Kremtimi i Pashkës: Vetëm Faktet

Java e Shenjtë kremton javën e fundit të shërbesës së Jezu Krishtit në vdekshmëri. E Diela e Palmave është dita e parë e Javës së Shenjtë. Ajo kremton ditën e hyrjes ngadhënjimtare të Jezu Krishtit në Jerusalem, duke ngarë një kërriç, në përmbushje të profecisë. Njerëzit shpërndanë përtokë degë palmash dhe rrobat e trupit përpara Tij, duke bërtitur: “Hosana”. (Shih te Mateu 21:6–11.) Kjo ndodhi saktësisht një javë përpara Ringjalljes së Jezu Krishtit, e cila kremtohet në Pashkë, në ditën e fundit të Javës së Shenjtë. Kjo javë gjithashtu përfshin të Premten e Mirë (duke përkujtuar Kryqëzimin dhe varrosjen e Krishtit).

Anali më i hershëm që kemi për një kremtim Pashke të çfarëdo lloji, vjen nga mesi i shekullit të dytë (diku mes viteve 160 dhe 170 ps.K.). Gjithsesi, të krishterët me gjasë e kanë përkujtuar Kryqëzimin dhe Ringjalljen e Jezu Krishtit në njëfarë mënyre që nga kohë shumë më të hershme. Ngaqë ata të cilët e ndjekin Jezu Krishtin, besojnë se vepra e Tij shlyese, që e arrin kulmin te Ringjallja, është ngjarja më e rëndësishme në historinë e gjithë njerëzimit, ka kuptim që ata mund t’i kenë kremtuar këto ngjarje që nga ditët më të hershme të krishterimit. Sot ne mund ta kremtojmë Shlyerjen dhe Ringjalljen e Krishtit çdo të diel kur marrim sakramentin.

Është paksa e ndërlikuar, por llogaritja bazë për të dielën e Pashkës është: Ajo është e diela e parë pas “hënës së plotë pashkore”, që është koha kur shihet hëna e parë e plotë pas ekuinoksit të pranverës në Hemisferën Veriore (21 mars). (Në fakt është ca më e ndërlikuar se kaq, por kjo mjafton.)

Arsyeja për këtë formulë ka të bëjë me dy fakte: 1) Kryqëzimi i Shpëtimtarit ndodhi gjatë Pashkës judease dhe 2) Ringjallja e Tij ndodhi në ditën e parë të javës (të dielën).

Të krishterët e hershëm debatuan nëse ishte më e rëndësishme ta kremtonin Pashkën në ditën e Pashkës judease apo në një të diel. Pashka judease është një festë judease që lidhet me kalendarin hebraik, i cili është një kalendar hënor që nuk përputhet me kalendarin diellor që përdoret nga shumica e njerëzve. Në kalendarin hebraik, Pashka judease kremtohet në ditën e 14‑të të muajit të shtatë. Veç kësaj, çdo dy ose tre vjet, ai kalendar shton një muaj shtesë që të qëndrojë në përputhje me stinët. Prandaj, lidhja e datës së Pashkës së krishterë me Pashkën judease nënkuptonte një lëvizje tepër të konsiderueshme të datës në kalendar dhe që rrallë herë do të binte në një të diel.

Për ta zgjidhur njëherë e mirë këtë çështje, një këshill i krishterë në vitin 325 ps.K. vendosi ta unifikonte datën në të cilën kremtohet Pashka.

Pra, për ta thënë me pak fjalë: Bazuar në llogaritjen e përdorur nga shumica e të krishterëve, e diela e Pashkës mund të bjerë jo më herët se data 22 mars, ose jo më vonë se data 25 prill.

Lepujt e Pashkës (ose kafshë të tjera) që shpërndanin vezë, filluan të shfaqeshin në Europë në shekullin e 17‑të. Këto gjëra nuk u bënë të zakonshme deri në shekullin e 19‑të. Besohet se njerëzit i huazuan ato nga simbole jo të krishtera të kohës së pranverës, ripërtëritjes dhe jetës dhe më pas i lidhën ato me Pashkën dhe Ringjalljen e Jezu Krishtit.

Presidenca e Parë na ka kërkuar t’i lartësojmë kremtimet tona të Pashkës. “Pavarësisht nga ajo që besojnë apo bëjnë të tjerët, ne duhet ta kremtojmë Ringjalljen e Shpëtimtarit tonë të gjallë duke i studiuar mësimet e Tij dhe duke ndihmuar në themelimin e traditave të Pashkës në shoqërinë tonë si një e tërë, sidomos brenda familjeve tona. Ne ju sfidojmë që të bëni kështu” (Dallin H. Oaks, “He Is Risen!: A Special Easter Season Message from the First Presidency” [material filmik], Gospel Library [Biblioteka e Ungjillit]).