’Āmuira’a rahi
Te fa’aineinera’a iāna iho nō te fārerei i te Fa’aora
’Āmuira’a rahi nō ’Ēperēra 2025


14:10

Te fa’aineinera’a iāna iho nō te fārerei i te Fa’aora

’A pe’e i te mau ha’api’ira’a o te Fa’aora. E ’ere tāna mau arata’ira’a i te mea ’aro ’aore ra i te mea fifi roa. ’Ia pe’e ana’e tātou i te reira, ’aita e tītauhia ia tātou ’ia mata’u ’aore ra ’ia ha’ape’ape’a.

I te ’āva’e ’Ātopa i ma’iri a’e nei, ’ua ha’api’i mai te peresideni Russell M. Nelson, « teie te taime nō ’outou ’e nō’u nei, nō te fa’aineine nō te tae-piti-ra’a mai o tō tātou Fatu ’e Fa’aora, ’o Iesu te Mesia ». ’Ia parau ana’e te peresideni Nelson nō ni’a i te tae-piti-ra’a mai, e mea ’oa’oa roa oia. Terā rā, ’aita i maoro a’e nei ’ua parau mai te hō’ē tamāhine i roto i te paraimere iā’u ē, e ha’ape’ape’a ’oia i te mau taime ato’a e fa’ahitihia ai te Piti o te Taera’a mai. ’Ua parau ’oia, “Tē mata’u nei au nō te mea e tupu te mau mea ’ino hou a ho’i fa’ahou mai ai Iesu.”

E ’ere te mau tamari’i ana’e tē nehenehe e feruri mai te reira te huru. Te a’ora’a maita’i roa a’e nōna, nō ’outou, e nō’u o te pe’era’a ïa i te mau ha’api’ira’a a te Fa’aora. E ’ere tāna mau arata’ira’a i te mea ’aro ’aore ra i te mea fifi roa. ’Ia pe’e ana’e tātou i te reira, ’aita e tītauhia ia tātou ’ia mata’u ’aore ra ’ia ha’ape’ape’a.

I te pae hope’a o tāna tāvinira’a i te tāhuti nei, ’ua anihia ia Iesu Mesia ahea ’oia e haere fa’ahou mai ai. I tōna pāhonora’a, ’ua ha’api’i ’oia e toru parabole, tei pāpa’ihia i roto i te Mataio 25nō ni’a i te huru nō te fa’aineine ia tātou nō te fārerei iāna—i te piti anei ’o tōna taera’a mai, ’aore ra i te mau taime a fa’aru’e ai tātou i teie nei ao. E mea faufa’a mau teie mau ha’api’ira’a nō te mea te fa’aineinera’a a te ta’ata iho ’ia ’ite iāna, e niu ïa te reira nō te fā o te orara’a.

’Ua fa’a’ite mātāmua te Fa’aora i te parabole nō nā pāretenia hō’ē ’ahuru. I roto i teie parabole, hō’ē ’ahuru pāretenia tei haere i te hō’ē ’ōro’a fa’aipoipora’a. E pae, ma te pa’ari, o tei ’āfa’i mai i te hinu nō te fa’a’ī i tā rātou mau lamepa, ’e e pae ma te ma’ama’a ’aita i ’āfa’i mai. I te fa’aarara’ahia mai ē, tē tae mai ra te tāne fa’aipoipo, ’ua haere atura nā pāretenia ma’ama’a e hoo mai i te hinu. I tō rātou ho’ira’a mai, ’ua taere roa; ’ua piri te ’ōpani nō te haere i roto i te ’ōro’a.

’Ua fa’ata’a Iesu e toru tuha’a o te parabole nō te tauturu ia tātou. ’Ua fa’ata’a mai ’oia :

« ’E i te reira mahana, ’ia tae atu vau i roto i tō’u nei hanahana, e fa’atupuhia ai te parabole tā’u i parau atu nō ni’a i te mau vahine pāretenia hō’ē ’ahuru ra.

« ’O rātou ho’i ’o tei pa’ari ’e ’ua fāri’i ho’i i te parau mau, ’e ’ua rave ho’i i te Vārua Mo’a ’ei arata’i nō rātou ra, ’e ’aita ho’i rātou i ti’aturi i te parau ha’avare—’oia mau tā’u e parau atu ia ’outou na, e pārahi rā rātou […] ma te hau i te reira mahana ».

’Ia parau atu ā, ’aita i tītauhia ia rātou ’ia mata’u ’aore ra ’ia ha’ape’ape’a nō te mea e ora ’e e manuia rātou. E upo’oti’a rātou.

Mai te mea ē, e mea pa’ari tātou, e fāri’i tātou i te parau mau nā roto i te fāri’ira’a i te ’evanelia a Iesu Mesia nā roto i te mau ’ōro’a ’e te mau fafaura’a a te autahu’ara’a. I muri iho, e tūtava tātou ’ia ti’amā noa i te fāri’i i te Vārua Mo’a i pīha’i iho ia tatou. E ti’a i teie ’aravihi ’ia fāri’ihia e te ta’ata tāta’itahi ’e te ta’ata iho, ma te tahi tōpata e te tahi tōpata. Nā te mau ’ohipa fa’aro’o pāpū a te ta’ata iho e tītau i te Vārua Mo’a ’ia arata’i ia tātou.

Te toru o te tuha’a tā Iesu i ha’apāpū, o te apera’a ïa i te ha’avare. ’Ua fa’aara te Fa’aora :

“E ara ia ’outou ’ia ’ore roa ’outou ’ia vare i te ta’ata.

E rave rahi ho’i tē haere mai ma tō’u nei i’oa, ’e te nā ō ra’a mai, ’o vau te Mesia; ’e e rave rahi ho’i tē vare.”

’Ua ’ite te Fa’aora ē, e tāmata te feiā ha’avare i te ha’avare i te feiā ma’itihia, ’e e rave rahi mau pipi o tē ha’avarehia. ’Eiaha tātou e ti’aturi i te feiā e parau ha’avare ra i te fa’autu’ara’a a te Atua ’aore rā e haere i roto i te mau medebara ’aore rā te mau piha huna ’ia ha’api’ihia tātou e te mau ta’ata ha’avare.

Tē ha’api’i nei te Buka a Moromona ia tātou nāhea e ti’a ai ia tātou ’ia fa’ata’a i te ta’a-’ē-ra’a o te feiā ha’avare i te mau pipi. E fa’aitoito tāmau noa te mau pipi i te ti’aturi i te Atua, te tāvinira’a Iāna, ’e te ravera’a i te maita’i. ’E’ita tātou e ha’avarehia ’ia ’imi ana’e tātou ’e ’ia fāri’i ana’e tātou i te a’ora’a a te mau ta’ata ti’aturihia o tei riro ’ei mau pipi ha’apa’o maita’i a te Fa’aora.

E nehenehe ato’a tātou e ape i te ha’avare nā roto i te ha’amori-tāmau-ra’a i roto i te hiero. E tauturu te reira ia tātou ’ia tāpe’a i te hō’ē hi’ora’a mure ’ore ’e ’ia paruru ia tātou i te mau mana o tē nehenehe e fa’ahuehue e ’aore rā, e fa’aatea ’ē ia tātou i te ’ē’a o te fafaura’a.

Te ha’api’ira’a faufa’a roa a’e o teie parabole nō nā paretenia hō’ē ’ahuru, ’o te pa’ari ïa ia fāri’i ana’e tātou i te ’evanelia, ’ia ’imi ana’e tātou i te Vārua Mo’a, e ’ia ’ape i te ha’avare. ’Aita nā pāretenia pa’ari e pae e nehenehe e tauturu i te feiā ’aita tā rātou e hinu; ’e’ita tā te hō’ē ta’ata e nehenehe e fāri’i i te ’evanelia, e rave i te Vārua Mo’a ’ei arata’i, ’e e ape i te ha’avare nō tātou. ’Ia rave i te reira nō tātou iho e ti’a ai.

I muri iho ’ua fa’ati’a te Fa’aora i te parabole nō ni’a i te mau taleni. I roto i teie parabole, ’ua hōro’a te hō’ē ta’ata i te mau tino moni ta’a’ē, tei pi’ihia te mau taleni, i nā tāvini e toru. ’Ua hōro’a tura ’oia e pae taleni i te hō’ē tāvini, e piti taleni i te tahi atu, ’e hō’ē i te toru o te tāvini. I te roara’a o te tau, ’ua tata’ipiti nā tāvini mātāmua e piti i tā rāua i fāri’i. ’Āre’a te toru ra, ’ua tanu noa ’oia i tāna taleni hō’ē roa. ’Ua parau taua ta’ata ra i nā tāvini e piti tei tata’ipiti i tā rāua mau taleni ē, “Ua ti’a roa, e teie tāvini maita’i ’e te ha’apa’o maita’i: ’ua ha’apa’o maita’i ’oe i te mau mea iti, e fa’ariro vau ia ’oe ’ei fa’atere i te mau mea e rave rahi: ’a tomo atu i roto i te ’oa’oa ’o tō Fatu.”

I muri iho, ’ua fa’ahapa taua ta’ata ra i te tāvini o tei tanu i tāna taleni nō tōna “’ino ’e te fa’atau.” ’Ua haruhia te taleni a teie tāvini ’e ’ua ti’avaruhia ’oia. Teie rā, ’āhiri teie tāvini i tata’ipiti i tāna taleni, e fāna’o ïa ’oia i te hō’ē ā ’āruera’a ’e te utu’a mai te tahi atu nā tāvini.

Te hō’ē poro’i o teie parabole, oia ho’i ïa, tē tītau nei te Atua ia tātou ’ia fa’arahi i te mau ’aravihi i hōro’ahia mai ia tātou, ’aita rā ’Oia e hina’aro ’ia fa’aau tātou i tō tātou mau ’aravihi i tō vetahi ’ē. ’A feruri na i teie hi’ora’a i hōro’ahia mai e te ta’ata tuatāpapa Hasidic nō te senekele 18, o Zusya nō Anipol. E ’orometua ha’api’i tuiro’o ’o Zusya ’e ’ua ha’amata ’oia i te mata’u ’a piri ai ’oia i te pohe. ’Ua ui atu tāna mau pipi, “E te Fatu, nō te aha ’oe e ruru ai? ’Ua ora ’oe i te hō’ē orara’a maita’i; e mea pāpū roa ē, e hōro’a mau te Atua i te hō’ē ha’amāuruurura’a rahi.”

’Ua parau ’o Zusya: “Mai te mea e parau mai te Atua iā’u ē, ‘E Zusya, nō te aha e ’ere ’oe i te tahi atu Mose?’ E parau vau ē, ‘Nō te mea ’aita ’oe i hōro’a mai iā’u i te rahi o te vārua tā ’oe i hōro’a ia Mose.’ E mai te mea ē, e ti’a vau i mua i te Atua ’e e parau mai ’oia, ‘E Zusya, nō te aha e ’ere ’oe i te tahi atu Solomona ?’ E parau vau ē, ‘Nō te mea ’aita ’oe i hōro’a mai iā’u i te pa’ari o Solomona.’ Terā rā, ’a tae ho’i ē, e ti’a vau i mua i tei hāmani iā’u ’e e parau mai ’oia ē, ‘E Zusya, nō te aha e ’ere ’oe ’o Zusya ? Nō te aha e ’ere ’oe te ta’ata tā’u i hōro’a atu i te ’aravihi ’ia riro ?’ Nō reira vau e ruru ai. »

’Oia mau, e hepohepo te Atua mai te mea ē, ’aita tātou e ti’aturi i ni’a i te mau maita’i, ’e te aroha o te Fa’aora nō te fa’arahi i te mau ’aravihi i hōro’ahia mai e te Atua ia tātou. Nā roto i tāna tauturu here, tē ti’aturi nei ’Oia ē, e riro mai tātou ’ei huru maita’i roa a’e nō tātou iho. ’Aita e aura’a nōna ’ia ha’amata tātou nā roto i te mau aravihi ta’a’ē. ’E ti’a te reira nō tātou.

I te hope’a, ’ua fa’ati’a te Fa’aora i te parabole nō te māmoe ’e te mau pua’aniho. ’Ia ho’i mai ’oia i roto i tōna ra hanahana, «e ha’aputuhia tō te mau fenua ato’a i mua i tōna aro : ’e nāna e fa’ata’a ia rātou mai te tīa’i māmoe e fa’ata’a i te māmoe i te pua’aniho ra: ’e e tu’u ’oia i te māmoe i tāna rima ’atau, ’e te pua’aniho i te rima ’aui.”

’Ua riro mai te feiā i Tōna atau ’ei feiā fāna’o i Tōna bāsileia, ’e te feiā i Tōna aui ’aita rātou i fāri’i i te hō’ē tuha’a fenua. Te huru ta’a ’ē o te itera’a ïa ē, ’ua fa’a’amu anei rātou iāna i te mā’a ’ia po’ia ’oia, ’ua fa’ainu anei iāna ’ia po’ihā ’oia, ’ua tāpe’a anei iāna i te fare, ’ua fa’a’ahu anei iāna a vai taha’a noa ai ’oia, ’e ’ua haere anei e fārerei iāna a ma’ihia ai ’oia ’aore rā a vai ai ’oia i roto i te fare tāpe’ara’a.

’Ua maere te mau ta’ata ato’a, te feiā i te pae ’atau ’e te feiā i te pae ’aui o tōna nā rima. ’Ua ui atu rātou i te taime a hōro’a ai rātou iāna i te mā’a, te inu, ’e te ’ahu, ’e ’aore rā i tauturu ai iāna a vai ’oia i roto i te fifi. I tōna pāhonora’a, ’ua parau te Fa’aora, «’Oia mau tā’u e parau atu ia ’outou nei, ’o ’outou i nā reira i te hō’ē taea’e iti ha’iha’i roa i roto i tā’u mau taeae nei, ’ua nā reira mai ïa ’outou iā’u».

E mea māramarama te poro’i o te parabole : ’ia tāvini ana’e tātou ia vetahi ’ē, tē tavini ra ïa tātou i te Atua ; ’ia ’ore rā tātou e nā reira, tē fa’a’ere ïa tātou [iāna]. Tē tītau nei ’oia ia tātou ’ia fa’a’ohipa i tā tātou mau hōro’ara’a, mau tāleni, ’e tō tātou mau ’aravihi nō te ha’amaita’i i te orara’a o te mau tamari’i a te Metua i te Ao ra. Tē fa’ata’ahia ra te hina’aro o te Atua ’ia tāvini i te tahi atu mau ta’ata i roto i te hō’ē pehepehe i pāpa’ihia i te tenetere 19 ’e te pāpa’i pehe Firirane ra ’o Johan Ludvig Runeberg. Pinepine tō’u mau taea’e ’e tuahine ’e ’o vau nei i te fa’aro’ora’a i te pehepehe ra « Farmer Paavo » i tō mātou tamari’iri’ira’a. I roto i te pehepehe, e ta’ata fa’a’apu veve ’o Paavo o tē ora ra e tāna vahine ’e 10 tamari’i i rōpū i te mau roto nō Firirane. E rave rahi matahiti ’ua vāvāhihia te rahira’a ’o tāna mau ’o’otira’a, nā roto anei i te tahera’a o te hiona o te pu’e tau māhanahana, te mau mata’i rorofa’i o te tau ve’ave’a, ’aore ra te hō’ē to’eto’e ’oi’oi i te pu’e tau ha’apohera’a rā’au. I te mau taime ato’a e tae mai ai te ’o’otira’a iti roa, e parau te vahine a te ta’ata fa’a’apu ma te ’oto ē, “Paavo, Paavo, te rū’au veve, ’ua fa’aru’e te Atua ia tātou.” ’Ua parau o Paavo ma te fa’a’oroma’i ē, “’A ’ano’i te pa’a rā’au i te faraoa ota nō te hāmani i te faraoa ’ia ’ore te mau tamari’i ’ia pohe i te po’ia. E rave pūai a’e au i te ’ohipa nō te fa’atahe i te vari paruparu i roto i te mau fa’a’apu. Tē tāmata nei te Atua ia tātou, terā rā e hōro’a mai ’Oia.

I te mau taime ato’a e ’ino te mau ’o’otira’a, e fa’aue o Paavo i tāna vahine ia tāta’ipiti i te rahira’a pa’a rā’au o tāna e ’ano’i i roto i te faraoa nō te arai i te po’ia. ’Ua rave pūai ato’a a’e ’oia i te ’ohipa, ma te heru i te mau ’āpo’o nō te fa’atahe i te pape i ni’a i te repo ’e nō te fa’aiti i te fifi o te tahera’a o te pape o te tau māhanahana ’e te pape pa’ari i te ’omuara’a o te tau ha’apohera’a rā’au.

I te pae hope’a ’ua ’o’oti o Paavo i te hō’ē hotu rahi i muri a’e i te mau matahiti fifi. Ua parau tāna vahine ma te ’oa’oa, “Paavo, Paavo, e mau taime oaoa teie! ’Ua tae i te taime nō te fa’aru’e i te pa’a rā’au ’e ’ia hāmani i te faraoa i te tetare ana’e.” Terā rā, ’ua tāpe’a o Paavo i te rima ’o tāna vahine ma te hanahana ’e ’ua parau atu, “’A ’ano’i i te ’āfara’a o te faraoa ota i te pa’a rā’au, nō te mea ’ua pa’ari to’eto’e te mau fa’a’apu a tō tātou ta’ata piri mai.” ’Ua fa’a’ore o Paavo i tāna mau ō ’e tō tōna ’utuāfare nō te tauturu i tōna ta’ata tapiri mai tei hepohepo ’e tei veve roa.

Te ha’api’ira’a nō roto mai i te parabole a te Fa’aora nō ni’a i te mau māmoe e te mau pua’aniho, oia ho’i ïa, e ti’a ia tātou ’ia fa’a’ohipa i te mau ō tei hōro’ahia mai ia tātou—te taime, te mau taleni, ’e te mau ha’amaita’ira’a—nō te tāvini i te mau tamari’i a te Metua i te Ao ra, te feiā veve roa a’e ihoa rā.

Tā’u tītaura’a manihini i te tamari’i nō te paraimere tā’u i fa’ahiti nā mua atu, ’e ’ia ’outou tāta’itahi, o te pe’era’a ïa ia Iesu Mesia ’e te ti’aturira’a i te Vārua Mo’a mai te hō’ē hoa here. A ti’aturi i ni’a i te feiā e here ra ia ’outou e te here nei i te Fa’aora. ’A ’imi i te arata’ira’a a te Atua nō te fa’atupu i tō ’outou mau ’aravihi ta’a ’ē ’e nō te tauturu i te tahi atu mau ta’ata, noa atu ē, e ’ere i te mea ’ōhie. E ineine ’outou nō te fārerei i te Fa’aora, ’e e nehenehe ’outou e ’apiti atu i te peresideni Nelson i roto i te ’oa’oa. ’Ia nā reira ana’e ’outou, tē fa’aineine ïa ’outou i te ao nei nō te tae-piti-ra’a mai o Iesu Mesia, ’e e ha’amaita’ihia ’outou i te ti’aturira’a nava’i nō te tomo i roto i te fa’afa’aeara’a o te Fatu, i teienei ’e i te tau a muri a’e.

Mai tā tātou e hīmene nei i roto i te hō’ē o tā tātou mau hīmene ’āpī:

’Oa’oa! ’E ’a fa’aineine nō taua mahana ra! …

Aore roa hō’ē ta’ata i ’ite i te mahana ’e te hora e ho’i fa’ahou mai ai oia,

Terā rā e ho’i fa’ahou mai ’oia mai tā te mau pāpa’ira’a mo’a e parau ra; e riro ïa ’ei mahana ’oa’oa

’Ia ho’i fa’ahou mai tō tātou Fa’aora here.

I te i’oa o Iesu Mesia, ’āmene.

Fa’ata’ara’a

  1. Russell M. Nelson, « E ho’i fa’ahou mai te Fatu ’o Iesu Mesia », Liahona, Novema 2024, 121.

  2. ’Eiaha tātou e ha’ape’ape’a nō te mea e taui ’o Iesu Mesia ia tātou ’ia ineine tātou nō te fārerei Iāna. ’A fa’atura tāmau ai tātou i tā tātou mau fafaura’a ’e ’a ha’apa’o noa ai tātou i te mau fa’auera’a, e riro mai tātou mai te Fa’aora rahi a’e nā roto i Tōna aroha ’e Tāna mau ha’amaita’ira’a. ’E ’ia nā reira ana’e tātou,e ineine ïa tātou nō tōna Tae-Piti-Ra’a mai. Mai tei fa’ahitihia i roto 1 Ioane 3:2–3 :

    « E au mau here ē, e tamari’i tātou nā te Atua i teienei, ’e ’aita ā i ’itea tō tātou huru a muri atu : ’Ua ’ite rā tātou ē, ’ia fā mai ’oia ra, e riro tātou mai iāna ato’a te huru ;e ’ite ho’i tātou iāna i tōna ra huru mau

    « ’E te ta’ata ato’a tei iāna taua tīa’ira’a iāna ra, te ha’amaita’i ra ïa iāna iho, mai iāna ato’a e maita’i ra ».

  3. E tupu te piti o te taera’a mai o te Fatu i te omuara’a o te tau mileniuma, ia ho’i mai Oia i roto i te hanahana, ’e e fāri’i te ta’ata ato’a ē, ’o Oia te Mesia tei fafauhia (hi’o Isaia 45:23; Zekaria 12:10; Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 88:104).

  4. Hi’o Russell M. Nelson, « Poro’i ’īritira’a », Liahona, Mē 2020, 6.

  5. Hi’o i te ’Īritira’a a Iosepha Semita, Mataio 25:1 (i roto Mataio 25:1, tāpa’ora’a i raro a). Mataio 25:1–4, 6–13.

  6. Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 45:56–57.

  7. Hi’o David A. Bednar, « Fa’afariuhia i te Fatu », Liahona, Novema 2012, 109.

  8. Hi’o 2 Nephi 32:5.

  9. Mataio 24:4–5.

  10. Hi’o Iosepha Semita—Mataio 1:5–6, 8–9, 21–22, 25–26.

  11. Hi’o Moroni 07:13, 15–17. Te tu’ati nei te mau ha’api’ira’a i roto i te Buka a Moromona i te mau ha’api’ira’a a te Bibilia ’e te ha’amāramarama ra “i te fa’aorera’a i te parau hape” (2 Nephi 3:12). Penei a’e teie te hō’ē tuha’a o te tumu nō te ha’api’ira’a a te peresideni Russell M. Nelson ē, ’ua riro te Buka a Moromona ’ei mauha’a nā te Atua nō te fa’aineine i te ao nei nō te Tae-piti-ra’a mai » (hi’o « The Book of Mormon, the Gathering of Israel, and the Second Coming », Liahona, Tiurai 2014, 27).

  12. Hi’oSee Russell M. Nelson, « A feruri tiretiera ! », Liahona, Novema 2023, 119. ’Ua ha’api’i ato’a mai te peresideni Nelson ē : « ’Eiaha e ha’avi’ivi’i i [tō ’outou ’itera’a pāpū] i te mau ha’api’ira’a hape a te mau tāne ’e te mau vahine ti’aturi ’ore » (« Upo’oti’a i ni’a i te ao nei ’e ’ia noa’a te ora » Liahona, Novema 2022, 97). « ’A tu’u atu i tā ’outou mau uira’a i mua i te Fatu ’e i mua i te tahi atu mau rāve’a maita’i […] ’A fa’aea i te fa’arahi noa i tō ’outou mau mana’o fē’a’a nā roto i te fa’a’ite’itera’a i te tahi atu feiā mana’o fē’a’a » (« ’Ua ti’afa’ahou te Mesia ; e fa’anu’u te fa’aro’o iāna ra i te mau mou’a » Liahona, Mē 2021, 103). Mai tā Alama te metua, te peropheta nō te Buka a Moromona i a’o mai, « ’Eiaha ho’i e fa’ati’a i te tahi ta’ata ’ei ’orometua ’e ’ei ha’api’i nō ’outou, maori rā e ta’ata ’oia nō te Atua, i te haerera’a nā tōna ra mau ’ē’a, ’e i te ha’apa’ora’a i tāna mau fa’aue » (Mosia 23:14). I roto i teie ’anotau, ’ua ha’api’i mai te Fa’aora ia tātou ’ia ti’aturi noa i ni’a i te feiā « ’ā’au ha’eha’a […] e reo ha’eha’a ’e te ha’amaita’i mai […] [’o ’oia] o tē rurutaina i raro a’e i tō’u nei mana […] ’e […] e fa’atupu mai i te hotura’a nō te ha’amaita’i ’e te pa’ari, mai te au i te mau heheura’a ’e te mau parau mau tā’u e hōro’a’tu ia ’outou na » (hi’o Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 52:14–19

  13. Hi’o Russell M. Nelson, « E ho’i fa’ahou mai te Fatu ’o Iesu Mesia », 121.

  14. ’Ia rave-ana’e-hia te mau ’ōro’a mono nō te mau tupuna tei pohe, e fa’aoti taua mau tupuna ra nō rātou iho ē, e fāri’i anei rātou i te ’evanelia ’e e vai ha’apa’o maita’i noa anei rātou ’aore ra ’aita. I roto ato’a i taua mau huru tupura’a ra, ’aita hō’ē ta’ata e rave i te mau fa’a’otira’a nō te tahi atu.

  15. Hi’o Mataio 25:14–30.

  16. See Guide to the Scriptures, “Talent.” I te tau Heleni ’e Roma, ’ua riro te hō’ē taleni ’ei faito nō te teiaha ’e te faufa’a moni tahito. ’Ia au i te mau mana’o, fātata e 6 000 denari te faufa’ara’a o te hō’ē taleni, ’e nō te mea ho’i ē, ’ua riro te hō’ē denari ’ei moni ’ohipa nō te hō’ē mahana, nō te hō’ē rave ’ohipa, hō’ē taleni e au ïa i e 20 matahiti moni ’ohipa nō te hō’ē rave ’ohipa faito au noa.

  17. Mataio 25:21; hi’o ato’a ’īrava 23.

  18. Hi’o Mataio 25:24–26.

  19. I roto i te fa’anahora’a mure ’ore o te mau mea, ’ia tomo ana’e te tāvini tāta’itahi i roto i te ’oa’oa o tōna Fatu ’e ’ia riro mai ’ei fatu ’āi’a nō te mau mea ato’a tā te Fatu e fāri’i ra, e ’ere ïa i te mea ino roa te mau ta’a’ēra’a na’ina’i i roto i te mau mea tā te tāvini tāta’itahi i fāri’i i te ’omuara’a.

  20. Hau atu ā, ’ua fa’aau te Fatu i te mau taleni i fa’ahitihia i roto i teie parabole i te mau tuha’a huru rau o te orara’a ’e te ’evanelia, mai te ’ite ’e te ’itera’a pāpū (hi’o Etera 12:35 ; Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 60:2, 13) ’e tae noa atu i te tao’a ’e te ti’a’aura’a (hi’o Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 82:18).

  21. Hi’o Harold S. Kushner, Te upo’oti’ara’a i te ni’a i te mau hepohepo o te orara’a (2006), 26.

  22. Mai tei fa’ahitihia i roto i te ’Ia poro haere i tā’u nei ’Evanelia : E arata’i nō te fa’a’ite i te ’evanelia a Iesu Mesia (2023), 48, « Te mau mea ato’a e ’ere i te mea maita’i i roto i te orara’a nei, e fa’aupo’oti’ahia ïa nā roto i te Tāra’ehara a Iesu Mesia ».

  23. Hi’o Mataio 25:31–46.

  24. Mataio 25:32–33.

  25. Hi’o Mataio 25:37–39, 44.

  26. Mataio 25:40; hi’o ato’a ’īrava 45.

  27. Hi’o Mosia 2:17. ’Ia fa’a’ite ana’e tātou i tāna ’evanelia, ’ia tauturu i te fa’aora i tei mauiiui te ’ā’au, te ’apiti ra ïa tātou i roto i te ’ohipa a te Fa’aora (hi’o Isaia 61:1–3 ; Luka 4:16–21 ; ’a aupuru i te feiā paruparu, ’a fa’ateitei mai i te rima tautau ra i ni’a, ’e ’a fa’a’eta’eta i te mau turi ’āvae paruparu ra (hi’o Te Parau Ha’api’ira’a ’e te mau Parau Fafau 81:5).

  28. I roto i te pa’a o te tumu rā’au bouleau, tē vai ra te tahi mau hu’ahu’a glucide ’e te fibre. E nehenehe te reira e amuhia i te hoepea roa.

  29. Hi’o Johan Ludvig Runeberg, « Högt Bland Saarijärvis Moar », Idyll och epigram Dikter (1830), nummer 25; Suomen kansalliskirjallisuus (Helsinki, 1941), 9:50–52; sv.wikisource.org/wiki/Högt_bland_Saarijärvis_moar. Nā’u te ’īritira’a i roto i te reo Tuete.

  30. Teie te mea tā te Atua i fa’aue ia ’Īserā’ela i tahito ra ’ia rave: “’Eita roa ho’i e ’ore te ta’ata ri’i tao’a ’ore i ni’a i te fenua na; e teie nei, teie ta’u parau ia ’oe, e ha’amahora hua ’oe i tō rima i te hōro’a i tō ’oe ra taea’e tao’a ’ore ’e te ati i ni’a i te fenua na” (Deuteronomi 15:11).

  31. Hi’o Dallin H. Oaks, « Fa’aineinera’a nō te tae-piti-ra’a mai », Liahona, Mē 2004, 7–10, nō te hō’ē a’ora’a nehenehe roa nō ni’a i te tae-piti-ra’a mai ’e te mau rāve’a nō te fa’aineine nō te reira.

  32. Hi’o Russell M. Nelson, « Upo’oti’a i ni’a i te ao nei ’e ’ia noa’a te ora », 95–98. ’Ua ha’api’i mai te peresideni Nelson, « Hō’ē tuha’a faufa’a roa nō te reira ha’aputuputura’a, ’o te fa’aineinera’a ïa i te hō’ē nuna’a pāpū, tē ineine ’e te ti’amā nō te fāri’i i te Fatu ’ia ho’i fa’ahou mai ’oia ; e nuna’a tei mā’iti a’ena ia Iesu Mesia i ni’a i teie ao hi’a ; e nuna’a ’o tē ’oa’oa nei i roto i tō rātou ti’amāra’a ’ia ora i te mau ture teitei a’e, ’e te mo’a a’e a Iesu Mesia » (« Upo’oti’a i ni’a i te ao nei ’e ’ia noa’a te ora », 98).

  33. Hi’o Moroni 4:3. ’Ua ha’api’i te peresideni Joseph F. Smith : « […] Te fa’afa’aeara’a e parauhia nei, e ’ere ïa i te fa’afa’aeara’a o te tino […] E fa’afa’aeara’a ïa ’e te hau i te pae vārua o te tupu mai roto mai i te hō’ē ti’aturira’a pāpū i te parau mau […] Nā roto i te ’itera’a i te mau parau mau o te ’evanelia, e nehenehe tātou e tomo i roto i te fa’aeara’a o te Fatu i teie mahana […] [Te feiā tei tomo i roto i teie fa’afa’aeara’a, o te feiā ïa] tei mauruuru tō rātou ferurira’a, ’e tei hi’o i tō rātou mata i ni’a i te tāpa’o o tō rātou pi’ira’a teitei ma te hō’ē fa’aotira’a pāpū i roto i tō rātou ’ā’au ’ia tāpe’a mau i roto i te parau mau, ’e tei haere ma te ha’eha’a ’e te parau-ti’a i ni’a i te ’ē’a i tāpa’ohia nō […] te mau ’āpe’e o Iesu Mesia. Terā rā, e rave rahi ’o tei ’ore i nae’ahia i teie faito ti’aturira’a pāpū, ’o te tūra’ihia ra e te mau mata’i ato’a o te ha’api’ira’a, ma te ma’i, ma te au ’ore, ma te mata’u ’ore. Teie rātou te feiā e hepohepo nei nō te mau ’ohipa e tupu ra i roto i te ’Ēkālesia, i roto i te fenua, ’e i roto i te mau ’ārepurepura’a o te ta’ata […] Tē vai ra i roto ia rātou te hō’ē mana’o pāpū, te ’arepurepura’a, ’e te pāpū-’ore-ra’a. E ha’ape’ape’a tō rātou mau mana’o, ’e e ’oa’oa rātou i te tauira’a iti roa a’e, mai te hō’ē ta’ata i ni’a i te moana tei mo’e tōna mau tāpa’o » (Gospel Doctrine, nene’ira’a 5th [1939], 126).

  34. « Quand le Sauveur reviendra », Cantiques – Pour le foyer et l’église, Bibilothèque de l’évangile.