Tokoni meia Sīsū Kalaisí: Ko e ʻUhingá mo e Foungá
Ke mahino ʻa e ʻuhinga ʻoku hoko ai ʻa Sīsū Kalaisi ko e talí mo e founga ʻokú Ne tokoniʻi ai koé.
Tā fakatātā ʻe Dan Wilson
“ʻOku ou ongoʻi hange ʻoku ou toutou fai pē ha fehalākí. ʻOku faingataʻa ke kei feinga pe. ”
“ʻOku faingataʻa hoku tūkungá. ʻOku ʻikai ke u fakapapauʻi e founga ke laka ai ki muʻá.”
“ʻOku ou hohaʻa ki he kahaʻú. ʻOku ʻikai ke u ʻilo pe ʻoku ou maʻu ʻa e meʻa ʻoku fiemaʻu ke u lavameʻa aí.”
“ʻOku ou ongosia, ka ʻoku kei ʻi ai pe ha meʻa ke fai.”
ʻE lava nai ke ke fakafekauʻaki ki ha taha ʻo e ngaahi palopalema ko ʻení? Kuo akoʻi ʻe Palesiteni Lāsolo M. Nalesoni, “Ko e hā pē haʻamou ngaahi fehuʻi pe palopalema, ʻoku maʻu maʻu pē ʻa e talí ʻi he moʻui mo e ngaahi akonaki ʻa Sīsū Kalaisí” (“Ko e Talí Ko Sīsū Kalaisi Maʻu Pē,” konifelenisi lahi ʻo ʻEpeleli 2023 [Liahona, Mē 2023, 127]).
ʻOku faingofua ke pehē, “Ko Sīsū Kalaisi ʻa e talí.” ʻOku fiemaʻu ha kiʻi feinga lahi ange ke mahino ʻa e ʻuhinga mo e founga ʻo ʻEne talí.
Ko e Hā ʻOku Hoko ai ʻa Kalaisi ko e Talí?
ʻI he taimi naʻe kātekina ai ʻe he Fakamoʻuí ʻEne feilaulau fakaleleí, naʻá Ne fakahoko ha meʻa mahuʻinga ʻe tolu:
-
Naʻá Ne ikunaʻi ʻa e maté, ʻo lava ai ke tau toetuʻu.
-
Naʻá Ne totongi huhuʻi ʻa e ngaahi angahala kotoa pē, ʻo malava ai ke tau fakatomala, tupulaki, pea foki ki he ʻOtuá. ʻOku tokoni foki ia ke tau fakamolemoleʻi e niʻihi kehé ʻi he taimi ʻoku nau faiangahala aí, koeʻuhí he naʻe toʻo ʻe Kalaisi kiate Ia ʻenau ngaahi angahalá.
-
Naʻá Ne aʻusia ʻa e ngaahi mamahi, faingataʻa, ʻahiʻahi, mahamahaki, mo e ngaahi vaivai kotoa pē (vakai, ʻAlamā 7:11–13). ʻOku ʻuhinga ia ʻokú Ne ʻafioʻi tonu ʻa e founga ke tokoniʻi mo fakamoʻui ai koé pea lava ke fakamālohia koe ke ke kātekina ʻa e ngaahi faingataʻá mo feinga ke hoko ʻo lelei ange.
Fili ha faʻahinga palopalema pē, pea te ke lava ʻo fakafehokotaki ʻa e solovaʻangá ki ha foʻi moʻoni ʻe taha pe lahi ange mei he ngaahi moʻoni ʻe tolu ko iá.
Masivesivá? Koeʻuhí naʻe aʻusia ʻe Sīsū Kalaisi ʻa e meʻa kotoa pē, ʻokú Ne ʻafioʻi tonu ia. ʻOku ʻikai ke Ne toʻo maʻu pē ʻa e fakafeʻātungiá, ka te Ne lava ʻo fakamālohia e kakai ʻoku nau fuesia ʻa e mafasia ko iá (vakai, Mōsaia 24:15).
ʻIkai lava? Koeʻuhí naʻe ikunaʻi ʻe Kalaisi ʻa e angahalá, ʻoku ʻikai fiemaʻu ke tuʻuloa ʻetau tōnounoú. ʻOku kau ʻi he fakatomalá ʻa e fakalakalaka mo e aʻusia lahi ange ʻa e tuʻunga ʻokú Ne ʻafioʻi te tau lava ʻo aʻusiá.
Mahamahakí? Koeʻuhí naʻá Ne ikunaʻi ʻa e maté, te tau toetuʻu ai mo ha sino haohaoa ʻoku hao mei he mahamahakí mo e mamahí. Naʻe hanga foki ʻe Kalaisi ʻo “toʻo kiate ia … ʻa e ngaahi mahakí” (ʻAlamā 7:11), ʻo Ne hoko ai ko e tokotaha tonu taha ke Ne fai ha fakafiemālie mo ha poupoú.
ʻOku Tokoni Fēfē ʻa Kalaisí?
Ka naʻa mo ʻetau ʻiloʻi ʻa e ʻuhinga ʻoku hoko ai ʻa e Fakamoʻuí ko e talí (koeʻuhí ko Ia mo e meʻa kuó Ne fai maʻatautolú), ʻoku kei fiemaʻu pē ke tau ʻiloʻi ʻa e founga ʻoku tau maʻu ai ha tokoni mo ha mālohi meiate Iá. Ko ha ngaahi founga ʻeni ʻe niʻihi:
Lotu. ʻI heʻetau lotu ʻi he huafa ʻo Sīsū Kalaisí, ʻe lava ʻa e kakai taʻehaohaoa hangē ko kitautolú ke fefolofolai mo ha ʻOtua haohaoa. Te tau lava ʻo lotua ʻa e mālohi ʻoku tau fiemaʻu ʻi ha faʻahinga tūkunga pē, pea ʻe tali mai ʻe he ʻOtuá—ʻo ʻikai ʻi he founga maʻu pē ʻoku tau fiemaʻú, ka ʻi ha founga te ne tāpuekina kitautolu. ʻOku moʻoni e fakaafe ʻa e Fakamoʻuí: “Kole, pea te mou maʻu” (Sione 16:24; 3 Nīfai 27:29; Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 4:7).
Ko e meʻafoaki ʻo e Laumālie Māʻoniʻoní. ʻOku uouangataha ʻa e Tamai Hēvaní, Sīsū Kalaisi pea mo e Laumālie Māʻoniʻoní ʻi he taumuʻa. ʻOku Nau ngāue fakataha! Ko e taimi pē ʻokú ke ongoʻi ai ha fakahinohino pe fakafiemālie mei he Laumālie Māʻoniʻoní, ʻe lava ke mahino ia kiate koe ko hono tokoniʻi foki ia koe ʻe Kalaisí.
Ko Hono Tauhi ʻo e Ngaahi Fuakavá. Kuo akoʻi ʻe ʻEletā Teili G. Lenilani ʻo e Kōlomu ʻo e Kau ʻAposetolo ʻe Toko Hongofulu Mā Uá: “ʻOku ʻuhinga ʻa e kupuʻi lea hala ʻo e fuakavá ki ha ngaahi fuakava hokohoko ʻa ia ʻoku tau omi ai kia Kalaisi pea fehokotaki mo Ia. ʻOku fakafou ʻi he haʻi fakafuakava ko ʻení ʻa ʻetau malava ke maʻu ʻa Hono mālohi taʻengatá” (konifelenisi lahi ʻo ʻEpeleli 2023 [Liahona, Mē 2023, 36]).
ʻAloʻofá. ʻI he taimi ʻoku tau ngāue ʻaki ai ʻa e tui kia Sīsū Kalaisí mo fakatomalá, te tau lava ʻo maʻu ha tokoni mo ha mālohi lahi ange (ʻoku ui foki ko e ʻaloʻofá) ke fakahoko e ngaahi meʻa he ʻikai ke tau lava ʻiate kitautolu peé (vakai, Fakahinohino ki he Ngaahi Folofolá, “ʻAloʻofá”). ʻE lava ke maʻu ʻa e mālohi pe ʻaloʻofa ko ʻení ʻi ha ngaahi founga lahi: mei he Laumālie Māʻoniʻoní, ko ha kaungāmeʻa, ko ha sola, ko ha ongo. Ko hono moʻoní, ʻoku haʻu ha faʻahinga meʻa pē ʻoku lelei meia Kalaisi (vakai, Molonai 7:22). ʻI hoʻo maʻu ha kātaki ʻoku lahi angé, ha ivi ʻoku lahi angé, kiʻi mālohi lahi ange ke kātakí, lau ia ko e tokoni ʻa Kalaisi kiate koe.
Manatuʻi ʻa e ʻUhingá mo e Foungá
Ko ia ko e taimi te ke toe fiemaʻu ai ha tali ki ha fehuʻi pe palopalema, sio kia Kalaisi. Manatuʻi koeʻuhí ko ʻEne ikunaʻi ʻa e angahalá, maté, mo e ngaahi faingataʻa fakamatelie kehe kotoa pē, ʻoku ʻikai ha meʻa ʻe taʻemalava. Fekumi ki he founga te Ne lava ai ʻo tāpuakiʻi koé, pea te ke mamata ki Hono ivi tākiekiná ʻi hoʻo moʻuí. ʻOkú Ne ʻofa haohaoa ʻiate koe!