2025
Ko e Ngāue Fakaetauhi ki he Kakai ʻo Haʻamoá—Tangikē Vai ʻe Taha ʻi he Taimi
September 2025


Pōpoaki mei he Kau Taki Fakaʻēliá

Ko e Ngāue Fakaetauhi ki he Kakai ʻo Haʻamoá—Tangikē Vai ʻe Taha ʻi he Taimi

ʻOku tuʻu ha fuʻu papa lahi ʻoku tohi ai ʻa e “Vai ki he moʻuí” ʻi he tafaʻaki ʻo e Ako Lautohi Satauá ʻi he motu Haʻamoa ko Savaiʻí. 

Ko e ngaahi lea ia ʻoku mahino lelei ki he Kakai Pasifiki tokolahi ʻi heʻenau faʻa fehangahangai mo e ʻikai ha vai feʻunga ki he inú, feimeʻatokoní, pe kaukaú. 

Ko e ngaahi lea foki ia ʻoku maheni lelei ʻapito kia ʻEletā Palaieni mo Sisitā Loli Poti. 

ʻI heʻena hoko ko ha ongomātuʻa faifekau matuʻotuʻa ke ngāue ʻi Haʻamoa maʻá e Siasi ʻo Sīsū Kalaisi ʻo e Kau Māʻoniʻoni ʻi he Ngaahi ʻAho Kimui Ní, ʻokú na faʻa fetaulaki ai mo ha ngaahi fāmili, ʻapiako, mo ha tukui kolo ʻoku nau fefaʻuhi ke maʻu ha vai feʻunga ʻoku maʻá. 

ʻI he tokoni ʻa e ongomātuʻa Potí, naʻe liliu kotoa ʻeni maʻa ha ʻapiako mo ha tukui kolo kehekehe ʻi Savaiʻi. 

Naʻe fakatahataha mai ki ai ʻa e Vāhenga Vaisingano Uá, ko e Potungāue Moʻui ʻa Haʻamoá, mo e Siasi ʻo Sīsū Kalaisí ke foaki ha tangikē vai lita ʻe 10,000 ʻe ua maʻá e Ako Lautohi Satauá, pea mo ha ʻū tangikē vai lita ʻe 2,000 ʻe 206 maʻá e ngaahi ʻapi ʻi he tukui kolo kaungāʻapi ʻo Fangasa, Sataua, mo Papa Satauá. 

ʻOku ʻuhinga ia kuo maʻu ʻe ha kakai ʻe meimei toko 900 mei he koló mo ha fānau ako ʻe toko 1,000 ha maʻuʻanga vai ʻoku maʻa mo falalaʻangá. 

Naʻe pehē ʻe ʻEletā Poti, “Ko e malava ko ia ke tānaki mo tauhi ʻa e vai ko ʻení ʻokú ne fakaleleiʻi ai ʻa e palopalema pe ʻe fakaava pe tāpuni ʻa e akó.” 

Naʻe pehē ʻe Sisitā Poti, “ʻOku kau pē mo e vaí ai, ka ko ha meʻa pē ʻoku fekauʻaki mo e moʻui lelei pe ako ʻa e kakai Haʻamoá, pea mo hono ʻai ke nau ʻiloʻi ʻa e ʻofa ʻa e ʻOtuá ʻiate kinautolú – ko ʻema taumuʻá ia.” 

ʻI heʻema hoko ko ha ongo faifekau tokoni ʻofa fakaetangatá, ko ʻena taumuʻá ia ʻi he ʻaho kotoa tautefito ki he taimi ʻoku nau heka vaka houa ʻe taha ai mei he motu ko ʻUpolú ki Savaiʻí. 

Taimi ʻe niʻihi, ʻoku ʻuhinga ʻa e ʻofa ko iá ko ha ʻū tesi loki ako kae lava ʻa e fānau akó ʻo tangutu pea maʻu mo ha tesi ke nau tohi ai, pe ko ha ʻū kōpate hiliʻanga tohi ke maʻungofua ange ai ʻa e ʻū tohi laipelí. ʻI ha ngaahi taimi ʻe niʻihi, ʻoku ʻuhinga ia ki hano tō-taila ʻa e falikí ke maʻa ange mo faingofua ange ai hono fakamaʻa ʻa e ʻū loki akó. 

Ko e taimi ko ʻení, ʻoku kau fakataha atu ʻa e ongomātuʻa Potí mo e akó pea mo e kau taki ʻo e koló ke kosi ha līpine vaioleti kuo haʻi takai ʻi ha tangikē vai lita ʻe 20,000. 

Naʻe pehē ʻe ʻEletā Poti, “ʻOkú ma ʻiloʻi ʻa e mahuʻinga ko ia ke maʻu ha vai ʻoku maʻá, pea ʻokú ma ongoʻi mohu tāpuekina ke kau ko ha kiʻi konga siʻisiʻi ʻo e ngāue ʻa e Siasí ke ʻomi ha vai – ke ʻomi ha ngaahi tāpuaki ki he kakai ʻo Haʻamoá.”