2025
ʻOmi ʻa e Meʻa ʻOkú Ke Maʻú
Ki Hono Fakamālohia ʻo e Toʻu Tupú ʻOkatopa 2025


ʻOmi ʻa e Meʻa ʻOkú Ke Maʻú

ʻE lava ʻe he Fakamoʻuí ʻo liliu ha meʻa pē ʻokú ke foaki—lahi pe siʻisiʻi—ki ha fakahaaʻi mālohi ʻo e ʻofá.

Ko Sīsū Kalaisi mo ʻEne Kau ʻAposetoló ʻi hono fafanga ʻo e fuʻu kakai ʻe toko nima afé

ʻI heʻeku ngāue fakafaifekaú, naʻe tuʻo taha ʻeku ngaohi mo hoku hoá ha foʻi keke niu fakaʻofoʻofa. Naʻá ma fie fakahaaʻi ʻema ʻofa mo e houngaʻia ki he kāingalotu homa uōtí, ko ia ʻi heʻema sio ki ha puha keke ʻi he falekoloá, naʻá ma ʻiloʻi lelei e meʻa ke faí.

Naʻá ma fakaʻaongaʻi ha ngaahi houa lahi ʻi hono tufaki ʻo e ngaahi konga keké, peá ma fakatatali e ngaahi konga keke fakamuimui tahá maʻa ha ongo faifekau toki ʻosi mai. Naʻá ma tuʻu ʻi homa fale nofoʻangá ke toʻo mai e kiʻi koniteina keke fakaʻosí, peá ma fakavave atu leva ki he fale homa ongo kaungāmeʻá ʻi he ʻuha lōvaí.

Naʻe fakapoʻuli hona fakafaletolo ʻi muʻá, ko ia naʻe ʻikai ke u lava ʻo sio lelei ki heʻena fakafōtungá, ka naʻe lava pē ke u fakakaukauloto ki heʻena malimali houngaʻiá ʻi heʻenau maʻu ʻema foʻi keke fakaʻofoʻofá. Naʻe ʻikai ke u fakakaukau ʻe ʻi ai ha taha ʻiate kinaua ʻe kamata uʻu pea taʻofi mo pehē puputuʻu mai, “Sisitā … ko e laise ʻeni ia. ”

Ne u toki fakatokangaʻi hake. Naʻá ku toʻo mai ʻa e koniteina hala—naʻá ku toʻo mai ʻe au ʻema toenga kai hoʻataá!

Ne u ongoʻi fakamāʻia. Naʻe anga fēfē nai ʻa e fehalaaki lahi ʻema ngāue tokoní?

Ngaahi Foaki Īkí …

Kuó ke hohaʻa nai ki he “tōnounou” ʻi he ngāue tokoní? ʻI he taimi ʻe niʻihi, ʻoku tau loto-foʻi ʻi he ʻetau fakakaukau ki ha tūkunga pau ʻo e ngāue tokoní. Mahalo te ke ongoʻi ʻoku ʻikai ke ke maʻu ʻa e ngaahi meʻangāue totonú ke tokoniʻi ʻaki ha taha pe ʻoku ʻikai ke ke fakapapauʻi ʻa e meʻa ʻoku fiemaʻu moʻoni ʻe ha taha. Kapau kuó ke ongoʻi pehē, ʻoku ʻikai ke ke tuenoa.

Kae manatuʻi ʻa e taimi naʻe fafanga ai ʻe Sīsū ʻa e toko 5,000? Naʻe hoko ʻa e mana ko ʻení koeʻuhí naʻe foaki ʻe ha tamasiʻi ʻe taha ʻa e meʻa naʻá ne maʻú: ko ha foʻi mā ʻe nima mo e mataʻi ika ʻe ua (vakai, Sione 6:9). Naʻe ʻiloʻi ʻe he kiʻi tamasiʻí naʻe ʻikai feʻunga ia ke fafanga ʻaki e tokotaha kotoa pē. Mahalo naʻá ne kiʻi ongoʻi ngalivale ʻi heʻene foaki iá. Ka naʻe liliu ʻe Sīsū ʻene angaʻofá mo e kiʻi ngāue tokoní ke hoko ko ha mana.

ʻE lava foki ʻe he Fakamoʻuí ʻo liliu ʻetau fanga kiʻi ngāue tokoní ke hoko ko ha fakahaaʻi mālohi ʻo e ʻofá. Neongo pe ko e hā ʻa e taimi—pea mo e founga—ʻoku tau “[feʻaluʻaki] holo [ai] ʻo fai leleí,” ʻe nofoʻia ʻa e ʻOtuá ʻiate kitautolu.

… Ngaahi Ola Lalahi

ʻOku folofola e ʻEikí, “Ko ia, ʻoua naʻá mo fiu ʻi he faileleí, he ʻokú mo fokotuʻu ʻa e tuʻunga ʻo ha ngāue lahi. Pea ʻoku tupu mei he ngaahi meʻa īkí ʻa e ngaahi fuʻu meʻa lalahí” (Tokāteline mo e Ngaahi Fuakava 64:33). ʻOku tupulaki ʻa e ngāue kotoa pē ʻo e ʻofa moʻoní, neongo hono siʻisiʻí, ʻo aʻu ki ha ngaahi meʻa maʻongoʻonga, kau ai ʻa e feohi fakakaungāmeʻa ʻoku mahuʻingamālié, ʻofa ʻoku lahi ange, pea mo ha fehokotaki loloto ange mo e Fakamoʻuí.

Neongo naʻe ʻikai tonu ʻeku ʻave ʻa e keké, ka naʻe houngaʻia hoku ngaahi kaungameʻá ʻi he fakafōtungá (pea poto he tukuhuá). Naʻe pehē mai ʻe hona taha, “ʻOku ʻikai ko e foʻi keké. Ko e meʻaʻofa moʻoní ko hoʻomo feinga ke faitokonia kimauá.” Naʻe ʻikai mahuʻinga kiate kinaua ʻa e meʻa naʻá ku faí, ka ko ʻeku fai ha meʻá. Koeʻuhí ko ia, naʻe fakamālohia ai ʻemau feohi fakakaungāmeʻá.

ongo faifekau sisitā

Ko Sisitā Mekisifila mo hono hoá, Sisitā Sousa

Ko ia ai ʻoua ʻe manavasiʻi ke ngāue tokoni! ʻOku ʻikai fiemaʻu ke haohaoa ia. Foaki ha meʻa pē ʻokú ke maʻú—tatau ai pē kapau ko e laise kae ʻikai ko e keke.