Bantango ya Bozongisi Makambo Manso

Ebongiseli ya momesano ya Eklezia ya Yesu Klisto ya Basantu ba Mikolo mya Nsuka ezalaki nsuka ya molongo ya makambo ya makamwisi. Likambo ya liboso kati na makambo yango esalemaki mibu 10 liboso na nordi ya etuka ya New York.

Na eleko ya prenta ya 1820, elenge mobali moko na nkombo Joseph Smith akendaki na zamba penepene na ndako na ye mpo na kosambela. Azalaki na mituna na ntina ya lobiko ya molimo na ye, mpe azalaki na mposa makasi ya koyeba “nini kati na [mangomba] nyonso ezalaki sembo, ete [ye] ayeba oyo akosangana.” Joseph azalaki na kondima ete Nzambe akoyanola losambo na ye mpe akokamba ye.

Tosengi bino boyeba ete Joseph abondelaki kaka te mpo na koyeba nini ezalaki malamu. Kasi, abondelaki mpo na koyeba nini ezalaki malamu mpo akoka kosala oyo ezalaki malamu. Joseph asengaki na bondimi mpe azalaki na mokano ya kosala engebene na biyano oyo azwaki.

“Na [eyano] na libondeli na ye ya motema, Nzambe Tata mpe Mwana na Ye, Yesu Klisto, babimelaki Joseph mpe bayingisaki ‘bozongisi biloko nyonso’ (Misala 3:21) lokola esakolamaki na Biblia. Na limoni oyo, ye ayekolaki ete nsima ya liwa ya Bapostolo ya ebandeli, Eklezia ya Boyokani ya Sika ebungki na mabele.” Joseph Smith asengelaki kozala esaleli mpo na kozongisa mbala moko lisusu malongi, likoki, mayokani mpe makuli ya Eklezia ya kala ya Mobikisi.

Joseph andimisaki ete: “Namonaki Bato mibale, oyo ya bango bongengi mpe nkembo ekoki kolimbolama te, kotelemaka likolo na mopepe. Moko na bango alobaki na ngai, kobengaka ngai na nkombo mpe alobaki, kolakisaka mosusu—Oyo azali Mwana wa Ngai wa Bolingo. Yokela Ye!”

Na nzela ya emoneli oyo mpe makambo ya likolo oyo elandaki, Joseph Smith ayaki kososola ete Nzambe mpe Yesu Klisto bayebaki ye lokola moto, bamitungisaki mpo na lobiko na ye ya seko, mpe bazalaki na etinda mpo na ye asala. Ayekolaki lisusu mateya ya motuya na ntina ya bizalela, bizaleli, mpe bobongi nie ya Bonzambe—mpe ete Tata mpe Mwana bazali Bikelamu ya kokabwana mpe ya kokesana. Yesu Klisto azali Mwana ya Nzambe ya solo na molimo mpe na mosuni.

Joseph Smith asakolaki ete Tata na Lola mpe Yesu Klisto bazali bikelamu ya nzoto. Alobaki, “Tata azali na nzoto ya mosuni mpe mikuwa oyo ekoki kosimbama lokola oyo ya moto; lisusu mpe Mwana; kasi Molimo Mosantu azali na nzoto ya mosuni mpe mikuwa te, kasi azali moto ya Molimo.”

Natatoli botali ya Tata mpe Mwana epai ya Joseph Smith ezalaki molulu ya bobandi na monene “bozongisi ya makambo nyonso elobamaki na monoko ya baprofeta basantu nyonso uta mokili ebandaki.”

Ya mibale na molongo ya makambo ya makamwisi oyo ememaki na bobongisi ya momesano ya Eklezia oyo ezongisamaki ya Mobikisi ezalaki bobongoli mpe kobima ya Buku ya Mormon.

“Joseph Smith apesamaki likabo mpe nguya ya Nzambe mpo na kobongola nkoma ya makomi ya kala—Buku ya Mormon: Litatoli Mosusu ya Yesu Klisto. Nkoma oyo ya bule ezali na lisolo ya mosala ya Yesu Klisto ye moko na kati ya bato ya Ndelo ya Westi ya mokili kala mingi te nsima ya Bosekwi na Ye. Buku ya Mormon ezali koteya ntina ya bomoi mpe kolimbola malongi ya Klisto, maye mazali na kati-kati ya ntina wana. Lokola moninga ya makomi ya Biblia, Buku ya Mormon etatoli ete bato nyonso bazali bana mibali mpe bana basi ya Tata ya bolingo na lola, ete azali na moango ya bonzambe mpo na bomoi na biso, mpe ete Mwana na Ye, Yesu Klisto, azali koloba lelo lokola na mikolo ya kala.”

Lokola bandimi ya Eklezia ya Mobikisi ezongisama, “tondimelaka ete Biblia ezali liloba lya Nzambe soki ebongolami malamu; tondimi lisusu ete Buku ya Mormon ezali liloba lya Nzambe.” Buku ya Mormon ezali litatoli mosusu ya Yesu Klisto, endimisi bosolo ya Biblia, mpe ezongisaka bosolo ya polele mpe ya motuya oyo ebungaki uta na Biblia.

Eklezia ya Yesu Klisto ya Basantu ba Mikolo mya Nsuka eteyaka ete Eklezia ya ebandeli etyamaki na Mobikisi, elongo na likoki na yango ya bonzambe, malongi, mpe mayokani mpe makuli, ebungaki uta na mabele. Lokola eteni ya bozongisi esakolamaki ya makambo nyonso na mikolo ya nsuka, baprofeta mpe bapostolo ya kala bapesaki bango moko bokonzi ya bonganganzambe na Joseph Smith mpe bapesaki bafungola ya bonganganzambe epai na ye. Oyo ezalaki ya misato na molongo ya makambo ya makamwisi oyo ememaki na bobongisi ya momesano ya Eklezia oyo ezongisamaki ya Mobikisi.

Likoki ya bonganganzambe epesaka nzela na basali ya Nzambe “bamonisa [Ye] mpe basala na nkombo na Ye.” “Bafungola ya bonganganzambe ezali likoki ya kokamba bosaleli ya bonganganzambe na nkombo ya bana ya Nzambe.”

Na bokambi ya Tata mpe Mwana, Yoane Mobatisi oyo asekwa azongisaki, na 1829, bokonzi ya kobatisa na kozindisama na mayi mpo na bolimbisi ya masumu. Na mobu wana kaka, misato ya Bapostolo zomi na babale—Petelo, Yakobo, mpe Yoane—bazongisaki mosala ya bapostolo mpe bafungola ya likoki ya bonganganzambe.

Mibu motoba nsima ya bobongisi ya momesano ya Eklezia, na Tempelo ya Kirtland, Mose, Eliasi, mpe Eliya bapesaki na Joseph likoki mosusu oyo esengeli mpo na kokokisa mosala ya Nzambe na mikolo ya nsuka.

Mose apesaki bafungola ya bosangisi ya Yisalaele.

Eliasi apesaki eleko ya nsango malamu ya Abalayama, bakisa mpe bozongisi liyokani ya Abalayama.

Eliya apesaki bafungola ya nguya ya bokangisi, kopesaka likoki oyo epesaka nzela na makuli oyo esalama na mabele mpo na kokangisa na boseko, lokola kosangisa mabota elongo na boyokani ya seko oyo eleki nkufa.

Ntango Joseph Smith abongolaki Buku ya Mormon, azwaki bimoniseli oyo elakisaki ete Eklezia ya Yesu Klisto ekotyama lisusu. Kasi Nkolo atindaki Joseph ete abongisa Eklezia na Ye mbala moko te. Kasi, “na molimo ya bobimisi mpe emoniseli” Nkolo abimisaki na Joseph “mokolo ya sikisiki … [asengeli] kokende liboso mpo na kobongisa Eklezia na Ye mbala moko [lisusu,] likolo ya mabele.”

Eklezia ebongisamaki na molongo ya malamu kaka nsima ya bozongisi bonganganzambe mpe bobimisi ya Buku ya Mormon. Mikanda ya yambo ya Buku ya Mormon ebimaki na mokolo ya 26 ya Sanza ya misato 1830, mpe Eklezia ebongisamaki na ndenge ya mibeko na mokolo ya 6 ya sanza ya minei.

“Eklezia ya Yesu Klisto ya Basantu ba Mikolo mya Nsuka … ezali Eklezia ya Kondimana na Sika ya Klisto ezongisama. Eklezia oyo ekangisami na longo na bomoi ya bobongi nie ya mokonzi na yango oyo azali libanga esimbi ndako, Yesu Klisto mpe na Bomikabi na Ye ezanga nsuka mpe Bosekwi na Ye na nzoto. Yesu abiangaki mbala moko lisusu Bapostolo mpe apesaki bango likoki ya bonganganzambe. Ye abengisi banso kati na biso toya epai na Ye mpe Eklezia na Ye, tozwa Molimo Mosantu, makuli ya lobiko, mpe tozwa esengo ya ntango molai.”

Kobima ya Tata mpe Mwana epai ya Joseph Smith, bobongoli mpe kobima ya Buku ya Mormon, mpe bozongisi likoki mpe bafungola ya bonganganzambe ezalaki masengami ya yambo mpo na bobongisi ya Eklezia oyo ezongisamaki ya Nkolo mibu 195 eleki lelo.

Na kati ya Kondimana na Kala, profeta Daniele alimbolaki ndoto moko na ntina ya libanga oyo ekokatama na ngomba oyo ezangi maboko mpe ekotondisa mabele mobimba. Mobu moko nsima ya bobongisi ya Eklezia, Nkolo alakisaki Joseph Smith ete bafungola ya bokonzi ya Nzambe epesamaki lisusu “epesamaki epai ya moto na mabele” mpe “nsango malamu [ya Yesu Klisto ekopalanganisama] kino na nsuka ya mabele, lokola libanga oyo ekatamaki libanda ya ngomba kozanga maboko.”

Natatoli: Nkolo azali kokokisa elaka na Ye. Eklezia oyo ezongisama ya Mobikisi ezali kofandisama na mokili mobimba mpe ezali esaleli oyo na nzela na yango Nzambe “akosangisa esika moko biloko nyonso kati na Klisto, oyo ezali na lola, mpe oyo ezali na mabele; atako kati na ye.”

“Mosala ya Nkolo ya mikolo ya nsuka “ezali ntina oyo etalaki bato ya Nzambe na nkola nyonso; ezali moto ya likambo oyo baprofeta, banganganzambe mpe bakonzi babetelaka nsete; batalaki liboso na esengo na mokolo oyo tozali na yango; mpe bangengisamaki na pole ya lola mpe esengo oyo bayembaki mpe bakomaki mpe basakolaki na ntina ya mokolo na biso.”

Na eleko oyo ya nsango malamu oyo eleki monene mpe ya nsuka, “bomoko mobimba mpe ya mobimba mpe ya kokoka, mpe bosangisi elongo ya bileko, mpe bafungola, mpe nguya, mpe nkembo esengeli kosalama, mpe ekomonisama uta mikolo ya Adama kutu kino na ntango ya lelo. Mpe kaka oyo te, kasi makambo oyo emonisamaki ata moke te uta ebandeli ya mokili ekomonisama na oyo, eleko ya botondi ya bantango.”

Profeta Joseph alimbolaki lisusu, “Makuli mpe misala nyonso oyo esengami naino na Bonganganzambe, na nse ya bokambi mpe mitindo ya Mozwi-ya-Nguya-Nyonso na eleko moko ya bileko, nyonso ekozala na eleko ya nsuka, … kokokisaka bozongisi oyo elobelamaki na monoko ya Baprofeta Basantu banso.”

Namekaki koloba na mokuse makambo ya motuya ya “nsango malamu” ya ntina mingi mpe ya nkembo” moto nyonso esika nyonso na mokili akoki kozwa—nsango oyo Nkolo Yesu Klisto azongisi nsango malamu mpe Eklezia na Ye na mikolo ya nsuka.

Nabengisi banso mpo bayekola mpe balakisa nsango oyo. Nalaki ete bato “baoyo bayekolaka na losambo nsango ya Bozongisi mpe basali na bondimi bakopambolama [na nzela ya nguya ya Molimo Mosantu] mpo na kozwa litatoli na bango moko ya bonzambe na yango mpe ya ntina na yango ya kobongisa mokili mpo na Boyei ya Mibale oyo elakamaki ya Nkolo mpe Mobikisi na biso, Yesu Klisto.” Ntango ozali kosambela na molende na elikya ya kozwa mpe kosala na eyano uta na Nzambe, lokola elenge Joseph Smith asalaki, makoki na yo ya koyeba mpe koyanola na litatoli wana ya bonzambe ekobakisama.

Natatoli ete Nzambe, Tata ya Seko, azali Tata na biso. Natatoli mpe natatoli ete Yesu Klisto azali Mwana Molingami ya Tata mpe Mobotami na Ye Se moko na nzoto. Ye azali Mobikisi mpe Mosikoli na biso.

Natatoli na esengo ete Tata mpe Mwana babimelaki mwana mobali Joseph Smith, boye kobandaka Bozongisi ya nsango malamu ya Yesu Klisto na mikolo ya nsuka. Buku ya Mormon ezali litatoli mosusu ya Yesu Klisto mpe ezali na liloba ya Nzambe. Likoki ya bonganganzambe mpo na komonisa Mobikisi mpe kosala lisusu na nkombo na Ye ezwami na mabele. “Mpe Eklezia ya Yesu Klisto ya Basantu ba Mikolo mya Nsuka ezali Eklezia ya Kondimana na Sika ya Klisto ezongisama. Napesi litatoli na ngai ya solo ete makambo oyo nyonso ezali solo na nkombo esantu ya Nkolo Yesu Klisto, amene.