Kokumbamela

Moko na mingi mpe ya motuya ya lolenge ya kokumbamela ezali koyangana na esika ebulisami mpo na kosala misala ya losambo. Nkolo alobaki, “Mpe ete omibatela mobimba na mbindo ya mokili, okokende na ndakonzambe mpe okosala makuli na mokolo na ngai.” Oyo ezali, ya solo, botindiki na biso ya yambo na botongi ya bandakonzambe. Kasi, soki esengeli, esika oyo epesameli te ekozala malamu soki kotiela yango kibosantu na lolenge moko boye.

Ya motuya koleka ezali oyo tosalaka ntango tosanganaka na mokolo ya Nkolo. Na yango, tolataka kitoko lolenge tokoki engebene na makoki na biso—na lolenge ya komilakisa te kasi na limemia na nzela ya kolakisa botosi mpe limemia na biso mpo na Bonzambe. Etamboleli na biso ezali lolenge moko ya limemia mpe ya botosi. Tokumbamelaka na kosangana na losambo, tokumbamelaka na koyembaka nzembo (kaka koyoka te kasi koyemba banzembo); tokumbamelaka na koteyaka mpe koyekolaka uta moko na mosusu. Yesu alobaki, “Bomikundola ete na oyo mokolo ya Nkolo, bokopesa makabo na bino [elingi koloba, ya bino ‘mabonza … ya ntango, ya batalanta, to ya makoki, kati na mosala ya Nzambe mpe ya bazalani na bino’] mpe milulu ya elambo na bino epayi na ye oyo Aleki Likolo, kotubelaka masumu na bino epayi ya bandeko na bino, mpe liboso ya Nkolo.” Toyanganaka esika moko te mpo na kosepela to kosepelisa—lokola etuluku ya miziki, na ndakisa—kasi komikundola Ye mpe “koteyama mingi koleka lolenge ebongi nie” kati na nsango malamu na Ye.

Na likita linene oyo euti kosalema kala mingi te, Mpaka Patrick Kearon akundolisi biso ete: “Tozali koyangana na mokolo ya Saba te bobele mpo na kosangana na likita ya elambo mpe kolongola yango na makambo ya kosala. Toyanganaka mpo na kokumbamela. Bokeseni ezali mingi kati na yango mibale. Kosangana elingi koloba kozala wana. Kasi kokumbamela ezali na kosambela mpe kosanjola Nzambe na biso na motema moko na lolenge oyo ezali kobongola bisoi!”

Kobonza Saba na biso epayi na Nkolo mpe mikano na Ye ezali yango moko mosala ya kokumbamela. Mwa bambula eleki, Russel M. Nelson oyo azalaki Mpaka ntango wana alobaki: “Lolenge nini tosengeli kokumisa mokolo ya Saba? Na mibu na ngai ya bolenge koleka, nayekolaki mosala ya basusu oyo bakomaki milongo ya makambo basengelaki kosala mpe oyo basengelaki te kosala na mokolo ya Saba. Ewumelaki te naye koyekola na kati ya makomi ete lolenge mpe ezalela na ngai na mokolo ya Saba ezalaki elembo kati na ngai mpe Tata na ngai na Lola [botala Esode 31:13; Ezekiele 20:12, 20]. Na bososoli wana, nazalaki lisusu na mposa ya milongo ya makambo ya kosala mpe oyo ya kosala te. Ntango nasengelaki kozwa mokano soki to te mosala ebongaki mpo na Saba, namitunaki na pete, ‘ elembo nini nasengeli kopesa Nzambe?’”

Kokumbamela na mokolo ya Nkolo emonisami na nzela ya likebi ya sikisiki likolo ya libonza monene ya bomikabi ya Yezu Klisto. Tosepelaka na lolenge ebongi mpe ya sikisiki Lisekwa na Ye na Pasika kasi lisusu poso nyonso ntango tozali kosangana na bilembo ya elambo ya bomikabi na ye, kobakisa mpe Lisekwa na Ye. Mpo na moyamboli, kolia elambo ezali likambo ya ntina ya bokumbameli ya Saba.

Bokumbameli elongo lokola “nzoto ya Klisto” ezali na nguya mpe litomba moko ntango tozali koteya, kosala, mpe kosungana moko na mosusu. Likambo ya kokamwa, boyekoli moko ya sika emonisaki ete baoyo batalelaka bomoi na bango ya molimo lokola mpenza ya moto ye moko bazali na likoki mingi te ya kopesa esika ya liboso na bokoli ya molimo, to ya koloba ete kondima na bango ezali na ntina mingi, to kozala na ntango ya komipesa mbala na mbala elongo na Nzambe. Lokola lisanga ya Basantu, tomilendisaka moko na mosusu na kokumbamela mpe na bondimi.

Atako bongo, tokoki te kobosana misala ya kokumbamela oyo tosalaka mokolo na mokolo na moto na moto mpe na ndako. Mobikisi akundolisi biso, “Nzokande bilaka na bino esengeli kosalema kati na bosembo mikolo nyonso mpe ntango nyonso.” Ndeko mwasi moko ateyaki na bwanya, “Nakoki te kokanisa lolenge ya mozindo ya kokumbamela Nzambe koleka koyamba bato nyonso kati na bomoi na biso mpe kosalisa bango mpe koteya bango mwango na Ye mpo na bango.”

Alma mpe Amuleki bateyaki Bazolami oyo bapekisamaki na basinagoga na bango mpo na kokumbamela Nzambe kaka poso moko te, kasi ntango nynso, mpe “na bisika nyonso kani ekoki bino kozala.” Balobelaki losambo lokola kokumbamela:

“Bosengeli kosopa mpenza milimo na bino na bisika na bino ekangema, mpe bibombelo na bino, mpena esobe na bino.

“Iyo, mpe ntango bobeleli te epayi ya Nkolo, tika mitema na bino mitondisama, mitindama na losambo epayi na ye ntango nyonso.”

Balobelaki lisusu boluki makomi, bokaboli litatoli ya Klisto, bosali misala mpe makambo ya bolingani, bozwi Molimo Mosantu, mpe bozali na bomoi na kopesaka matondi mokolo na mokolo. Botala likanisi oyo: “kozala na bomoi na kopesaka matondi mokolo na mokolo.” Ezali kolobela likanisi na ngai ya mibale:

Koyoka mpe kolakisa matondi epayi ya Nzambe ezali, ya solo, oyo ezali kokotisa kokumbamela esengo ya bozongisi sika kokumbamela lokola bokeseni na komona yango lokola kaka mokumba moko lisusu.

Kokumbamela ya solo elingi koloba kolinga Nzambe, mpe kopesaka bolingi na biso epayi na Ye—likabo ya motuya mingi oyo tokoki kopesa. Ntango etunamaki nini ezalaki motindo monene na kati ya mobeko, Yesu ayanolaki, “Okolinga Nkolo Nzambe na yo na motema mobimba, mpe na molimo na yo mobimba, mpe na makanisi na yo nyonso.” Abengaki yango lisusu motindo ya yambo.

Yango ezalaki ndakisa ya kokumbamela ya Yesu ye moko ya Tata. Bomoi mpe mbeka ya bomikabi na Ye epesamaki na nkembo ya Tata. Tomikundoli na kokamwa mbela ya mawa ya Yesu katikati na mpasi mpe motungisi tokoki kokanisa te: “O Tata na ngai, soki ekoki, tika ete kopo oyo elongwa na ngai: kasi lokola elingi ngai te nde lokola elingi yo.”

Kokumbamela ezali kosala makasi ya kolanda ndakisa na Ye ebongi nie. Tokozwa bobongi nie na lombango te, kasi soki mokolo na mokolo “tozali kobonzela [Ye] mbeka ya motema ebukana mpe molimo ya mawa,” Akobatisa biso lisusu na Molimo na Ye mpe kotondisa biso na ngolu na Ye.

Na eteni ya yambo ya Malongi mpe Mayokani, Nkolo asakoli efundeli oyo ya mokili:

“Mpo bakei mosika uta na makuli na ngai, mpe babuki boyokani na ngai ya libela;

“Bazali koluka Nkolo te mpo na kofandisa bosembo na ye, kasi moto na moto azali kotambolaka na nzela na ye moko, mpe kolandaka elilingi ya nzambe na ye moko, elilingi oyo ezali na bokokani ya mokili.”

Ezali malamu mpo na biso tomikundola ndakisa ya bilenge mibali misato ya Bayuda, Hananiah, Mishael, mpe Azaria, bamemaki na boombo na Babilone mwa moke nsima ya Lehi mpe libota na ye kolongwa na Yelusaleme. Mokambi moko ya Babiloni apesaki bango nkombo mosusu Sadalaka, Mesaka, mpe Abede-nego. Nsima, ntango bilenge misato oyo baboyaki kokumbamela elilingi etelemisaki Mokonzi Nebukadanesala, apesaki motindo ete babwaka bango na litumbu ya moto ya kongala, kolobaka na bango,“Mpe Nzambe akokangola bino na maboko na ngai azali nani?”

Bokomikundola lisusu eyano na bango ya mpiko:

“Nzambe na biso oyo tosalelaka, azali na makoki ya kobikisa biso uta na litumbu ya moto yango mpe ya kokangola biso na maboko na yo, O Mokonzi.

“Ata soki asali bongo te, yeba ete … tokosalela banzambe nayo te, mpe ekeko ya wolo oyo osalisi tokokumisa yango te.”

Litumbu na moto ezalaki mpenza moto koleka ete ebomaki baoyo bamemaki bango na kati, Sadalaka, mpe Mesaka, mpe Abed-nego bazikaki te. “Nsima Mokonzi Nebukadanesala akamwaki mpe alobaki, Apambolama Nzambe na Sadalaka, Mesaka, mpe Abed-nego, ye oyo … akangolaki basali na ye oyo bandimelaki ye, … mpe bakabaki nzoto na bango, ete bakoka kosalela to kokumbamela nzambe moko songolo te, longola se Nzambe ya bangomei.” Batyaki motema kati na Yehova mpo na bokangolami, “kasi soki te,” ezali ete, atako soki Nzambe na bwanya na Ye abateli bango te na kufa, bango bakotikala sembo epayi na Ye.

Oyo nyonso ezali kozwa liboso ya kokumbamela Tata mpe Mwana ezali kokoma nzambe ya bikeko. Baoyo babwakisi Nzambe lokola liziba ya bosolo, to kowangana boyanoli nyonso epayi na ye, na yango bamitye bangomei lokola nzambe na bango. Moto oyo atye boyengebene na eloko songolo to likambo pakala na esika ya kolanda litambwisi ya Nzambe, azali kokumbamela nzambe ya lokuta. Ata baoyo bazali kobanza kokumbamela Nzambe kasi babatelaka mitindo na Ye te bazali kolanda banzela na bango moko: “Bakumisi ngai na bibebo na bango, kasi mitema na bango ezali mosika na ngai.” Ntina ya kokumbamela na biso ezali bobele “Kaka Nzambe ya solo, mpe Yesu Klisto, oyo [Ye] atindaki.”

Na nsuka ya nyonso, lolenge na biso ya kobika esengeli ezala ya malamu koleka, lolenge ya malamu koleka ya kokumbamela. Kolakisa bomipesi na biso elingi koloba komekola Tata mpe Mwana—kokolisa bizaleli mpe bomoto na bango kati na bisomei. Soki, lokola elobamaka, komekola ezali lolenge ya maloba ya kokumisa oyo eleki sembo, na bongo tokoki koloba na limemya ntina na Bonzambe, ete komekola ezali lolenge ya losambo ya kokumisa na botosi mpe limemya. Yango esengeli molende ya makasi, ya kowumela na ngambo na biso mpo na koluka bosantu. Kasi kokoma mingi lokola Klisto ezali lisusu mbano ya misala na biso ya kokumbamela. Maloba ya Mpaka Kearon elobaki liboso na ntina ya kokumbamela, “Na nzela oyo ebongolaka biso,” ezali na ntina mingi. Kokumbamela ya solo ebongolaka.

Yango ezali bonzenga ya nzela ya mayokani—nzela ya kokumbamela, bolingo, mpe boyengebene epayi ya Nzambe. Tokotaka na nzela oyo na libatisi, kozwaka mokano ya kozwa likolo na biso nkombo ya Klisto mpe kobatela mibeko na Ye. Tozwi likabo ya Molimo Mosantu, mopesi nsango ya ngolu ya mobikisi oyo esikolaka mpe esukolaka biso uta na masumu ntango toyamboli. Tokaki kutu koloba ete na koyambolaka tozali kokumbamela Ye.

Kuna ezali kolanda mibeko ya makuli mpe mayokani ya bonganganzambe oyo esalemi na ndako ya Nkolo oyo esantisaka biso lisusu. Milulu mpe makuli ya tempelo ezali lolenge ya kokumbamela ya likolo makasi.

Mokambi Russel M. Nelson abetaki nsete ete “mobali mpe mwasi nyonso oyo azali kosala makuli ya bonganganzambe mpe oyo azali kosala mpe kobatela mayokani na Nzambe azali na ndingisa na nguya ya Nzambe.” Oyo ezali kaka te nguya oyo tozwi mpo na kosalela mpe mpo na kopambola. Ezali mpe nguya ya bonzambe oyo esalaka kati na biso mpo na kosembola mpe kopetola biso. Ntango tozali kotambola na nzela ya boyokani, “Nguya ya kosantisa ya ezaleli ya kobanga Nzambe ezali komonana polele” kati na biso.

Ekoki biso, lokola Banefi mpe Balamani ya kala, “kokweya na makolo ya Yesu, mpe … kokumbamela ye.” Ekoki biso, lokola etindami na Yesu, “kokweya mpe kokumbamela Tata [na] nkombo [ya Mwana].” Ekoki biso kozwa Molimo Mosantu mpe kotya mitema na biso epayi ya Nzambe, kozala na banzambe mosusu te liboso na Ye, mpe lokola bayekoli ya Yesu Klisto, komekola ezaleli na Ye na bomoi ya bisomei. Natatoli ete soki tosali bongo, tokoyoka esengo kati na kokumbamela. Na nkombo ya Yesu Klisto, amene.