2025
Te u Fokotuʻu Fēfē Ha Ngaahi Taumuʻa Māʻoniʻoni mo Moʻoni?
Sānuali 2025


Fakaʻilekitulōnika Pē

Te u Fokotuʻu Fēfē Ha Ngaahi Taumuʻa Māʻoniʻoni mo Moʻoni?

ʻE lava ke tokoniʻi koe ʻe he ngaahi tefitoʻi moʻoni ʻe tolu ko ʻení ke ke ngāueʻi hoʻo ngaahi holi māʻoniʻoní ʻo fakafou ʻia Sīsū Kalaisi.

ko e Fakamoʻuí ʻokú Ne fakafiemālieʻi ha finemui

Fai ʻe Jen Tolman

Ko e kamataʻanga ʻo ha taʻu foʻou, ko ha taimi fakanatula ia ke fekumi ki ha kamata foʻou mo fokotuʻu ha ngaahi taumuʻa. Ka ko e taimi ʻe niʻihi ʻoku ʻai ʻe he ngaahi palopalema fakafāmilí, mahamahaki fakaesinó, ngaahi faingataʻaʻia fakaʻatamaí, pe ngaahi pole kehé ke faingataʻa hono aʻusia ʻetau ngaahi taumuʻá.

ʻI he fehangahangai mo e ngaahi fakafeʻātungia ko ʻení, ʻoku ʻai ʻe Sīsū Kalaisi ke tau lava ʻo “fai ʻa e ngaahi meʻa lahi ko [ʻetau] fili tauʻatāina [ʻatautolu] pē, pea fakahoko ʻa e māʻoniʻoni lahi” (Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 58:27). ʻI he faʻahitaʻu ko ʻeni ʻo e fakafoʻoú, ʻe lava ke tokoniʻi koe ʻe he ngaahi tefitoʻi moʻoni ʻe tolu ko ʻení ke ke fokotuʻu ha ngaahi taumuʻa māʻoniʻoni ʻo fakafou ʻia Sīsū Kalaisi.

1. Tafoki kia Kalaisi

ʻI he ngaahi taimi ʻo e faingataʻá, mahalo te ke fifili pe ʻoku mahuʻinga nai ke fokotuʻu ha ngaahi taumuʻa pe ʻe malava koā ke aʻusia kinautolu. Naʻe ʻeke ʻe he palōfita ko Molomoná ha fehuʻi pehē: “ʻOku mou lava fēfē ke puke maʻu ʻa e meʻa kotoa pē ʻoku leleí?” (Molonai 7:20). Naʻá ne fakamatalaʻi leva ʻa e founga kuo fakaʻaongaʻi ai ʻe he kakaí ʻi he fakalau ʻa e taimí ʻa e “tui kia Kalaisí; pea ko ia ʻi he tuí, naʻa nau puke maʻu ʻa e meʻa kotoa pē ʻoku leleí” (Molonai 7:25).

Te tau lava ʻo fakahoko mo maʻu ʻa e ngaahi meʻa ʻoku leleí ʻo fakafou ʻi he tui kia Kalaisí. ʻOku hanga ʻe Hono mālohí, ʻEne ʻofá, mo ʻEne ngaahi akonakí ʻo ʻai ke tau lava ʻo fakahoko ʻetau ngaahi holi māʻoniʻoní. ʻI he kamataʻanga ʻo e Fakafoki Mai ʻo e Ongoongoleleí, naʻe folofola ʻa e ʻEikí ki Heʻene ongo tamaioʻeikí, “Kapau te mo holi ki ai, te mo hoko ko e fouʻanga ʻo hono fai ʻo ha ngāue lelei lahi ʻi he toʻu tangatá ni” (Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 6:8).

Ko e hā hono ʻuhinga ʻo e “fai ʻo ha ngāue lelei lahi” kiate koé? ʻOku lahi ha ngaahi founga ʻe lava ke fakaʻaongaʻi ai ʻe he ʻOtuá ho ngaahi talēniti mo e ʻulungaanga makehé ke langa Hono puleʻangá. ʻI hoʻo fakakaukau ki he ngaahi taumuʻa ʻokú ke fie fokotuʻú, fekumi ki ha ueʻi fakalaumālie mo ha tokoni meiate Ia. “Fealeaʻaki mo e ʻEikí ʻi he meʻa kotoa pē te ke fai, pea te ne fakahinohinoʻi koe ʻi he meʻa ʻoku leleí” (ʻAlamā 37:37).

2. Fakahoko ha Fanga Kiʻi Sitepu Iiki mo Faingofua

ʻOku tau ako ʻi he Tohi ʻa Molomoná “ʻoku fakahoko ʻe he fanga kiʻi meʻa iiki mo faingofuá ʻa e ngaahi fuʻu meʻa lalahi” (ʻAlamā 37:6). ʻE lava ʻe he akonaki ko ʻení ʻo ʻai ʻetau ngaahi taumuʻá ke ngali siʻisiʻi ange hono faingataʻá kae lahi ange ʻa e malava ke fai iá. ʻI he taimi ʻe niʻihi, ʻoku faʻa ngāue ʻa e ʻOtuá ʻi he “ngaahi meʻa īkí” (ʻAlamā 37:7) mo ʻomi ʻEne folofolá ʻi he “ʻotu lea ki he ʻotu lea, ʻa e akonaki ki he akonaki, ko e siʻi ʻi heni pea siʻi ʻi hena” (2 Nīfai 28:30).

Te ke lava foki mo koe ʻo ngāueʻi hoʻo ngaahi taumuʻá ʻi he “ʻotu lea ki he ʻotu lea” pea ʻi ha fanga kiʻi sitepu “[matuʻaki iiki].” Ko ha ngaahi sīpinga eni ʻe niʻihi ʻo e fokotuʻu ʻo ha ngaahi taumuʻa ke fai leleí, fakataha mo ha fanga kiʻi founga iiki ke ngāueʻi ai hoʻo lavameʻá:

Ngaahi Taumuʻá

Ngaahi sitepu “iiki mo faingofua” (ʻAlamā 37:6)

Ngāue fakaetauhi kiate kinautolu ʻoku masivá, puké, pe faingataʻaʻiá.

Tuku ha kiʻi taimi ke ke fakafanongo ai ki ha taha ʻoku fehangahangai mo ha faingataʻa.

Fakahaaʻi ʻa e ʻofá kiate kinautolu ʻoku tuenoá.

Tangutu mo ha taha ʻoku tangutu toko taha pē ʻi he lotú.

Tokangaʻi ʻa e fānaú, kakai toulekeleká, pe niʻihi ʻoku faingataʻaʻia fakaesinó.

Fakataimi-tēpileʻi ha taimi ke ʻaʻahi ai ki ha maheni ʻoku toulekeleka pe ʻi ha fale tauhi toulekeleka.

Ngāue ke tokoni ʻi hono tokonaki maʻau mo ho fāmilí.

Kole ha faleʻi fakangāue mei ha taha ʻokú ke fakaʻapaʻapaʻi.

Ngāueʻi ho fatongia ʻi he Siasí.

Lotua ha fakahinohino fekauʻaki mo ho uiuiʻí.

Ngāue tokoni ʻi he ngaahi polōseki fakakoló pe fakahoko ha ngāue tokoni ki he puleʻangá.

Fakaʻaongaʻi ha miniti ʻe 10–15 ke fekumi ai ki he ngaahi faingamālie ngāue tokoni fakalotofonuá.

Tanumaki ho sinó, ʻatamaí, mo e laumālié ʻaki ha ngaahi naunau mo ha ngaahi ʻekitivitī fakatupulaki.

Hiki ha lisi ʻo e ngaahi meʻakai fakatupu moʻui lelei te ke lava ʻo kai ʻi he uike ní.

Fakaleleiʻi ʻa e ngaahi tōʻonga moʻui fakatāutahá pe founga angamaheni ʻo e ako folofolá, lotú, maʻulotú, mo e moihū ʻi he temipalé.

Fokotuʻu ha fakatokanga fakaʻaho pe fakamanatu ke ako ʻa e folofolá.

Tokoniʻi kinautolu kuo pekiá ʻaki hono fakahoko ʻa e ngāue hisitōlia fakafāmilí.

Hū ki he polokalama FamilySearch.org pea ako ke fakaʻaongaʻi ha meʻa ʻe taha ai ʻoku foʻou ka koe.

Vahevahe ʻa e ongoongolelei ʻo Sīsū Kalaisí mo e niʻihi kehé.

Talanoa ki hao kaungāmeʻa fekauʻaki mo e potufolofola pe lea ʻi he konifelenisi lahí ʻokú ke saiʻia taha aí.

Ako ha ngaahi taukei foʻou ʻe lava ʻo tokoni atu ke ke langa ʻa e puleʻanga ʻo e ʻOtuá.

Kumi ha foʻi vitiō ʻokú ne akoʻi ha taukei ʻokú ke fie ako.

Hangē ko ia naʻe fakatokangaʻi ʻe ʻEletā Tieta F. ʻUkitofá: “ʻI heʻetau vakai ki heʻetau moʻuí pea sio ki he ngaahi meʻa ʻe lau ngeau ke fakahokó, ʻoku tau ongoʻi lōmekina ai. ʻI heʻetau vakai ki he meʻa pē ʻe taha—ko e ʻofa mo e tauhi ki he ʻOtuá mo ʻEne fānaú, ʻi he ngaahi founga kehekehe ʻe lau ngeau—te tau lava leva ʻo ngāue fiefia ki he ngaahi meʻa ko iá.”

3. Vivili Atu ki Muʻa

Kapau ʻoku tuai hoʻo fakalakalaká pe ʻokú ke tūkia lolotonga hoʻo fonongá, ʻoua naʻá ke loto-foʻi. ʻOku fakahinohinoʻi kitautolu ʻe Nīfai ke “vivili atu ki muʻa ʻi he tui mālohi kia Kalaisi, pea maʻu ʻa e ʻamanaki ʻoku mālohi haohaoa” (2 Nīfai 31:20). ʻOku tuʻu mateuteu ʻa Sīsū Kalaisi ke hiki hake koe mo tokoniʻi koe ke ke toe feinga pē.

ʻOku fiefia ʻa langi ʻi he feinga kotoa pē ke aʻusia ʻetau ngaahi taumuʻá, neongo pe ʻe fēfē ʻene taʻe-haohaoá. Naʻe pehē ʻe Palesiteni Hauati W. Hanitā: “ʻOku tau aʻusia kotoa pē ha ngaahi siakale ʻo e fakalakalaká mo ha ngaahi taimi ʻoku tau fakafepakiʻi ai e ngaahi pole ʻo e fakaholomuí ʻoku pau ke hoko maí. ʻOku ʻi ai ha ngaahi tāpuaki maʻongoʻonga mei he ʻEikí ʻi heʻetau feinga ke fakalakalaká.”

ʻOku ʻafioʻi ʻe hoʻo Tamai Hēvaní hoʻo ngaahi holí mo e ngaahi faingataʻaʻiá. Te Ne lava ʻo tataki mo tokoniʻi koe ʻi hoʻo ngaahi taumuʻa māʻoniʻoní. Lotu kiate Ia, pea te Ne fakatapui ʻa e meʻa ʻokú ke lavá, neongo pe ʻe siʻisiʻi fēfē, ke “ʻaonga … ki ho laumālié” (2 Nīfai 32:9).