Genesis 42–50

Diha sa Genesis 42–45, kadaghan gisulayan ni Jose ang iyang mga igsoon una niya gipaila iyang pagkatawo. Kadaghanan niini nga mga pagsulay nagpunting sa batan-ong si Benjamin, nga nahimong paboritong anak ni Jacob human mabaligya si Jose ingon nga ulipon. Morag gihatagan ni Jose og kahigayonan ang iyang mga igsoon nga pamatud-an nga nagbag-o na sila ug dili nila traydoron si Benjamin parehas sa ilang pagtraydor niya.

Sa katibuk-an niini nga asoy, makita nato ang mga timailhan nga nagbag-o na gyod ang mga igsoon ni Jose. Gipahayag ni Ruben nga nagbasol siya sa pagbaligya ni Jose ingon nga ulipon. Dihang gipasanginlan si Benjamin nga nangawat, mitanyag si Juda nga siya nalang ang silotan imbes tugotan si Benjamin nga mabilin sa Ehipto aron mahimong sulugoon o ulipon. Determinado si Juda ug ang uban niyang mga igsoon nga protektahan si Benjamin aron malikayan nga magbangotan ang ilang amahan kon mawad-an kinig usa pa ka anak.

Usa ka bahin sa pagsulay ni Jose sa iyang mga igsoon naglakip ang pagbutang sa iyang kopa nga plata diha sa sako ni Benjamin. Gihulagway ang kopa nga “pinaagi niini [si Jose] magtagna.” Ang pagpanag-an mao ang paggamit sa mga matang sa pagtuotuo aron sa pagsulay nga mahibaloan ang umaabot nga mga hitabo. Sa katibuk-an, gikondena sa kasulatan ang pagpanag-an.

Pero, naghisgot usab ang mga kasulatan og mga ehemplo sa mga indibidwal nga epektibong naggamit og mga instrumento aron matabangan silang mahibaloan o madawat ang kamatuoran gikan sa langit. Gigamit ang mga butang nga parehas sa Urim ug Tumim, mga bato sa manalagna, mga sungkod, ug ang Liahona para sa matarong nga mga katuyoan.

Ang asoy sa Genesis wala maghatag og igong mga detalye bahin sa kon giunsa paggamit ni Jose ang iyang kopa nga plata. Bisag gigamit ang kopa para sa matarong nga katuyoan, posible gihapon nga giingon lang ni Jose nga gigamit niya ang kopa para sa pagpanag-an ingon nga bahin sa iyang pasangil nga gikawat ni Benjamin ang usa ka bililhon kaayong butang.

Samtang naglagot si Juda kang Jose kay siya ang paboritong anak ug mao ang nagsugyot nga ibaligya si Jose aron mahimong ulipon. Pero dihang miadto sila sa Ehipto daghang tuig na ang milabay, mitanyag si Juda nga siyay mopuli ni Benjamin nga mahimong sulugoon o ulipon. Ang gihimo ni Juda magpahinumdom nato ni Jesukristo, nga kaliwat ni Juda. Sama ra nga mitanyag si Juda nga siya na lang ang modawat sa silot ni Benjamin aron makauli kini sa iyang amahan, si Jesukristo ang nahimong responsable sa atong mga sala aron makabalik kita sa atong Langitnong Amahan.

Giingnan ni Jose ang iyang mga igsoon nga dili maguol o masuko sa ilang mga kaugalingon nga gibaliya siya ingon nga ulipon, nga nagpasabot nga ang Dios mipadala kaniya sa Ehipto “aron sa pagpatunhay sa kinabuhi.” Ang mga pulong ni Jose dili angayng saypon og sabot nga ang Dios ang nakaingon nga gibaligya si Jose sa iyang mga igsoon aron mahimong ulipon. Hinuon, giila ni Jose ang kalapad sa pagsabot sa Dios ug sa Iyang katakos nga himoong maayo ang resulta sa daotang sitwasyon. Si Elder Neal A. Maxwell mipatin-aw, “Ang daotang tuyo sa mga igsoon ni Jose mitakdo sa mga plano sa Dios, nga nahibalo sa sinugdanan hangtod sa kataposan ug sa tanang mahitabo tali niana.”

Misaad ang Ginoo ngadto ni Jacob nga si Jose maoy motak-op sa mga mata ni Jacob inigkamatay niya. Sa Hebreohanong kostumbre, responsibilidad sa pinakasuod ug pinakapinangga nga paryente ang pagtak-op sa mga mata sa namatay ug hagkan kini ingon nga panamilit.

Sa wala pa mamatay si Jacob, kinahanglan siyang mag-asayn og mga responsibilidad sa katungod sa pagkamagulang. Ingon nga tradisyon, ang kinamagulangan nga anak nga lalaki ang makadawat sa katungod sa pagkamagulang. Pero, ang kinamagulangan nga anak ni Jacob nga si Ruben nawad-an sa iyang katungod sa pagkapanganay tungod sa pagpakasala, nga maoy rason nga si Jose ang nakadawat sa katungod sa pagkamagulang. Isip adunay katungod sa pagkamagulang, katungod ni Jose nga makadawat og dobleng bahin sa panulondon sa iyang amahan. Ang dobleng bahin ni Jose gitunga sa iyang mga anak nga lalaki, si Ephraim ug Manases. Tungod sa pagsagop ni Jacob nila, ang mga anak ni Jose, giila na sila karon ingon nga mga anak sa Israel, ug ang kada kaliwat niini nga mga anak mahimong managlahing tribo sa Israel.

Human gisagop ni Jacob si Manases ug Ephraim, gusto ni Jacob nga panalanginan sila. Gibutang ni Jacob ang iyang tuong kamot sa manghod nga si Ephraim, nga nagpakita nga sa kataposan madawat ni Ephraim ang katungod sa pagkamagulang ni Jose. Bisag wala ipasabot sa kasulatan kon nganong gipili si Ephraim imbes ang iyang magulang nga si Manases, klarong gipakita sa tubag ni Jacob kang Jose dihang gisulayan niyag balhin ang kamot ni Jacob nga mao kini ang katuyoan sa Ginoo.

Ingon nga bahin sa mga responsibilidad ni Ephraim sa katungod sa pagkamagulang, gihatag kaniya ug sa iyang kaliwatan ang mga responsibilidad sa pagdumala uban sa tribo ni Juda. Sa ulahing mga adlaw, kadtong anaa sa tribo ni Ephraim naay pribilehiyo ug responsibilidad sa “pagdala sa pagkapari, paghatod sa mensahe sa ebanghelyo nga gipahiuli ngadto sa kalibotan, ug pagpabarog og usa ka bandila aron sa pagpundok sa nagkatibulaag nga Israel.”

Sa hinapos sa iyang kinabuhi, gipanalanginan ni Jacob ang kada usa sa iyang mga anak. Niini nga mga panalangin, si Jacob mihatag og mga pasidaan, gihulagway ang mga resulta sa kanhing mga gihimo sa iyang mga anak, ug nanagna sa umaabot nga mga hitabo. Ang labing importante ug labing detalyadong mga panalangin ni Jacob mao kadtong iyang gihatag ni Juda ug Jose.

Ang “sitro” nga gihisgotan sa bersikulo 10 nagpaila sa katungod o awtoridad sa pagmando sa kaliwatan ni Juda. Ang mga hari sa Israel, apil si David ug Solomon, maoy kaliwatan ni Juda, ingon man si Jesukristo, ang “Hari sa mga hari.”

Gipanagna usab ni Jacob nga ang gingharian ni Juda magpabiling lig-on “hangtod nga siya nga tag-iya (Shilo) niini moabot.” Sa Hebreohanon, ang ngalang Shilo pwedeng magkahulogang “Siya nga tag-iya” ug nagtumong kang Jesukristo, nga kaliwat ni Juda. Si Presidente Russell M. Nelson mitudlo: “Ang tribo ni Judah gihatagan og responsibilidad sa pag-andam sa kalibotan alang sa unang pag-anhi sa Ginoo. Gikan niana nga tribo, si Maria gitawag nga mahimong inahan sa Anak sa Dios.”

Ang panagna nga “ang mga salingsing [ni Jose] nagtabon sa paril” pwedeng magtumong sa pagkatag sa kaliwatan ni Jose sa tibuok yuta. Si Lehi ug iyang pamilya, nga mibalhin gikan sa Jerusalem ngadto sa Amerika, adunay dakong tahas sa katumanan niini nga panagna. Ang Basahon ni Mormon nagtudlo nga ang pamilya ni Lehi maoy gikan sa kaliwatan sa anak ni Jose nga si Manases.

Si Presidente Ezra Taft Benson mitudlo: “Kami nagpamatuod sa kalibotan nga kami adunay rekord ni Jose—bisan ang Basahon ni Mormon. Sama kang Juda, si Jose naay katawhan—ang mga Nephita ug Lamanita. Sama ni Juda, si Jose naay yuta—ang mga Amerika. Sama ni Juda, si Jose naay mga propeta, ug ang iyang kaliwatan gibisita usab ni Jesukristo, gani ang nabanhaw nga Ginoo.”

Si Presidente Russell M. Nelson mitudlo:

“Diha [sa Biblia], ang Genesis 50 natapos sa bersikulo 26, diin narekord ang kamatayon ni Jose. Sa Hubad ni Joseph Smith (HJS), kana nga kapitulo wala lang magdugang og importanteng impormasyon sa bersikulo 24 hangtod 26, apan naghatag kini og dose ka dugang bersikulo nga nagdugang sa atong kahibalo sa koneksiyon bahin ni Jose (tan-awa ang HJS, Genesis 50:27–38). Apil sa mga gidugang ang mosunod nga mga panabot, nga akong usabon:

1. Usa ka matarong nga sanga ang mobarog sa ulahi gikan sa bat-ang ni Jose (tan-awa ang HJS, Genesis 50:24).

2. Magkatibulaag ang Israel. Usa ka sanga ang balion ug dad-on ngandto sa layong nasod (tan-awa ang HJS, Genesis 50:25).

3. Usa ka pinili nga manalagna ang gipasanay gikan sa bat-ang ni Jose aron buhaton ang bunga sa iyang mga bat-ang (tan-awa ang HJS, Genesis 50:26–29).

4. Ang mga sinulat gikan sa bunga sa bat-ang ni Jose dungan nga motubo sa mga sinulat gikan sa mga bunga sa mga bat-ang ni Juda aron maghatag og kahibalo sa ilang mga amahan ug sa mahangtorong mga pakigsaad. Kana nga kahibalo moabot sa ulahing mga adlaw (tan-awa ang HJS, Genesis 50:30–32).

5. Ang gisaad nga manalagna pagatawgon og Joseph, nga parehas sa ngalan sa iyang amahan, ug maparehas siya kang Jose, anak ni Jacob, nga magdala og kaluwasan sa mga anak sa Ginoo (tan-awa ang HJS, Genesis 50:33).

“Kini nga mga gidugang maoy maayong mga pananglitan sa ‘yano ug bililhong’ mga kamatuoran nga napasig-uli pinaagi kang Propetang Joseph Smith (tan-awa ang 1 Nephi 13:40).”

Girekord sa Hubad ni Joseph Smith sa Genesis 50:26–33 ang panagna ni Jose sa usa ka “piniling manalagna,” nga nagpasabot ni Propeta Joseph Smith. Ang mosunod mao ang posibleng mga katumanan sa pipila sa mga panagna ni Jose bahin kang Joseph Smith.

Si Jose sa Ehipto nanagna nga duha ka hut-ong sa mga sinulat ang “magdungan sa pagtubo” sa ulahing mga adlaw: ang mga sinulat sa kaugalingon niyang kaliwatan (ang Basahon ni Mormon) ug ang mga sinulat sa kaliwatan ni Juda (ang Biblia). Naobserbahan ni Presidente Boyd K. Packer nga sa atong adlaw, ang Biblia ug Basahon ni Mormon “nahiusa na karon sa paagi nga kon tun-an ninyo ang usa makabig kamo ngadto sa usa; samtang nagkat-on kamo gikan sa usa mapasabot kamo sa usa. Sa pagkatinuod kini usa sa atong mga kamot.”

• Kristin M. Yee, “Nagdala Akog Kalipay Inay Kagul-anan: Ang Makaayo nga Dalan sa Pagpasaylo,” Liahona, Nob. 2022, 36–38

• Jeffrey R. Holland, “Ang Pangalagad sa Pagpasig-uli (Reconciliation),” Liahona, Nob. 2018, 77–79

• Mga Hilisgotan ug mga Pangutana, “Patriyarkal nga mga Panalangin,” Librarya sa Ebanghelyo

• Randall K. Bennett, “Ang Inyong Patriyarkal nga Panalangin—Dinasig nga Direksiyon gikan sa Langitnong Amahan,” Liahona, Mayo 2023, 42–43

• Kazuhiko Yamashita, “Kanus-a Ka Angay nga Makadawat og Patriyarkal nga Panalangin,” Liahona, Mayo 2023, 88–90

• Craig C. Christensen, “Usa ka Pinili nga Manalagna Ako Mopasanay,” Liahona, Nob. 2016, 27–30

• “Pagdayeg sa Tawo,” Mga Himno, num. 19