2025
Vakarautaka na Lotu na Veivukei ni Koro ka Vakaleqai ena Waluvu e Papua Niu Kini
Maji 2025


Noda Tabana

Dolava na Katuba ni Tubu ni Lotu ena Yatu Solomoni na Nodra Vakabauta na Lewenilotu kei na Daukaulotu

Ena ika 3 ni Noveba, 2024, a tauyavutaki kina na Tabana ni Lotu i Jisu Karisito ni Yalododonu Edaidai e Ulawa, ka vakatakilakilataka e dua na ivakananumi bibi ni kena tubu na Lotu ena Yatu Solomoni.

Iliuliu ni Lotu, o Corey Lindley, a vakatulewa ena soqoni a tauyavutaki kina na tabana vou oqo ena Tikina o Honiara ena Yatu Solomoni.

Ni ra yaco yani, era kidavaki ira na iliuliu ni Lotu na itabagone ena nodra vanua, era vakaisulu vaka-bati, ni ra vakataroga vakavanua na inaki ni nodra veisiko.

O Peter Awao, e dua na lewe ni Lotu ka a papitaiso mai Honiara ka qai toki ki Ulawa ena 2022, a vosa ena vukudra na ilawalawa ena pidgin ni vanua o ya, ka vakamacalataka tiko, “Keitou sega ni lako mai ke me veivala, ia keitou kauta ga mai na itukutuku vinaka ki na Yanuyanu o Ulawa. Keitou sega ni lako mai kei na dua ga na isele, matau se iwau me vala vata kei kemudou ia sa lako mai ka kerea na yalololoma. Keitou lako ga mai ke me vakadinadinataka ni o Jisu Karisito e sa iVakabula kei vuravura edaidai. Okoya gona yalovinaka dolava na sala me keitou curu mai. Poro Kana Ute.”

Ni oti na veikidavaki totoka, era a vakaitavi na iliuliu ni Lotu ena dua na soqo ni marau ena vale ni soqoni, ka ra a soqoni vata tiko kina na lewenilotu. O Peresitedi Kwanafia, e dua na dau caka vakamau vakalotu, a veiliutaki ena nodra vakamau e ono na veiwatini, ka vakadeitaka ni sa vakatabui vakalawa na nodra vakamau vakavanua me vaka na lawa ni Yatu Solomoni.

E vuqa ena ilawalawa era qai lakova e 10 na kilomita ki na Tokalau ni yanuyanu ki na koro o Aroaha ka ra a papitaiso vou kina e ciwa na curuvou ena dua na totobu totoka ni Wasa Pasivika.

Ena mataka ni Sigatabu, era a soqoni vata yani e 81 na lewenilotu me baleta na tokoni vakalotu ni tabana vou kei na nodratou kacivi na imatai ni mataveiliutaki ni tabana. A tekivu totolo na soqoni ni sakaramede ena tini na miniti ni ra wawa tu vagumatua na lewenilotu, lagasere serenilotu ka vakavakarau vakayalo ki na sokalou. A tokoni vakataucoko sara na tauyavutaki ni Tabana na Ulawa.

Ena gauna ni soqoni, era a kidavaki na lewenilotu vou era papitaiso, ka ratou qarava na sakaramede na daukaulotu tudei e va ka ratou veiqaravi tiko ena tabana.

Ena veivula mai oqo, ena vakacavara kina na Tabana ni Ulawa na tara ni dua na valenilotu vou ka na rauti ira e 100 na lewenilotu. Na valenilotu qo, ka tara ena iyaya kei na tamata cakacaka ena noda vanua ga, e namaki me na vakacavari ena mua ni 2024. Ni sa tubu tikoga na Lotu ena Yanuyanu o Ulawa, na nodra vakabauta kei na nodra yalodei na lewena sa ivakadinadina ni cakacaka ni Turaga ena yasa ni Pasifika oqo.

Na yanuyanu o Ulawa, e tiki ni yasana o Makira ena Yatu Solomoni, e sivia na 6,000 na kena lewenivanua. E vakaiyalayala ga na kena bisinisi kei na livaliva, ia na yanuyanu oqo e dua na itikotiko veivolekati sara, ka bibi vakamatavuvale. Na nodra vakabauta na lewenilotu kei na daukaulotu ena yanuyanu me tauyavutaki kina e dua na ivavakoso sa ivakadinadina vei ira na tamata, na itikotiko, kei na dina ni kosipeli ni iVakabula.