2 Samuel 11–12; 1 Mga Hari 3; 6–9; 11

Si Presidente James E. Faust mitudlo: “Ang kasaysayan puno og mga ehemplo sa mga tawo nga gipanalanginan ug naay potensiyal, pero tungod sa usa ka sayop nga desisyon nadaot ang ilang maayong kaugmaon. Si Hari David ang makaguol nga pananglitan. Sa batan-on pa, siya gwapo, isog, ug puno sa hugot nga pagtuo. Iyang gipatay ang makahadlok nga higante nga si Goliat. Nahimo siyang hari. Naa na niya ang tanan nga gipangandoy sa usa ka tawo. Pero dihang nakita niya si Batseba, gusto niya siyang makuha bisan pa og naa na siyay bana. Ang iyang bana, si Urias nga Hitihanon, gipabutang ni David sa nag-unang mga sundalo sa dapit diin grabe kaayo ang panag-away aron mamatay siya. Namatay si Urias sa gubat, ug giminyoan ni David si Batseba. Ingon nga resulta sa iyang daotang buhat, nawala ni David ang iyang espirituwal nga panulundon. Sa kadaghan sa napalampos ni David, kadaghanan ini ang nabalewala kay nagpadala siya sa usa ka seryosong personal nga kahuyang.”

Sa kataposan nahibaloan ni David ang kaseryoso sa iyang mga sala ug mibati og kinasingkasing nga kaguol ug gitinguha niya ang kapasayloan. Pero ang iyang binuhatan naay seryosong mga sangpotanan nga nakaapekto kaniya ug sa iyang mga anak. Bisag “napukan [si David] gikan sa iyang kahimayaan,” kay giplano niya ang kamatayon ni Urias, ang Ginoo misaad kang David nga ang iyang kalag dili pasagdan diha sa impyerno (bilanggoan sa espiritu).

Si Natan usa ka propeta nga nagkinabuhi panahon sa pagmando ni Hari David. Sama sa gihimo ni Samuel kaniadto kang Hari Saul, si Natan nakigsulti sa hari sa ngalan sa Ginoo. Walay gihatag nga mga detalye ang Biblia bahin sa propetikanhong tawag, kagikan, og kamatayon ni Natan. Gihisgotan siya sa basahon sa Cronicas isip usa ka tighupot sa kasaysayan ug propeta nga dunay kaugalingon niyang rekord nga gitawag og “ang basahon ni Natan nga propeta,” nga nawala na karon.

Ang bata nga gipanamkon dihang nakapanapaw si David ngadto ni Batseba natawo nga naay “grabeng sakit” ug namatay pito ka adlaw human sa pagkatawo. Giingnan ni Natan si David, “Kay pinaagi niining buhata imo mang gipasipad-an ang Ginoo, mamatay ang bata nga natawo kanimo.” Usahay, kini nga pagpahayag nakahasol sa pipila ka mga magbabasa sa Biblia. Bisan pag ang tagsulat sa 2 Samuel miingon nga “gihatagan sa Ginoo og grabeng sakit” ang bata, makasalig kita nga gibantayan ug gimahal sa Dios ang tanan Niyang mga anak. Importante usab nga hinumdoman nga ang mga masuso nga mamatay luwason diha sa celestial nga gingharian ug dili sila ang manubag sa mga binuhatan sa ilang mga ginikanan.

Ang basahon sa 1 Mga Hari nag-asoy sa kamatayon ni David, ang paghari sa iyang anak nga si Solomon, ug ang pagkagun-ob ug pagkabahin sa Gingharian sa Israel. Giasoy usab niini ang pangalagad sa propeta nga si Elias didto sa napulo ka tribo sa amihanang Israel.

Sa sinugdan, usa lang ka basahon ang 1 ug 2 Mga Hari. Ang pagkabahin ngadto sa duha ka basahon nahitabo dihang gihubad ngadto sa Griyego ang Biblia. Nagsugod ang basahon sa 1 Mga Hari sa kamatayon ni Hari David (mga 968 BC) ug natapos sa pagmando ni Ahasias diha sa Aminahanan nga Gingharian sa Israel (mga 852 BC). Kini nga basahon puno sa kasaysayan ug doktrina ug, uban sa 2 Mga Hari, naghatag og background ug konteksto sa kadaghanan sa mga sinulat sa mga propeta sa Daang Tugon.

Ang basahon sa 1 Mga Hari pwedeng bahinon sa tulo ka seksiyon:

1. Kapitulo 1–11: Ang pagmando ni Solomon, apil ang pagtukod ug pagpahinungod sa balay sa Ginoo. Bisan pa sa kaalam ni Solomon, siya mitalikod sa Ginoo ug misimba sa bakak nga mga dios sa iyang dili Israelihanon nga mga asawa.

2. Kapitulo 12–16: Ang pagkabahin sa gingharian ngadto sa Amihanan nga Gingharian sa Israel ilalom ni Jeroboam ug sa Habagatan nga Gingharian sa Juda ilalom ni Rehoboam. Ang duha ka gingharian parehong nagsimba sa mga dios-dios.

3. Kapitulo 17–22: Ang pagpangalagad ni propeta Elias diha sa Amihanan nga Gingharian sa Israel.

Sa tibuok rekord sa biblia, gihulagway si David ingon nga matarong nga hari ug maunongon ngadto ni Jehova. Pero, naay mga higayon dihang ang Hubad ni Joseph Smith ingon og naghatag og gibug-aton nga dili kanunay nga matarong ang gihimo ni David. Tinuod gyod ni diha sa iyang gihimo ni Batseba ug Urias. Ang Hubad ni Joseph Smith sa 1 Mga Hari 3:14 mabasa, “Ug kon ikaw maglakaw sa akong mga dalan aron tumanon ang akong mga lagda, ug ang akong mga sugo, akong dugangan ang imong mga adlaw, ug dili ka maglakaw sa pagkadili-matarong, sama sa imong amahan nga si David.” Ang paghulagway kang David diha sa kasulatan ug sa Hubad ni Joseph Smith nagtabang nato nga makita nga gigamit sa Ginoo si David isip usa ka ehemplo kon unsa ang buhaton ug dili buhaton sa umaabot nga mga hari.

Sama sa tabernakulo nga gihimo sa mga Israelihanon sa kamingawan, ang templo ni Solomon mao ang balay sa Ginoo. Hinimo kini gikan sa labing maayo nga mga materyales. Bahin sa templo ni Solomon, si Elder James E. Talmage mitudlo:

“Diha dayon sa pagpuli ni Solomon sa trono gitakda dayon niyang sugdan ang pagpatrabaho sa templo. Iyang gipahimutang ang pundasyon pag-abut sa ikaupat nga tuig sa iyang paghari, ug ang building nahuman sulod sa pito ka tuig ug tunga. Ang pagkatukod sa Templo ni Solomon usa ka panghitabo nga naghimo og bag-ong panahon sa kasaysayan, dili lamang sa kasaysayan sa Israel apan sa kalibotan.

“… Sa arkitektura ug sa pagkatukod, sa disenyo ug sa pagkamahalon, nailhan nga usa sa pinakatalagsaon nga mga bilding sa kasaysayan.”

“Ang templo gitukod base sa modelo sa tabernakulo, nga doble ang sukod sa kada parte. …

“Ang mga gamit sa templo susama pero dili eksaktong kaparehas sa mga gamit sa tabernakulo. Sa Labing Balaan nga Dapit nahimutang ang karaan nga Mosaic nga arka nga naay tabon; pero bag-o ang kerubin nga naglandong sa tabon. Mas dagko ang gidak-on niini; nag-abot ang tumoy sa ilang mga pako diha sa tunga ug naabot niini ang isigkabungbong sa Labing Balaan nga mga Dapit. Lahi usab ang porma niini. Sa Labing Balaan nga Dapit tanan bag-o. Ang sunoganan sa insenso gigama gikan sa sidro nga gihaklapan og bulawan. Imbes usa lang ka bulawan nga kandelero ug usa ka lamesa sa pan nga gihalad, naay napulo, lima sa kada kilid. Sa gawas nga hawanan nahimutang ang bronsi nga halaran nga parehas sa hitsura niadtong naa sa tabernakulo, pero mas dako lang kaayo ang gidak-on.”

Aron makakat-on og dugang bahin sa simbolikanhong mga butang nga makita sa tabernakulo sa kamingawan ug sa templo ni Solomon, tan-awa sa “Exodo 35–40. Unsay katuyoan sa tabernakulo?”

Duha ka dagko, dili konektado sa templo nga mga bronsi nga haligi ang nagbarog sa isigka kilid sa ganghaan sa templo. Gikulit diha sa haligi sa tuo ang ngalan nga Jaquin, nga nagkahulogan og “panalipdan niya” o “siya manalipod.” Gikulit diha sa haligi sa wala ang ngalan nga Boas, nga nagkahulogan og “pinaagi sa (iyang) kusog” o “sa kusog.” Kini nga mga haligi mahimong nagrepresentar sa ganghaan diin moagi ang usa gikan sa yuta ngadto sa balaang dapit.

Ang templo ni Solomon naay 10 ka bronsi nga hunawanan uban ang dakong tangke, nga usa ka tinunaw nga bronsi nga planggana. Gigamit kini nga kuhaanan og tubig para sa seremonyal nga paghinlo. Ang planggana gipatong sa likod sa 12 ka bronsi nga toro nga baka, diin ang tulo nag-atubang sa tulo ka pangunang direksiyon. Karon, ang mga bunyaganan diha sa mga balay sa Ginoo nagpatong usab sa likod sa 12 ka istatuwa nga toro nga baka nga nagrepresentar sa dose ka tribo sa Israel. Ang toro nga baka pwede usab nga magrepresentar sa kusog ug gahom ni Jesukristo.

Human sa pito ka tuig, natapos ang balay sa Ginoo diha sa Jerusalem. Gipundok ni Solomon ang daghang Israelihanon aron moapil sa pagpahinungod sa templo. Human nila gibutang ang arka sa pakigsaad diha sa Labing Balaan nga mga Dapit, ang himaya sa Ginoo mipakita pinaagi sa usa ka panganod nga mipuno sa templo. Human sa pagpahinungod ni Solomon sa templo, ang Ginoo mipakita ngadto kaniya ug miingon, “Gibalaan ko na kining Templo nga imong gibuhat ug simbahon ako ninyo dinhi niining Temploha hangtod sa hangtod. Atimanon ko kini ug panalipdan sa tanang panahon.”

Kalabot sa saad sa Ginoo nga Iyang “ibutang ang [Iyang] ngalan sa templo hangtod sa hangtod,” si Presidente Dallin H. Oaks mipasabot:

“Ang Daang Tugon adunay daghang pakisayran diin gihisgotan ang ngalan sa Ginoo sa konteksto nga klaro kining nagpasabot sa awtoridad sa Ginoo. Kadaghanan niini nga mga pakisayran adunay kalabotan sa templo. …

“… Human mapahinungod ang templo, ang Ginoo mipakita kang Solomon ug giingnan siya nga Iyang gibalaan ang templo ‘aron simbahon [nila siya] niining Temploha hangtod sa hangtod’ [1 Mga Hari 9:3; 2 Cronicas 7:16].

“Sa susamang paagi, sa modernong mga pagpadayag gihisgotan sa Ginoo ang mga templo isip mga balay nga gitukod ‘alang sa akong balaan nga ngalan’ [Doktrina ug mga Pakigsaad 124:39; 105:33; 109:2–5]. …

“Kining tanan nga naghisgot sa daan ug modernong mga templo isipa ang mga balay alang ‘sa ngalan’ sa Ginoo nga dayag nga naglangkit og mas importanteng butang kay sa simpleng pagkulit lang sa iyang balaang ngalan diha sa bilding. Ang mga kasulatan naghisgot nga ibutang sa Ginoo ang iyang ngalan sa usa ka templo kay naghatag siya og awtoridad nga gamiton ang iyang ngalan diha sa sagradong mga ordinansa sa maong balay. Mao nay kahulogan sa paghisgot sa Propeta nga ibutang sa Ginoo ang iyang ngalan nganha sa iyang katawhan sa maong balaang balay.”

Dihang giminyoan ni Solomon ang “mga babayeng langyaw,” iyang gisupak ang sugo sa Ginoo nga dili magminyo gawas sa pakigsaad. Ang Hebreohanong pulong nga gihubad og langyaw diha sa Maayong Balita Biblia nagpasabot og “gikan sa laing nasod.” Kadaghanan niini nga mga kaminyoon lagmit nahitabo pinaagi sa politikal ug ekonomikanhong mga hinungdan. Samtang ang ubang kaminyoon ni Solomon gitugotan sa Ginoo, daghan ang wala. Ang mga kaminyoon nga wala tugoti sa Ginoo mga “salawayon sa [Iyang] atubangan.” Ang desisyon ni Solomon nga magminyo sa gawas sa pakigsaad masulob-ong mipalayo sa iyang kasingkasing gikan sa Ginoo.

Gigisi-gisi ni Ahias ang iyang bag-ong kupo ngadto sa 12 ka bahin ug gihatag ang 10 ngadto kang Jeroboam. Dayon siya nanagna nga kuhaon sa Ginoo gikan ni Solomon ang gingharian sa Israel ug ihatag ang napulo sa dose ka tribo sa Israel ngadto ni Jeroboam. Human sa mamatay si Solomon, ang iyang anak nga si Rehoboam ang nahimong hari sa tibuok Israel. Gidugangan ni Rehoboam ang mga palas-anon sa katawhan, nga maoy hinungdan nga nagrebelde kaniya ang napulo ka amihanang tribo. Ilang gihimo si Jeroboam nga ilang hari, nga nagtuman sa mga pulong ni propeta Ahias.

Kini nga pag-alsa nakapabahin sa gingharian ngadto sa duha: ang Amihanan nga Gingharian, gitawag nga Israel, ug ang Habagatan nga Gingharian nga gitawag og Juda. Gisaad sa Ginoo kang Jeroboam nga Siya mag-uban kaniya kon tumanon ni Jeroboam ang mga sugo panahon sa iyang pagmando. Ikasubo nga wala tumana ni Jeroboam ang mga sugo ug midala sa iyang katawhan ngadto sa idolatriya. Sa wala madugay, siya ug ang iyang tibuok panimalay gilaglag gikan sa yuta. Sa nagsunod nga mga henerasyon, ang mga hari sa Israel nga mihimo og pagkadaotan sagad itandi sa ubos nga sumbanan nga gitakda ni Jeroboam.

• James E. Faust, “It Can’t Happen to Me,” Ensign, May 2002, 46–48

• Frank F. Judd Jr., “What We Can Learn from King David’s Fall,” Ensign, Oct. 2018, 54–57

• James E. Talmage, “Usa ka Kasaysayan sa mga Templo,” Liahona, Okt. 2010, 53–59

• Joseph B. Wirthlin, “Journey to Higher Ground,” Liahona, Nov. 2005, 16–19