2025
ʻOku Lahi Ange Nai Hoʻo ʻAmanaki Kiate Koé ʻi he Fakamoʻuí?
Ki Hono Fakamālohia ʻo e Toʻu Tupú ʻEpeleli 2025


ʻOkú Ke ʻAmanaki Nai ki ha Meʻa Lahi Ange ʻIate Koe Pē ʻi he Meʻa ʻOku Fai ʻe he Fakamoʻuí?

Ki he toʻu tupu ʻoku fefaʻuhi mo e fie haohaoá pe ʻāvea fakalotú.

Sīsū Kalaisi mo ha finemui

Kuó ke ongoʻi nai hangē ʻoku ʻikai ke ke lava ʻo moʻui ʻaki e ongoongoleleí? ʻO hangē he ʻikai pē ke ke lelei feʻungá? ʻOku kole mai ʻa e Tamai Hēvaní ke tau tauhi ʻa e ngaahi fekaú pea fakahoko mo tauhi ʻa e ngaahi fuakavá. Ka ʻoku ʻikai ke Ne ʻamanaki mai ke tau fakahoko haohaoa e ngaahi meʻa ko iá. Ko hono moʻoní, naʻá Ne ʻafioʻi he ʻikai ke tau fai ia. Ko e ʻuhinga ia naʻá Ne fekauʻi mai ai ʻa e Fakamoʻuí.

Tali ʻa e ngaahi fehuʻi ʻi he fakamatala ko ʻení, ʻo fakakaukau pe ʻokú ke ʻamanaki ki ha meʻa lahi ange ʻiate koe pē ʻo lahi ange ʻi he meʻa ʻoku fai ʻe he Tamai Hēvaní mo Sīsū Kalaisí.

ʻOkú ke faʻa hohaʻa nai ki he moʻui tāú?

  • ʻIo

  • ʻIkai

  • Mahalo pē

Ngaahi sīpingá: Ko hono vete ʻo ha fanga kiʻi angahala iiki pe ngaahi angahala kuó ke ʻosi vetehia kimuʻa. Veiveiua te ke maʻu ʻa e puleʻanga fakasilesitialé. Manavasiʻi ke maʻu ha “ngaahi fakakaukau kovi” pe hoko ko ha “tokotaha kovi.” Fakakaukau ʻoku ʻikai mālohi feʻunga hoʻo tuí mo e fakamoʻoní.

ʻOku ʻikai ʻuhinga ʻa e moʻui tāú ʻoku ʻikai te ke teitei fai ha fehalaaki. ʻOku ʻikai ʻuhinga ia ke māʻoniʻoni haohaoa ʻi he taimi kotoa pē. ʻOku ʻuhinga ia ʻokú ke feinga ke moʻui ʻaki hoʻo ngaahi fuakavá pea falala ki he Fakamoʻuí. Hangē ko e lea ʻa Palesiteni Lāsolo M. Nalesoní, “Faʻa kātakiʻi ʻiate koe pē. ʻOku ʻikai maʻu e haohaoá ia ʻi he moʻuí ni, ka ʻi he moʻui ka hokó.”

ʻOkú ke ongoʻi nai ʻoku ʻikai ke ke taau mo e ʻofa ʻa e ʻOtuá?

  • ʻIo

  • ʻIkai

  • Mahalo pē

Ngaahi sīpingá: Fakaʻehiʻehi mei he lotú koeʻuhí ʻoku ʻikai ke ke fakakaukau ʻoku hōifua ʻa e ʻOtuá ke fanongo meiate koe. Fakamamaʻo mei he temipalé koeʻuhí ʻokú ke ongoʻi taʻetaau. Fefaʻuhi mo e konifelenisi lahí pe ngaahi fakatahaʻanga ʻa e siasí koeʻuhí ʻoku nau ʻai koe ke ke ongoʻi halaia.

Naʻe pehē ʻe Palesiteni Tōmasi S. Monisoní (1927–2018): “ʻOku ʻi ai e ʻofa ʻa e ʻOtuá maʻau ʻo tatau ai pē pe ʻokú ke taau ke maʻu [ia] pe ʻikai. ʻOku ʻi ai maʻu ai pē ia.” Tatau ai pē pe ko e hā kuó ke faí, ʻoku ʻofa maʻu pē ʻa e Tamai Hēvaní ʻiate koe. ʻI he taimi kotoa pē. ʻOku ʻikai ke Ne finangalo ke ke fihia ʻi he ongoʻi maá pe siva e ʻamanakí. Ko hoʻo Tamaí Ia! ʻOkú Ne finangalo ke ke haʻu kiate Ia, ke maʻu ha nonga mo ha ʻamanaki lelei.

ʻOkú ke pehē ʻoku ʻikai kaunga e Fakalelei ʻa e Fakamoʻuí kiate koe?

  • ʻIo

  • ʻIkai

  • Mahalo pē

Ngaahi sīpingá: Ongoʻi hangē ʻokú ke makehe mei he mālohi ʻo e Fakamoʻuí ke fakahaofi kitautolú. Fakakaukau ʻoku fiemaʻu ke ke ngāueʻi ho hala ki he langí.

Naʻe pehē ʻe Molonai, “Haʻu kia Kalaisi, pea hoko ʻo haohaoa ʻiate ia” (Molonai 10:32, naʻe tānaki atu hono fakamamafaʻí; vakai foki, ʻAlamā 26:12). Naʻe ʻikai teitei lava ke hoko ʻa e lelei feʻunga ʻiate koe peé. Ka te ke lava ʻo lelei feʻunga ʻia Sīsū Kalaisi. Tui ʻe lava ʻe he Fakamoʻuí ʻo fakahaofi koe.

ʻOkú ke pehē ʻoku fiemaʻu ke muimui “totonu” ki he ngaahi fekaú?

  • ʻIo

  • ʻIkai

  • Mahalo pē

Hangē ko ʻení: Ko e lotu mo ha lisi vakaiʻi ʻo e ngaahi meʻa “kuo pau” ke ke lea ʻakí. ʻAukai lōloa ange pe tuʻo lahi ange ʻi he fiemaʻú. Totongi vahehongofulu ʻo laka hake ʻi he peseti ʻe 10. Ongoʻi kuo pau ke ke ako ʻa e ongoongoleleí “ʻi he founga tonú” pe ʻi ha taimi pau ka ʻikai ʻoku ʻikai hano ʻaonga.

Manatuʻi, ʻoku ʻomi e ngaahi fekaú kiate kitautolu mei ha Tamai Hēvani ʻofa ke tau lelei ai. Fekumi ki ha ngaahi tāpuaki ʻoku maʻu mei hono moʻui ʻaki e ngaahi fekaú kae ʻikai fakaanga pe ʻokú ke moʻui haohaoa ʻaki nai kinautolu.

Pea ʻe hā? ʻOkú ke ʻamanaki nai ki ha meʻa lahi ange ʻiate koe pē ʻo laka ange ʻi he meʻa ʻoku fai ʻe he Fakamoʻuí?

Kapau ʻoku felāveʻi e fakamatalá ni mo koe, mahalo ʻoku fuʻu māʻolunga hoʻo ngaahi fakatetuʻa kiate koé. ʻOku ʻikai ʻamanaki mai e Fakamoʻuí ke ke haohaoa—ʻokú Ne ʻamanaki mai ke hokohoko atu hoʻo feingá mo fakatomala ʻi he taimi ʻokú ke fai ai ha ngaahi fehalākí. Ko Ia ʻokú Ne fakahaofi mo fakahaohaoaʻi kitautolú. Hangē ko e folofola ʻa e Fakamoʻuí, “ʻOku feʻunga ʻa ʻeku ʻaloʻofá kiate kimoutolu” (Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 17:8).

ʻOku ʻofa hoʻo Tamai Hēvaní ʻiate koe. Ko e Fakamoʻuí ʻa ho taukapó. ʻOkú Na fakatou fiemaʻu ke ke foki ange kiate Kinaua.