui ko Sīsū Kalaisí. ʻOku ʻikai ke tau ʻilo ʻa e ʻaho pe taimi te Ne hāʻele mai aí. Ka ʻoku ou ʻiloʻi ʻoku ueʻi au ʻe he ʻEikí ke u naʻinaʻi kiate kitautolu ke tau teuteu ki he “ʻaho lahi mo fakamanavahē ko iá.”
ʻI heʻetau fekumi faivelenga ke fakafonu ʻe he manavaʻofá mo e angamaʻá ʻetau moʻuí, ʻe tupulaki leva ʻetau loto-falala ke fetuʻutaki mo e ʻOtuá. ʻOku ou fakaafeʻi koe ke fakahoko ʻa e ngaahi meʻa mahuʻinga ke fakatupulaki ai hoʻo loto-falala ʻi he ʻao ʻo e ʻEikí. Pea ʻi heʻetau ō mo ha falala lahi ange ki heʻetau Tamai Hēvaní, ʻe fakafonu kitautolu ʻaki ha fiefia lahi ange, pea ʻe tupulaki hoʻo tui kia Sīsū Kalaisí. ʻE kamata ke tau aʻusia ha mālohi fakalaumālie ʻoku mahulu hake ʻi heʻetau ngaahi fakaʻānaua maʻongoʻonga tahá.
ʻOku tau fakafetaʻi ki he ʻEikí ʻi hono fakavaveʻi ʻo e langa temipalé ʻi he ngaahi taʻu kimui ní. Fakatatau mo ʻEne fakahinohinó, ʻoku mau fanongonongo he ʻahó ni ha ngaahi palani ke langa ha temipale ʻi he ngaahi feituʻu takitaha ʻe 15 ko ʻení:
-
Reynosa, Mexico
-
Chorrillos, Peru
-
Rivera, Uruguay
-
Campo Grande, Brazil
-
Porto, Portugal
-
Uyo, Nigeria
-
San Jose del Monte, Philippines
-
Nouméa, New Caledonia
-
Liverpool, Australia
-
Caldwell, Idaho
-
Flagstaff, Arizona
-
Rapid City, South Dakota
-
Greenville, South Carolina
-
Norfolk, Virginia
-
Spanish Fork, Utah
ʻOku ou fakamoʻoni ʻoku tataki ʻe Sīsū Kalaisi, ko e Huhuʻi ʻo ʻIsilelí, Hono Siasí ni. ʻOkú Ne teuteu ke toe hāʻele mai. ʻOfa ke tau teuteu pehē ke talitali Ia. ʻOku ou lotua ʻeni, ʻi he huafa ʻo Sīsū Kalaisí, ʻēmeni.