Mga Tabang sa Kasulatan
Exodo 7–13

Mga Tabang sa Kasulatan

Exodo 7–13

Human balibari sa Paraon ang sugo sa Ginoo nga buhian ang mga Israelita pinaagi kang Moises ug Aaron, gipadayag sa Ginoo nga magpakita Siyag mga ilhanan ug katingalahang mga butang sa Ehipto. Bisan pag nakakitag mga milagro ug mga katalagman ang Paraon, padayon gihapon niyang gipagahi ang iyang kasingkasing ug wala buhii ang mga Israelita. Ang Ginoo nagpadala og kataposang katalagman—ang kamatayon sa tanang magulang nga lalaki sa Ehipto. Ang Ginoo mihimo nga sayloan sa tiglaglag nga anghel ang mga balay sa mga Israelita nga namarkahan sa dugo sa nating karnero. Gipaila sa Ginoo ang Pagpalabay, nga mahimong usa ka handomanan sa pagluwas sa Ginoo sa Israel gikan sa pagkaulipon sa Ehipto. Ang Pagpalabay motabang sa mga Israelita nga molaom sa pag-abot sa Mesiyas ug sa kaluwasan sa mga anak sa Dios gikan sa espirituwal nga kamatayon.

Mga Kapanguhaan

Pahinumdom: Ang pagkutlo sa usa ka tinubdan nga wala gimantala sa Ang Simbahan ni Jesukristo sa mga Santos sa Ulahing mga Adlaw wala magpasabot nga kini o ang tagsulat niini gi-endorso sa Simbahan o nagrepresentar sa opisyal nga posisyon sa Simbahan.

Background ug Konteksto

Exodo 7:3, 13; 9:12; 10:1, 20, 27; 11:10

Gipagahi ba sa Dios ang kasingkasing sa Paraon?

Tan-awa ang “Exodo 4:21. Gipagahi ba sa Dios ang kasingkasing sa Paraon?”

Exodo 7–11

Nganong ang Ginoo nagpadala og mga katalagman sa Ehipto?

Dihang unang gitawag sa Ginoo si Moises nga luwason ang mga Israelita gikan sa Ehipto, Iyang gipasabot nga dili buhian sa Paraon ang mga Israelita “gawas kon pugson siya.” Dayon ang Ginoo misaad, “Gamiton ko ang akong gahom ug silotan ko ang Ehipto pinaagi sa mga kahibulongang butang nga buhaton ko didto. Pagkatapos niana, tugotan kamo niya sa paggawas.”

Ang Ginoo miingon nga pinaagi sa mga katalagman nga Iyang ipadala, si Paraon ug ang mga Ehiptohanon makabalo “nga ako ang Ginoo” ug “nga wala nay lain nga sama kanako sa tibuok kalibotan.” Klarong gipakita sa mga katalagman nga mas gamhanan si Jehova kay sa mga dios sa Ehipto, apil kang Paraon, nga giisip sa mga Ehiptohanon isip usa ka dios.

Ang mosunod mao ang lista sa mga katalagman nga gihulagway sa Exodo 7–11:

  1. Tubig nahimong dugo (tan-awa ang Exodo 7:19–25)

  2. Baki (tan-awa ang Exodo 8:5–15)

  3. Tagnok (tan-awa ang Exodo 8:16–19)

  4. Langaw (tan-awa ang Exodo 8:20–24, 29–32)

  5. Pagkamatay sa mga hayop (tan-awa ang Exodo 9:1–7)

  6. Hubag (tan-awa ang Exodo 9:8–12)

  7. Ulan nga yelo ug kalayo (tan-awa ang Exodo 9:22–35)

  8. Dulon (tan-awa ang Exodo 10:12–20)

  9. Kangitngit (tan-awa ang Exodo 10:21–27)

  10. Kamatayon sa tanang kamagulangan (tan-awa ang Exodo 11:4–10)

Exodo 7:10–12, 20–22; 8:6–7

Giunsa pagsundog sa mga salamangkero sa Paraon ang pipila sa mga milagro nga gihimo ni Moises ug Aaron?

Si Presidente Dallin H. Oaks miingon: “Mahinumdom ninyo nga gikopya sa mga salamangkero sa Paraon ang pipila sa mga milagro nga gihimo ni Moises pinaagi sa gahom sa Dios [tan-awa ang Exodo 7–8]. Tingali kini nga mga salamangkero mao ang mga ulipon sa yawa, nga naggamit sa iyang gahom, pero para nako morag mga salamangkero lang kini nga hanas sa salamangka nga gigamit nila aron molig-on ang ilang posisyon diha sa korte sa Paraon.”

Bisag nasundog sa mga salamangkero ang pipila ka katalagman, dili gyod nila mapugngan o mabuntog ang mga katalagman nga gipadala sa Ginoo. Sa tinuod, ang ilang mga pagsundog sa unang duha ka katalagman nakapasamot lang sa kahimtang sa katawhan sa Ehipto. Ang kalainan tali sa gahom sa pagkapari sa Ginoo nga gigamit ni Moises ug ang pagsundog nga gihimo sa mga salamangkero sa Ehipto naghulagway nga ang gahom sa Dios labaw sa tanang uban nga mga porma sa gahom.

Exodo 8:8–10

Nganong gitugotan sa Ginoo ang Paraon nga magdesisyon kon kanus-a matapos ang ikaduhang katalagman?

Ang pag-apela sa Paraon kang Moises ug Aaron—imbes sa iyang mga salamangkero—aron taposon ang katalagman sa mga baki nagpakita nga misugod na sa pag-ila ang Paraon sa gahom ni Jehova. Gituman ni Moises ang hangyo sa Paraon pinaagi sa pagpangutana sa Paraon kon kanus-a niya gusto nga motuaw si Moises sa Ginoo aron taposon ang katalagman. Pinaagi sa pagtugot sa Paraon nga mopili kon kanus-a matapos ang katalagman, gusto tingali nga iklaro ni Moises nga dili kay nataghapan lang ang pagtangtang sa katalagman kondili pinaagi ni sa gahom sa Dios.

Exodo 12:1–15

Unsay gitudlo kanato sa mga simbolo sa Pagpalabay bahin kang Jesukristo?

Ang ikanapulong katalagman maoy hulga sa kinabuhi sa tanang kamagulangan nga mga anak ug hayop sa Ehipto. Pero, gihatagan sa Ginoo og paagi ang mga Israelita aron makalikay niini nga katalagman. Giinstruksiyonan Niya sila nga moapil sa usa ka espesyal nga pagkaon samtang sayloan sila sa kalatagman—ang pagkaon sa Pagpalabay. Apil sa mga instruksiyon sa Ginoo ang daghang importanteng simbolo nga nagpunting Kaniya, apil ang mosunod.

Ang mga Israelita makigbahin sa Pagpalabay

The Passover Supper [Ang Panihapon sa Pagpalabay], ni Brian Call

Nating karnero nga walay tatsa (Exodo 12:4–6, 46)

Gisugo sa Ginoo ang mga Israelita nga patyon ug kaonon ang laki nga nating karnero nga walay “tatsa.” Dugang Niya silang giingnan nga kinahanglang walay bali ang bisan unsang bukog sa karnero. Gihulagway ni Apostol Pedro si Jesukristo ingon nga “walay buling o mansa.” Ingon nga Kordero sa Dios, si Jesukristo gipatay para sa mga sala sa kalibotan. Walay nabali sa mga bukog sa Manluluwas dihang Siya namatay.

Dugo sa nating karnero diha sa mga haligi sa pultahan sa balay (Exodo 12:6–7, 12–13)

Si Elder Gerrit W. Gong mitudlo:

“Ang kataposan nga kasakitan naghulga sa kamatayon sa unang natawo sa yuta apan dili sa mga balay ni Israel kon—ugaling kadtong mga panimalay mobutang sa dugo sa walay lama nga unang natawo nga karnero diha sa mga haligi sa ilang mga pultahan.

“Ang anghel sa kamatayon molabay ra sa mga balay nga minarkahan sa dugo nga nagsimbolo sa kordero. Kana nga paglabay, o pagpalabay, nagrepresentar kang Jesukristo sa hingpit gayod nga pagbuntog sa kamatayon. Gani, ang makatubos nga dugo sa Kordero sa Dios naghatag sa atong Maayong Tigbalantay og gahom sa pagpundok sa Iyang katawhan sa tanang dapit ug mga kahimtang sa kasiguroan sa Iyang panon sa duha ka bahin sa tabil.”

lalaking Israelinhon nga nagpahid sa dugo sa nating karnero diha sa haligi sa iyang pultahan

The Passover [Ang Pagpalabay], ni W. H. Margetson

Pan nga walay patubo (Exodo 12:8, 15)

Gisugo sa Ginoo ang mga Israelita sa pagkaon og pan nga walay patubo ingong bahin sa ilang pagkaon sa Pagpalabay ug sa pagkuha sa tanang patubo sa pan diha sa ilang balay sulod sa pito ka adlaw. Ang pan maoy simbolo ni Jesukristo. Ang Manluluwas mipamatuod, “Ako mao ang pan nga naghatag sa kinabuhi: ang moari kanako dili na gayod gutomon ug ang motuo kanako dili na gayod uhawon.”

Ang patubo, o yeast, maoy mopatubo sa pan. Walay panahon ang mga Israelita nga tugotan ang ilang pan nga motubo sa gabii sa Pagpalabay kay hapit na silang luwason sa Dios ug kinahanglan na silang mobiya dayon sa Ehipto. Paglabay sa panahon, ang pagpatubo nakonektar sa mga impluwensiya sa kalibotan nga makababag ug makadaot. Ang pagtangtang sa tanang patubo diha sa balay sulod sa pito ka adlaw human sa Pagpalabay pwedeng magsimbolo sa paghinulsol pinaagi kang Jesukristo. Ingon nga bahin sa atong paghinulsol, kinahanglan natong tangtangon ang bisan unsang butang nga makadaot nato sa espirituwal.

Utanon nga pait (Exodo 12:8)

Kaonon ang utanon nga pait uban sa nating karnero. Nagpahinumdom tingali kini sa mga Israelita sa kapait sa ilang pagkaulipon sa Ehipto o sa kapait sa sala. Pinaagi sa Iyang Pag-ula, giinom sa Manluluwas ang “pait nga kopa” aron matubos kita gikan sa sala ug kamatayon.

Pagdali og kaon (Exodo 12:11)

Ang instruksiyon sa Ginoo ngadto sa mga Israelita diha sa bersikulo 11 nagpakita nga hapit na gyod kaayo silang maluwas. Kinahanglan silang magdali og kaon, nga magbakos, magsul-ob og sandalyas, ug magkupot og sungkod. Kini nga mga instruksiyon pwedeng mahimong pahinumdom sa tinguha sa Ginoo nga mosanong dayon kita sa Iyang mga sugo.

Exodo 13:1–2, 12

Nganong gibalaan ngadto sa Ginoo ang mga kamagulangan nga mga anak ug mga hayop?

Gisugo sa Ginoo nga ang kamagulangan nga mga anak nga lalaki sa Israel ipahinungod ngadto Kaniya ug nga ang ilang panganay nga mga hayop ihalad ngadto Kaniya ingon nga sakripisyo. Kini nga sugo konektado sa Iyang pagpalabay sa panganay nga mga anak ug mga hayop sa Israel panahon sa kataposang katalagman. Kay giluwas man sa Ginoo gikan sa kamatayon ang mga kamagulangan sa mga matinud-anon, giangkon sila sa Ginoo ingon nga Iyaha.

Ang sugo nga ihalad ang kamagulangan nga mga anak nga lalaki ngadto sa Ginoo magpahinumdom nato kang Jesukristo, ang kamagulangan sa tanang espiritung mga anak sa Langitnong Amahan. Panahon sa Iyang mortal nga pagpangalagad, gipahayag sa Manluluwas ang Iyang dedikasyon sa kabubut-on sa Amahan: “Nanaog ako gikan sa langit dili aron pagbuhat sa akong kaugalingong kabubut-on kondili aron pagbuhat sa kabubut-on sa nagpadala kanako.”

Exodo 13:3–10

Sa unsang paagi padayong gihinumdoman sa nagsunod nga mga henerasyon ang Pagpalabay?

Gisugo ni Moises ang mga Israelita nga hinumdoman ang adlaw nga gipagawas sila sa Ehipto. Aron himoon kini, sublion nila kada tuig ang pista sa Pagpalabay ingon nga anibersaryo sa ilang kaluwasan. Matinud-anong gisunod sa mga Israelita kini nga sugo, nga nausab ang pihong mga aspeto sa paghinumdom sa Pagpalabay paglabay sa panahon.

Sa gabii sa wala pa ilansang si Jesukristo, Siya ug ang Iyang mga disipulo nagsalo og pagkaon sa Pagpalabay. Human niini nga pagkaon, gipaila ni Jesus ang ordinansa sa sakramento, diin gisultian Niya ang Iyang mga disipulo sa paghimo pag-usab niini ingong paghandom Kaniya. Pagkaugma, sama sa kordero nga gihalad ingon nga bahin sa Pagpalabay, ang Kodero sa Dios gisakripisyo para sa sala sa kalibotan. Gitapos sa Iyang pagsakripisyo ang paghalad og mga hayop.

Human sa Paglansang sa Krus sa Manluluwas, ang Iyang mga sumusunod misugod sa pagtigom sa unang adlaw sa semana aron makig-ambit sa pan ug bino aron handomon Siya. Si President Boyd K. Packer mipasabot nga human mamatay si Jesukristo, “ang Pagpalabay kinahanglang saulogon sa kahangtoran isip ang sakramento.”

Si Jesus ug ang Iyang mga disipulo nakig-ambit sa sakramento sa Katapusang Panihapon

In Remembrance of Me [Sa Paghinumdom Kanako], ni Walter Rane

Pagkat-on og Dugang

Ang Pagpalabay

  • Howard W. Hunter, “Christ, Our Passover,” Ensign, Mayo 1985, 17–19

  • “The Passover Supper,” Ensign, Abr. 2014, 74–75

Ang Sakramento

Media

Musika

  • “As Bread is Broken,” Hymns—For Home and Church

Bidyo

3:7

Mga Imahe

Moises ug iyang igsoong si Aaron nagtindog sa korte sa Paraon

Illustration of Moses and Aaron in the court of Pharaoh [Paghulagway ni Moises ug Aaron didto sa korte sa Paraon], ni Robert T. Barrett

Moises ug Aaron nagtindog atubangan sa Paraon nga naay halas sa salog

Moses and Aaron before the Pharaoh [Moises ug Aaron atubangan sa Paraon], ni Paul Gustave Doré

babayeng Israelita nga nagpahid sa dugo sa nating karnero diha sa iyang haligi sa pultahan para sa Pagpalabay

Passover [Pagpalabay], ni Eva Timothy

Mubo nga mga Sulat

  1. Exodo 3:19.

  2. Exodo 3:20.

  3. Exodo 7:5. Tan-awa usab ang Exodo 8:22; 9:29; 14:4, 18.

  4. Exodo 9:14.

  5. “[Pipila] sa mga tighubad nagsugyot og usa ka simbolikanhong kalabotan tali sa matag katalagman ug sa Ehiptohanong dios, nagtuo nga matag usa nagpasabot sa pagpakita nga mas labaw si Jehova sa usa ka piho nga dios. Kini nga pagpasabot malisod nga ikompirmar sa matag sitwasyon. … [Hinoon,] walay pagduda nga ang mga katalagman isip kinatibuk-an gituyo aron sa pagpakita sa gahom ni Jehova ibabaw sa Ehiptohanong mga dios-dios, nga milakip sa balaanong Paraon mismo” (Richard Neitzel Holzapfel ug uban pa, Jehovah and the World of the Old Testament: An Illustrated Reference for Latter-day Saints [2009], 90). Tan-awa usab ang Kerry Muhlestein, “‘What I Will Do to Pharaoh’: The Plagues Viewed as a Divine Confrontation with Pharaoh,” diha sa From Creation to Sinai: The Old Testament through the Lens of the Restoration, ed. Daniel L. Belnap ug Aaron P. Schade (2021), 450.

  6. Dallin H. Oaks, “Miracles,” Ensign, Hunyo 2001, 6.

  7. Ang hugpong sa mga pulong nga “maghimaya ka sa ibabaw nako” diha sa King James Version pwede usab isulti ingon nga “hatagan ko ikaw ogkatungod sa pagdeklarar”.

  8. “Ang pagtugot kang Paraon nga isulti kon kanus-a kuhaon ang mga baki nagsuportar sa leksiyon sa talagsaong gahom sa Ginoo: Kaya niyang taposon ang katalagman sumala sa gitakdang panahon” (Adele Berlin ug Marc Zvi Brettler, eds., The Jewish Study Bible, 2nd ed. [2014], 111, mubong sulat sa Exodo 8:6).

  9. Exodo 12:5.

  10. Tan-awa ang Exodo 12:46.

  11. 1 Pedro 1:19.

  12. Tan-awa ang 1 Nephi 11:32–33.

  13. Dihang gilansang ang Manluluwas, ang Romanong mga sundalo miadto aron balion ang Iyang mga bitiis aron mamatay siya. Pero, wala nila kini himoa dihang nakita nila nga patay na Siya (tan-awa ang Juan 19:31–33). Si Juan mitudlo, “Gihimo kini aron matuman ang bahin sa kasulatan nga nag-ingon, Walay bukog niya nga balion” (Juan 19:36).

  14. Gerrit W. Gong, “Hosana ug Aleluya—Ang Buhi Nga si Jesukristo: Ang Pinakaimportanting Bahin sa Pagpahiuli ug sa Pasko sa Pagkabanhaw,” Liahona, Mayo 2020, 54. Ang dugo sa mga pultahan sa mga balay sa mga Israelita simbolo usab sa ilang pagkamasulondon ug pagsalig sa Ginoo ug sa Iyang propeta. Sa atong panahon, migamit ang Ginoo og mga imahe sa paglabay sa anghel nga tiglaglag dihang Iyang gihulagway ang mga panalangin sa pagsunod sa Pulong sa Kaalam (tan-awa ang Doktrina ug mga Pakigsaad 89:18–21).

  15. Tan-awa ang Exodo 12:8, 15.

  16. Juan 6:35.

  17. Tan-awa ang Berlin ug Brettler, The Jewish Study Bible, 118, mubong sulat sa Exodo 12:14–20.

  18. Tan-awa ang Mateo 16:6, 12; 1 Mga Taga-Corinto 5:6–8.

  19. Human makaikyas sa Ehipto ang mga Israelita, gisugdan sa Ginoo ang tinuig nga pista sa pan nga walay patubo ingon nga padayong paghinumdom sa ilang kaluwasan. Kini nga pista dangtan og pito ka adlaw. Ang una ug ikapitong adlaw mao ang mga Igpapahulay ug mga adlaw sa balaang pagtigom (tan-awa ang Exodo 12:15–17; Bible Dictionary, “Feasts”).

  20. Tan-awa ang Moroni 10:30–33; Doktrina ug mga Pakigsaad 58:42–43.

  21. Tan-awa ang Berlin ug Brettler, The Jewish Study Bible, 117, mubong sulat sa Exodo 12:8; tan-awa usab ang Exodo 1:14.

  22. Tan-awa ang “The Passover Supper,” Ensign, Abr. 2014, 74.

  23. 3 Nephi 11:11.

  24. Tan-awa ang Exodo 13:2, 12. Sa sinugdan, ang kamagulangan nga anak nga lalaki gikan sa kada pamilya ang magserbisyo ingon nga pari diha sa tabernakulo. Sa ulahi, ang tribo ni Levi mao lamang ang mohimo sa maong tahas (tan-awa ang Numeros 3:12).

  25. Tan-awa ang Exodo 13:15.

  26. Tan-awa ang Mga Taga-Colosas 1:14–18; Doktrina ug mga Pakigsaad 93:21.

  27. Juan 6:38.

  28. Tan-awa ang Exodo 13:3–10.

  29. Tan-awa ang Bible Dictionary, “Feasts.”

  30. Tan-awa ang Mateo 26:17–30; Marcos 14:12–18; Lucas 22:7–20.

  31. Tan-awa ang Mateo 27:1–50. Tan-awa usab ang 1 Nephi 11:32–33.

  32. Tan-awa ang 3 Nephi 9:19–20.

  33. Tan-awa ang Mga Buhat 20:7.

  34. Boyd K. Packer, “Atonement, Agency, Accountability,” Ensign, Mayo 1988, 72.