2025
Fakavave ki he ʻEikí!
Liahona ʻOkatopa 2025


Pōpoaki mei he Kau Taki Fakaʻēliá

Fakavave ki he ʻEikí!

ʻI he kotoa ʻo e ʻĒlia Pasifikí, ʻoku tau monūʻia ke nofo ʻi ha taha ʻo e ngaahi ʻotu motu ʻe laungeau ʻo e tahí. Ko e moʻoni ʻoku tau mamata ki hono fakahoko ʻo e ngaahi kikite ʻa ʻĪsaia mo Nīfaí “ʻoku manatuʻi ʻe he ʻEikí ʻa kinautolu ʻoku ʻi he ngaahi motu ʻo e tahí” (2 Nīfai 29:7).”

ʻOku mahalo naʻe tūʻuta mai ʻa e kau kaivai ʻo e kuohilí ke fekumi ki ha feituʻu nonga ke nau nofo ai. Mahalo naʻa nau fekumi ki ha tauʻatāina mei he pule fakamālohí. ʻOku taku ʻo pehē naʻa nau omí he naʻe ʻoange ʻe he ngaahi hakaú ha maluʻi lahi ange mei he peau aake mālohí mo e ngaahi matangí. Naʻe mahuʻinga taha kiate kinautolu naʻe tūʻuta mai kimuʻa ʻiate kitautolú ʻenau malú mo honau maluʻí.

ʻOku tau moʻui ʻi ha māmani fakakikihi, ʻita, femoʻuekina, mo longoaʻa. ʻOku fonu ia ʻi he ngaahi “fakafihi [fakatupu puputuʻú]”. ʻOku hokohoko atu ʻetau fekumi ki he malú, hūfangaʻangá, mo e maluʻi mei he ngaahi matangi ʻo e moʻuí.

ʻI he Taha mo e ʻEikí

Mahalo naʻe ongoʻi ʻe Nīfai ha meʻa tatau ʻi heʻene fakahaaʻi, “ʻE ʻEiki, ke ke takatakai au ʻaki ʻa e pulupulu ʻo hoʻo māʻoniʻoní! ʻE ʻEiki, ke ke tofa ha hala ke u hao ai mei hoku ngaahi filí!” (2 Nīfai 4:33.)

Ko e hā ka fakahoko ai ʻe Nīfai ha kole peheni ʻi ha lotu? Fakatatau mo e ngaahi tukufakaholo fakakuongamuʻá, ʻo ka hola ha tangata mei hono ngaahi filí ʻi ha feituʻu fakapoʻuli mo foʻou, te ne lava ʻo foki ki hono ʻeikí. ʻE tuku ʻe he ʻeikí ʻa e kapa ʻo hono pulupulú ʻi he funga uma ʻo e tangatá, ʻo fakataipe hono ʻufiʻufi iá ko hono maluʻí. Naʻe hanga ʻe he ngāué ni ʻo tuku ʻa e tangatá ʻi he malumalu ʻo e tokanga mo e maluʻi ʻa e ʻeikí. Te na fāʻofua leva, ʻo hangē ko ia ʻoku kei fakahoko ʻe he kau pule ʻAlepeá ʻi he ʻaho ní, ʻo fakahaaʻi ʻa e falala mo e faaitaha kakato. ʻE teuteuʻi ʻe he ʻeikí ha potu maʻana mo fakaafeʻi ia ki hono tafaʻakí—kuó na taha ʻi he taimí ni.

ʻI he founga tatau, ʻoku ʻufiʻufi kitautolu ʻe he ʻEikí ʻi he toʻukupu ʻo ʻEne ʻaloʻofá.

Ko e foʻi lea faka-Hepelū ko e kafar ʻoku ʻuhinga ia “ke ʻufiʻufi.” ʻOku toe ʻuhinga foki e kafar ko e “fakalelei.” “ʻI he lolotonga ʻo e ʻinisitolí (ʻi he temipalé) … ʻoku fakahinohinoʻi ‘a e mēmipá ke ne tui ʻa e kāmeni ʻo e temipalé. Ko e kāmení ko ha fakataipe toputapu ia ʻo Sīsū Kalaisi. ʻOku toe hoko foki ia ko ha fakamanatu ʻo e ngaahi fuakava fakatemipalé. ʻI hono tauhi ʻe he kau mēmipá ʻenau ngaahi fuakavá, kau ai ʻa e faingamālie toputapu ke tui ʻa e kāmení ʻo hangē ko e fakahinohinó, te nau maʻu lahi ange ai ʻa e ʻaloʻofa, maluʻi, ivi, mo e mālohi ʻo e Fakamoʻuí.”

ʻOku tau hoko “ʻo taha mo e” Fakamoʻuí ʻo fakafou ʻi Heʻene Fakaleleí. ʻOku tau toe omi ke ofi ange kiate Ia ʻi hono fakahoko mo tauhi ʻa e ngaahi fuakava ʻoku tau fakafoʻou ʻi he tēpile sākalamēnití ʻi he uike takitaha pea ʻi he Fale ʻo e ʻEikí.

Ko e Fale ʻo e ʻEikí

Ko e ngaahi taʻu lahi, naʻe tāpuekina ʻa e Siasí ʻi he ngaahi ʻēlia Pasifikí ʻaki ha ngaahi temipale ʻe hongofulu naʻe ngāue. ʻI he taʻu ní, naʻe fakatapui ai ʻa e fika hongofulu mā tahá ʻi ʻAokalani, Nuʻu Sila. ʻI he ngaahi taʻu ka hoko maí, ʻe liunga ua ʻa e lahi ʻo e ngaahi temipale ʻi he ʻēlia Pasifikí. ʻE toe fakatapui ha ngaahi temipale lahi ange ʻe hongofulu mā taha, ʻo kamata ʻaki ʻa Pago Pago Samoa, Neiafu (Vavaʻu) Tonga, Port Moresby Papua New Guinea mo Port Vila, Vanuatu. ʻOku tupulaki ʻetau lava ʻo maʻu ʻa e mālohi “anga faka-ʻOtua” ʻo Sīsū Kalaisí ʻo fakafou ʻi he ngaahi ouau ʻo e temipalé.

ʻOku ʻomi ʻe hotau palōfita moʻuí ha ngaahi talaʻofa ʻe nima ʻi heʻetau fakavave ki he ʻEikí ʻi Hono Fale Māʻoniʻoní.

“Ko ʻeku palōmesí ʻeni. He ʻikai ha meʻa ʻe tokoni lahi ange kiate koe ke ke pīkitai ai ki he vaʻa ukameá ka ko e faʻa moihū ʻi he temipalé ʻo fakatatau mo hoʻo tūkungá. He ʻikai ha meʻa te ne maluʻi lahi ange koe ʻi hoʻo fepaki mo e ngaahi ʻao fakapoʻuli ʻo e māmaní. He ʻikai ha meʻa te ne fakaivia hoʻo fakamoʻoni ki he ʻEiki ko Sīsū Kalaisí mo ʻEne Fakaleleí pe tokoni ke mahino lahi ange kiate koe ʻa e palani fisifisimuʻa ʻa e ʻOtuá. He ʻikai ha meʻa te ne fakanonga lahi ange ho laumālié he lolotonga ʻa e taimi ʻo e mamahí. He ʻikai ha meʻa te ne fakaava lahi ange ʻa e ngaahi langí. He ʻikai pē ha meʻa!”

ʻI heʻetau fili ko ha kakai ke tali ʻa e ngaahi fakaafe ʻa e palōfitá ke ngāué, ʻoku tupulaki ʻetau ngaahi fakaʻamu ke fili ʻa e totonú mo ʻetau holi ke fakakakato ʻa e taumuʻa ʻo hotau fakatupú. ʻOku maʻu ʻe heʻetau fānaú ha maluʻi lahi ange pea ʻe lava ke nau, “tuʻu maʻu mo taʻeueʻia.” ʻE lava ke nau maʻu, hangē ko e ngaahi foha ʻo Hilamaní, ha “mālohi ʻokú ne fakafepakiʻi ʻa e angahalá,” naʻa mo e meʻafoaki fakalaumālie ʻo e matuʻuakí.

Naʻe akoʻi foki ʻe hotau palōfitá:

“Kāinga, ko e taimi ʻeni kiate koe mo au ke ta teuteu ki he Hāʻele ʻAnga Ua Mai ʻa hotau ʻEikí mo e Fakamoʻui ko Sīsū Kalaisí. Ko e taimi ʻeni ke tau ʻai ai hotau tuʻunga fakaākongá ke mahuʻinga taha kiate kitautolú. Te ta lava fēfē ʻo fakahoko ʻeni ʻi ha māmani fonu ʻi he fakafihí?

“ʻE lava ʻo tokoni mai ʻa e toutou moihū ʻi he temipalé. ʻI he fale ʻo e ʻEikí, ʻoku tau tokanga pē kia Sīsū Kalaisi. ʻOku tau ako ʻiate Ia. ʻOku tau fuakava ke muimui kiate Ia. ʻOku tau ʻiloʻi ai Ia. Pea ʻi heʻetau tauhi ʻetau ngaahi fuakava fakatemipalé, ʻoku tau maʻu ai ha faingamālie lahi ange ki he mālohi fakaivia ʻo e ʻEikí. ʻOku tau maʻu ʻi he temipalé ha maluʻi mei he ngaahi fakatanga ʻo e māmaní. ʻOku tau aʻusia lahi ange ʻa e ʻofa haoahoa ʻa Sīsū Kalaisi mo ʻetau Tamai Hēvaní! ʻOku tau ongoʻi ha nonga mo ha fakamahino fakalaumālie, ʻo kehe ia mei he taʻe-manonga ʻo e māmaní.”