2025
បាន​ទទួល​អំណោយទាន​ពិសិដ្ឋ​ដោយ​ព្រះចេស្តា​មកពី​ស្ថាន​លើ
ខែ​មីនា ឆ្នាំ​២០២៥


« បាន​ទទួល​អំណោយទាន​ពិសិដ្ឋ​ដោយ​ព្រះចេស្តា​មកពី​ស្ថាន​លើ » លីអាហូណា ខែ​មីនា ឆ្នាំ​២០២៥ ។

ទស្សនវិស័យ​ប្រវត្តិសាស្រ្ត​អំពី​ព្រះ​ដំណាក់​របស់​ព្រះអម្ចាស់

បាន​ទទួល​អំណោយទាន​ពិសិដ្ឋ​ដោយ ព្រះចេស្តា​មកពី​ស្ថាន​លើ

ដូចជា​ពួកសិស្ស​នៅក្នុង​ព្រះគម្ពីរ​សញ្ញាថ្មី​ដែរ ពួក​បរិសុទ្ធ​ថ្ងៃ​ចុង​ក្រោយ​ត្រូវបាន​សន្យាថា ទទួល​បាន​អំណោយទាន​ពិសិដ្ឋ​ដោយ​ព្រះចេស្តា​មកពី​ព្រះអម្ចាស់ ។

ព្រះអង្គសង្គ្រោះ​ដែល​បាន​មាន​ព្រះជន្ម​រស់ឡើងវិញ កំពុង​បង្រៀន​អ្នកដើរតាម​របស់​ទ្រង់

នៅ​និទាឃរដូវ​នៃ​ឆ្នាំ​១៨៣៦ ឆាល រីច ជា​អ្នក​ផ្សព្វផ្សាយ​សាសនា​ផ្សព្វផ្សាយ​ដំណឹងល្អ​ដែលបាន​ស្តារឡើងវិញ​នៅ​ភាគ​ខាងត្បូង​នៃ​រដ្ឋ​អូហៃអូ ។ គាត់​ប្រាកដ​ជា​បាន​ខកចិត្ត ដែល​គាត់​បាន​មក​ដល់​ទីក្រុង​ខឺតឡង់ រដ្ឋ​អូហៃអូ នៅថ្ងៃទី​១២ ខែ​មេសា—ប្រហែល​ពីរសប្តាហ៍ បន្ទាប់ពី ការឧទ្ទិសឆ្លង​ព្រះវិហារ​បរិសុទ្ធ​ខឺតឡង់ ។

គាត់​បាន​ធ្វើដំណើរ​លើ​កប៉ាល់​តាម​បណ្តោយ​ទន្លេ​អូហៃអូ ហើយ​បន្ទាប់មក​បាន​ដើរ​ថ្មើរជើង​ជិត ១០០ ម៉ាយល៌ ( ១៦០ គីឡូម៉ែត្រ ) ។ គាត់​បាន​ឃើញ​ព្រះដំណាក់​របស់​ព្រះអម្ចាស់​នៅលើ​ទីខ្ពស់​នៃ​ទេសភាព​ធម្មជាតិ ដោយ​មាន​ជញ្ជាំង​ពណ៌ខៀវ និង​ដំបូល​ពណ៌ក្រហម ។ ប៉ុន្តែ​គាត់​បាន​មក​ដល់​យឺត ។ គាត់​បានខកខាន​ការឧទ្ទិសឆ្លង​នោះ ដែល​ជា​ការជួបជុំ​ដ៏​ឱឡារិក ហើយ​គាត់​បាន​គិត​ថា គាត់​បាន​ខកខាន​ទទួល​អំណោយទាន​ដ៏​ពិសិដ្ឋ​ដែលបាន​សន្យា​ដោយ​ព្រះចេស្តា​មកពី​ស្ថាន​លើ ។

នៅ​ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ​១៨៣០ ប៉ុន្មាន​ខែ​បន្ទាប់​ពី​សាសនាចក្រ​ដែលបាន​ស្តារឡើងវិញ​ត្រូវបាន​រៀបចំ​ឡើង យ៉ូសែប ស្ម៊ីធ បាន​ទទួល​វិវរណៈពី​ព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទ ឲ្យ​ហៅ​សមាជិក​នៃ​សាសនាចក្រ​មក​ជួបជុំ​គ្នា ( សូមមើល គោលលទ្ធិ និង​សេចក្ដី​សញ្ញា ២៩:៧–៨ ) ។ ប៉ុន្មាន​ខែក្រោយ​មក​ព្រះអម្ចាស់​បាន​បង្ហាញពី​មូលហេតុ ។ ពួក​បរិសុទ្ធ​ត្រូវ « ទៅ​រដ្ឋអូហៃអូ » ជាកន្លែង​ដែល​ព្រះយេស៊ូវ​បាន​ប្រកាស « យើង​នឹង​ប្រទាន​ក្រឹត្យវិន័យ​មួយ​ដល់​អ្នក ហើយ​នៅ​ទី​នោះ អ្នក​នឹង​ត្រូវ បាន​ទទួល​ព្រះ​ចេស្ដា​មក​ពី​ស្ថាន​លើ ហើយ​ចេញ​ពី​ទីនោះ អ្នក​ណា​ក៏​ដោយ​ដែល​យើង​សព្វ​ព្រះ​ហឫទ័យ នោះ​នឹង​ចេញ​ទៅ​ក្នុង​ចំណោម​គ្រប់​អស់​ទាំង​សាសន៍ » ( គោលលទ្ធិ និង​សេចក្ដី​សញ្ញា ៣៨:៣២–៣៣ ការគូសបញ្ជាក់​ត្រូវបាន​បន្ថែម ) ។ សមាជិក​សាសនាចក្រ​ដែលបាន​ឮ​ពី​វិវរណៈ​នេះ​នឹង​ស្គាល់​ភាសា​នេះថា​មកពី​ព្រះគម្ពីរ​សញ្ញាថ្មី ។

ពួកសិស្ស​ក្នុង​ព្រះគម្ពីរ​សញ្ញាថ្មី​បាន​ទទួល​អំណោយទាន​ពិសិដ្ឋ​ដោយ​ព្រះចេស្តា

លូកា ២៤ ចាប់ផ្តើម​នៅក្នុង​ពេល​ដ៏​អស់សង្ឃឹម ។ ព្រះយេស៊ូវ​ត្រូវបាន​គេ​ឆ្កាង ហើយ​ក្រុមសិស្ស​ស្រីៗ​របស់ទ្រង់​បាន​វិលត្រឡប់​ទៅ​ផ្នូរ​របស់ទ្រង់​វិញ ។ ពួកគេ​បាន​រកឃើញ​ថា​ទ្វារថ្ម​ត្រូវ​បាន​រមៀលចេញ ហើយ​ពួកគេ « មិន​ឃើញ​ព្រះសព​ព្រះអម្ចាស់យេស៊ូវ​ទេ » ( ខទី ៣ ) ។ មិន​យូរ​ប៉ុន្មាន​ទេវតា​បាន​ប្រទាន​ឲ្យ​ពួកគេ​នូវ​សេចក្តីសង្ឃឹម ៖ « ទ្រង់​មាន​ព្រះជន្ម​រស់​ឡើង​វិញ​ហើយ មិន​គង់​នៅ​ទី​នេះ​ទេ » ( ខទី ៦ ) ។

ក្រោយមក ព្រះអម្ចាស់​ដែល​បាន​រស់ឡើងវិញ បាន​បង្ហាញខ្លួន​ដល់​ពួកសិស្ស​របស់ទ្រង់ និង​បាន​ធ្វើការងារ​បម្រើ​ដល់​ពួកគេ ។ ទ្រង់​បាន​ប្រទាន​ឲ្យ​ពួកគេ​នូវអ្វី​ដែល​ពួក​គ្រីស្ទាន​នៅទូទាំង​ពិភព​លោក​ទទួល​ស្គាល់ថា​ជា « អំណាច​ដ៏អស្ចារ្យ » ដើម្បី​ផ្សព្វផ្សាយ​ដំណឹងល្អ​របស់​ព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទ ។ ព្រះយេស៊ូវ​បាន​ពន្យល់ថា « ហើយ​ត្រូវ​ឲ្យ​ការប្រែចិត្ត និង​សេចក្តីប្រោស​ឲ្យ​រួច បាន​ប្រកាស​ប្រាប់​ដល់​អស់​ទាំង​សាសន៍ » ( ខទី ៤៧ ) ។

ទោះជា​យ៉ាងណា ទ្រង់​បាន​ណែនាំ​ពួកសិស្ស​របស់ទ្រង់​មិន​ឲ្យ​ចាកចេញ​ភ្លាមៗ​នោះទេ ៖ « ចូរ​អ្នក​រាល់​គ្នា​នៅ​តែ​ក្នុង​ក្រុង​យេរូសាឡិម ដរាប​ដល់​ព្រះចេស្តា​ពី​ស្ថាន​លើ បាន​មក​គ្រប​ដណ្តប់​លើ​អ្នក​រាល់​គ្នា » ( ខទី ៤៩ ) ។ ពាក្យ Endued ( ឬ​ពាក្យ « endowed » ជាភាសា​អង់គ្លេស​សម័យ​ទំនើប ) គឺជា​ការបកប្រែ​មក​ពី​ពាក្យក្រិក មាន​ន័យថា « ស្លៀកពាក់ » ។ ពួកសិស្ស​ពីបុរាណ​របស់​ព្រះគ្រីស្ទ​ត្រូវ​រង់ចាំ​នៅក្នុង​ទីក្រុង​យេរូសាឡិម រហូតដល់​ពួកគេ​ត្រូវបាន​ស្លៀកពាក់​ដោយ​ព្រះចេស្តា​មកពី​ស្ថានលើ ។ បន្ទាប់មក​ពួកគេ​ត្រូវ​បង្កើត​នគរ​របស់ព្រះ​នៅទូទាំង​ពិភពលោក ។

ព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទ​យាងឡើង​ទៅ​ស្ថានសួគ៌

មុនពេល​ដែល​ទ្រង់​យាងឡើង​ទៅ​ស្ថានសួគ៌ ព្រះអម្ចាស់​បាន​ប្រាប់​ពួកសិស្ស​របស់​ទ្រង់​ថា « ចូរ​អ្នក​រាល់​គ្នា​នៅ​តែ​ក្នុង​ក្រុង​យេរូសាឡិម ដរាប​ដល់​ព្រះចេស្តា​ពី​ស្ថាន​លើ បាន​មក​គ្រប​ដណ្តប់​លើ​អ្នក​រាល់​គ្នា » ( លូកា ២៤:៤៩ ) ។

ពួកបរិសុទ្ធ​ថ្ងៃចុងក្រោយ​ដែល​បាន​ទទួល​អំណោយ​ទានពិសិដ្ឋ​ដោយ​ព្រះចេស្តា

ពួកបរិសុទ្ធ​ថ្ងៃចុងក្រោយ​បាន​ជួបជុំ​គ្នា​នៅ​រដ្ឋអូហៃអូ ក្នុង​ឆ្នាំ​១៨៣០ ដោយ​មាន​បំណង​ប្រាថ្នា​ស្រដៀងគ្នា​នេះដែរ ។ ពួកគេ​ទន្ទឹង​រង់ចាំ​ដើម្បី​ត្រូវបាន « ទទួល​ព្រះ​ចេស្ដា​មក​ពី​ស្ថាន​លើ » ( គោលលទ្ធិ និង​សេចក្ដី​សញ្ញា ៣៨:៣២ ) និង​ទទួល​យក​សារលិខិត​របស់​ព្រះយេស៊ូវ​ទៅ​ចែកចាយ​នៅ​ទូទាំង​ពិភពលោក ។ នៅទីបំផុត ព្រះអម្ចាស់​បាន​ប្រកាសថា ពួកបរិសុទ្ធ « គួរតែ​ទទួល​បាន​អំណោយទាន​របស់ពួកគេ​ពី​ស្ថាន​លើ នៅក្នុង​ដំណាក់​របស់​យើង » ( គោលលទ្ធិ និង​សេចក្ដី​សញ្ញា ១០៥:៣៣ ការ​គូស​បញ្ជាក់​ត្រូវ​បាន​បន្ថែម សូមមើល​ផងដែរ ខទី ១១–១២ ) ។ ពួកបរិសុទ្ធ​ដំបូង​ជាច្រើន​នៅតែ​មិន​ដឹង​ច្បាស់​ពីអ្វី​ដែល​ត្រូវ​រំពឹងទុក ។

មិនយូរ​ប៉ុន្មាន​បន្ទាប់ពី​បានហៅ និង​តែងតាំង​កូរ៉ុម​នៃ​ពួក​សាវក​ដប់ពីរនាក់​ក្នុង ឆ្នាំ​១៨៣៥ យ៉ូសែប ស្ម៊ីធ បាន​ជួប​ជាមួយ​ពួកលោក​អំពី​ព្រះ​ដំណាក់​របស់​ព្រះអម្ចាស់ ។ យ៉ូសែប​បាន​ឃើញថា​ពួក​ដប់ពីរនាក់​មាន « ការព្រួយបារម្ភ » ហើយ​មិន​អាច​យល់​ពីអ្វី​ដែល​នឹង​មកដល់​ទេ ។ លោក​បាន​ពន្យល់ថា ពួកលោក​ត្រូវការ​អំណោយទាន​ពិសិដ្ឋ​មួយ​ដើម្បី​ពួកលោក​អាច « ត្រូវ​បាន​រៀបចំ និង​អាច​យក​ឈ្នះ​លើ​គ្រប់យ៉ាង » និង​អាច​បង្រៀន​ដំណឹងល្អ​ដោយ​ព្រះចេស្តា ។ លោក​បាន​ពន្យល់ « នៅពេល​អ្នក​ទទួល​បាន​អំណោយទាន​ពិសិដ្ឋ​នេះ »​ពួកសាវក​នឹង « ផ្សព្វផ្សាយ​ដំណឹងល្អ​ដល់​គ្រប់​អស់​ទាំង​សាសន៍ គ្រប់​ពូជ​មនុស្ស និង​គ្រប់​ភាសា » ។

មិនយូរ​ប៉ុន្មាន យ៉ូសែប ស្ម៊ីធ បាន​បង្ហាញ​ពី​របៀប​ដែល​បាន​បង្ហាញ​ឡើង​បន្ទាប់​ពី​ការឧទ្ទិសឆ្លង​របស់​ពួកសង្ឃ​នៅ​ព្រះវិហារ​បរិសុទ្ធ​សាសន៍​អ៊ីស្រាអែល​ពី​បុរាណ ។ នៅក្នុង​ការរៀបចំ​សម្រាប់​អំណោយទាន​ពិសិដ្ឋ អ្នកកាន់​តំណែង​បព្វជិតភាព​គ្រប់រូប​ត្រូវបាន​លាងសម្អាត និង​បាន​លាបប្រេង​តាំង « ជាមួយនឹង​ប្រេង​ប្រភេទ​ដូចគ្នា និង​តាម​របៀប​ដែល​ម៉ូសេ និង​អើរ៉ុន និង​អស់អ្នក​ដែល​ឈរនៅ​ចំពោះ​មុខ​ព្រះអម្ចាស់​ក្នុង​សម័យ​បុរាណ » ។

នៅពេល​នេះ ព្រះចេស្តា​នៃ​អំណោយទាន​ពិសិដ្ឋ​បាន​បង្កើតជា​ការបញ្ចេញ​ព្រះចេស្តា​ខាងវិញ្ញាណ​យ៉ាង​ខ្លាំង​ក្នុង​អំឡុងពេល​ការជួបប្រជុំ​ពិសេស​មួយ ។ ដូចជា អេលីយ៉ា អេប៊ឹល—ជា​ពួក​ចិត​សិប​នាក់​ស្បែកខ្មៅ​ដំបូង​គេ​នៅក្នុង​សាសនាចក្រ—ដែល​កាន់​តំណែង​បព្វជិតភាព បាន​តមអាហារ អធិស្ឋាន និង​ទទួលទាន​សាក្រាម៉ង់​នៃ​អាហារ​នៃ​ព្រះអម្ចាស់​ជា​អាហារ​រួមគ្នា ។ ពួកគេ​បាន​ធ្វើ​ទីបន្ទាល់ និង​ព្យាករ ហើយ​ព្រះ​បាន​ប្រទានពរ​ដល់​ពួកគេ​ដោយ​ព្រះចេស្តា ។ អស់អ្នក​ដែល​បាន​ទទួល​អំណោយទាន​ពិសិដ្ឋ​បន្ទាប់មក​បាន​ចេញ​ទៅ​កសាង​នគរ​ព្រះ​ដោយ​ប្រកាស​ពី​ដំណឹងល្អ​ដែល​បាន​ស្ដារ​ឡើង​វិញ ។ ទោះបីជា​មាន​ការប្រឆាំង​ក៏ដោយ ពួកគេ​ត្រូវ​បាន​ការពារ​ក្នុង​ការធ្វើ​ដំណើរ​របស់ពួកគេ បាន​លើក​តម្កើង​នៅ​ក្នុង​ការផ្សព្វផ្សាយ​របស់ពួកគេ និង​ទទួល​ពរជ័យ​ក្នុង​គ្រួសារ​របស់ពួកគេ ។

នៅ​ខឺតឡង់ មាន​តែបុរស​ប៉ុណ្ណោះ​ដែលបាន​ចូលរួម​ក្នុង​ការជួបជុំ​ដ៏ឱឡារិក​ដែល​ពួកគេ​បាន​ទទួល​អំណោយទាន​ពិសិដ្ឋ​ដោយ​ព្រះចេស្តា​មកពី​ស្ថានលើ ។ ទោះជា​យ៉ាងណា​ក៏ដោយ ក្នុង​រយៈពេល​ពីរបី​ឆ្នាំ ពួកបរិសុទ្ធ​បាន​សាងសង់​ព្រះវិហារ​បរិសុទ្ធ​ណៅវូ ។ នៅទីនោះ​យ៉ូសែប ស្ម៊ីធ បាន​បើកសម្ដែង​ពិធីការ​នានា​នៃ​ព្រះវិហារ​បរិសុទ្ធ​ដែល​បាន​ប្រទាន​ឲ្យ ដែលជា​មូលដ្ឋានគ្រឹះ​សម្រាប់​បទពិសោធន៍​ព្រះវិហារ​បរិសុទ្ធ​របស់​យើង​នា​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ ។ នៅ​ណៅវូ ស្ត្រី​ក៏ដូចជា​បុរស​ត្រូវបាន​ផ្តល់​អំណោយទាន​ពិសិដ្ឋ​ដោយ​ព្រះចេស្តា​ផងដែរ ។

ថ្លែង​ទៅកាន់​បងប្អូន​ស្រ្តី​នៅក្នុង​សមាគម​សង្គ្រោះ យ៉ូសែប ស្ម៊ីធ បាន​សន្យាថា នៅក្នុង​អំណោយទាន​ពិសិដ្ឋ​ក្នុង​ព្រះវិហារ​បរិសុទ្ធ « កូនសោ​នៃ​នរគ » នឹង « ប្រគល់ឲ្យ​ពួកគេ » ដូចគ្នា « ទៅនឹង​ពួក​អែលឌើរ »​ដែរ ។ ទោះបីជា​វាមាន​រយៈពេល​ជាច្រើន​ទស្សវត្សរ៍​មុនពេល​ស្ត្រី​ត្រូវបាន​ហៅ​ឲ្យធ្វើ​ជា​អ្នកផ្សព្វផ្សាយ​សាសនា​ក៏ដោយ ក៏ស្ត្រី និង​ការងារ​របស់ពួកគេ​មាន​សារៈសំខាន់​ក្នុង​ការកសាង​នគរ​របស់ព្រះ​នៅលើ​ផែនដី​ផងដែរ ។

ទោះបីជា​ឆាល​រីច បាន​ខកខាន​មិន​បាន​ចូលរួម​ការឧទ្ទិសឆ្លង​ព្រះវិហារ​បរិសុទ្ធ ខឺតឡង់​ក៏ដោយ ក៏​គាត់​បាន​ដឹងថា​គាត់ និង​ពួកអ្នក​ផ្សព្វផ្សាយ​សាសនា​ជាច្រើន​ផ្សេងទៀត​ដែលបាន​មកដល់​ខឺតឡង់​យឺត នឹង​ទទួល​បាន​បទពិសោធន៍​អំណោយទាន​ពិសិដ្ឋ​ដែរ ។ បន្ទាប់ពី​គំរូ​នៃ​ពួក​សង្ឃ​សាសន៍​អ៊ីស្រាអែល​ពីបុរាណ ( សូមមើល និក្ខមនំ ២៩; ៤០ ) គាត់​ត្រូវបាន​លាងសម្អាត និង​លាបប្រេង​តាំង ។ គាត់​បាន​ប្រមូលផ្តុំ​ជាមួយ​អ្នកដទៃទៀត តមអាហារ អធិស្ឋាន និង​ទទួលទាន​អាហារ​ពេលល្ងាច​របស់​ព្រះអម្ចាស់ ។

« យើង​បាន​ព្យាករ​ពេញ​មួយយប់ » ឆាល​បាន​សរសេរ ។ « វា​ត្រូវបាន​ព្យាករ​ថា សេចក្តីសង្គ្រោះ​ត្រូវបាន​សរសេរ​នៅលើ​គ្រប់​អវយវៈ និង​សន្លាក់ » នៃ​រាងកាយ​របស់​គាត់ ។ « ខ្ញុំ​បាន​ពោរពេញ​ទៅដោយ​វិញ្ញាណ​នៃ​ការព្យាក ហើយ​ខ្ញុំ​បាន​ទទួល​ព្រះចេស្តា​មកពី​ស្ថានលើ » ។

លោក​បាន​ចំណាយពេល​នៅសល់​នៃ​ជីវិត​របស់​លោក—៤៧ ឆ្នាំ—ធ្វើការ​ជាសិស្ស​របស់​ព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទ ដោយ​កសាង​នរគ​របស់​ព្រះ ។

ចាប់តាំង​ពី​ពេល​នោះ​មក ពួកបរិសុទ្ធ​ថ្ងៃចុងក្រោយ​ជុំវិញ​ពិភពលោក​បាន​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅកាន់​ព្រះដំណាក់​របស់​ព្រះអម្ចាស់ ដើម្បី​ទទួល​បាន​អំណោយទាន​ពិសិដ្ឋ​មកពី​ស្ថានលើ ។ ហើយ​ដូច​ពួកបរិសុទ្ធ​នៅ​សម័យ​ដើម​ទាំងនេះ​ដែរ អំណោយទាន​ពិសិដ្ឋ​បានរៀបចំ​យើង​ដើម្បី​កសាង​នរគ​របស់ព្រះ ក្នុងនាម​ជាសិស្ស​របស់​ព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទ ហើយ​ថ្ងៃណាមួយ​ទទួល​បាន​ភាពតម្កើងឡើង​តាមរយៈ​សេចក្តីមេត្តាករុណា និង​ព្រះគុណ​របស់ទ្រង់ ។

កំណត់​ចំណាំ

  1. យ៉ូសែប ស្ម៊ីធ « Discourse, 12 November 1835 » ទំព័រ ៣២, ៣៣ នៅលើ​គេហទំព័រ josephsmithpapers.org ការប្រកប និង​វណ្ណយុត្ត​ត្រូវបាន​ធ្វើ​បច្ចុប្បន្នកម្ម ។

  2. អូលីវើរ ខៅឌើរី សៀវភៅ​កំណត់ហេតុ​ថ្ងៃទី​២៧ ខែ​មីនា ឆ្នាំ​១៨៣៦ នៅលើ​បណ្ណាល័យ​ប្រវត្តិសាស្រ្ត​សាសនាចក្រ ទីក្រុង​សលត៍ លេក ការប្រកប និង​វណ្ណយុត្ត​ត្រូវបាន​ធ្វើ​បច្ចុប្បន្នកម្ម ។

  3. សូមមើល យ៉ូសែប អេហ្វ ស្ម៊ីធ Notes on Elijah Able មិន​ទាន់​កំណត់ [ ទំនងជា​ឆ្នាំ​១៨៧៩ ] ជីវប្រវត្តិ អេលីយ៉ា អេប៊ឹល កំណត់​ចំណាំ ៥ នៅលើ​គេហទំព័រ josephsmithpapers.org ។

  4. សូមមើល ឧទាហរណ៍ Saints: The Story of the Church of Jesus Christ in the Latter Days ភាគ ១ The Standard of Truth ឆ្នាំ ១៨១៥–១៨៤៦ ( ឆ្នាំ២០១៨ ) ១:៣០៣–៣០៩ ។

  5. យ៉ូសែប ស្ម៊ីធ « Discourse, 28 April 1842 » ទំព័រ​៣៧ នៅលើ​គេហទំព័រ josephsmithpapers.org ។ បីថ្ងៃ​ក្រោយមក យ៉ូសែប ស្ម៊ីធ បានបង្រៀន​ទេសនកថា​មួយ​ដែល​ពិពណ៌នា​អំពី​ព្រះវិហារ​បរិសុទ្ធ ដែលជា​កន្លែង​ដែល​ពួកអែលឌើរ​ត្រូវទទួល​បាន « កូនសោ​នៃ​នរគ » ហើយ​ត្រូវបាន « ទទួល​បាន​ដោយ​ព្រះចេស្តា » ( « Discourse, 1 May 1842, as Reported by Willard Richards » ទំព័រ​៩៤ នៅលើ​គេហទំព័រ josephsmithpapers.org ) ។

  6. សូមមើល ឆាល ស៊ី រីច សៀវភៅ​កំណត់ហេតុ Apr. 12–16, 1836 នៅក្នុង​បណ្តុំ​សៀវភៅ ឆាល ស៊ី រីច បណ្ណាល័យ​ប្រវត្តិសាស្រ្ត​សាសនាចក្រ ទីក្រុង សលត៍ លេក ការប្រកប និង​វណ្ណយុត្ត​ត្រូវបាន​ធ្វើ​បច្ចុប្បន្នកម្ម ។