Exodo 14–18

Human tugoti sa Paraon ang mga Israelita nga mobiya sa Ehipto, gitultolan sila sa Dios “libot sa awaaw nga dapit paingon sa Dagat nga Pula.” Dili klaro ang eksaktong lokasyon diin nagkampo ang mga Israelita human sila mibiya sa Ehipto.

Ang Hebreohanong hugpong sa mga pulong nga gihubad og “Pulang Dagat” pwede usab hubaron ingon nga “Tangbo nga Dagat” o “Dagat sa mga Tangbo.” Tungod niini, mituo ang pipila nga ang mga Israelita nagkampo tingali duol sa ubang klase sa tubig. Pero, gipakita sa ubang ebidensiya nga ang teksto nagtumong gyod sa Pulang Dagat. Bisag asa pa man ang mga Israelita, gipakita sa mga kasulatan nga ang dagat nga ilang gitabok maoy usa ka klase sa dakong katubigan.

Ang haligi nga panganod ug kalayo maoy simbolo sa presensiya ni Jehova. Naa ni sa tunga sa mga Ehiptohanon ug sa mga Israelita sa Pulang Dagat. Mao kini ang nagsilbing kahayag ug proteksiyon sa mga Israelita, pero “panganod ug kangitngit sa mga Ehiptohanon.” Pagkahuman, gigiyahan sa haligi ang mga Israelita sa katibuk-an nilang panaw sa kamingawan. Dihang moirog ang panganod, sundan kini sa mga Israelita paingon sa ilang sunod nga destinasyon. Pagkagabii, ang haligi nga kalayo maghatag og kahayag nga mogiya sa mga Israelita kon asa sila angayng moadto.

Tan-awa ang “Exodo 4:21. Gipagahi ba sa Dios ang kasingkasing sa Paraon?”

Ang Hebreohanong pulong nga gihubad og “pagluwas” sagad gamiton sa Daang Tugon aron magtumong sa tabang o suporta gikan sa Dios—halos sagad nga gamiton para sa usa ka klase sa pisikal nga pagluwas. Ang hugpong sa mga pulong nga “pabilin sa inyong nahimutangan” naggikan sa Hebreohanong pulong nga nagpasabot usab og “pagpabilin sa husto o giasayn nga posisyon.” Kay nagkaduol na ang Paraon ug ang iyang kasundalohan, ang mga Israelita nakaatubang og lisod kaayo nga kahimtang. Dihang miingon si Moises nga, “Pabilin sa inyong nahimutangan ug tan-awa ang buhaton sa Ginoo niining adlawa aron pagluwas kaninyo,” gidapit niya ang mga Israelita nga dili magpunting sa ilang limitadong kusog ug hinoon ibutang ang ilang pagsalig sa gahom sa Dios nga maoy moluwas nila.

Si Apostol Pablo mitudlo nga ang pagtabok sa mga Israelita sa Pulang Dagat, apil ang haligi sa panganod ug kalayo nga nag-uban nila, nagsimbolo sa bunyag sa tubig ug kalayo. Pinaagi sa pagtabok sa Pulang Dagat, gibiyaan sa mga Israelita ang ilang pagkaulipon sa Ehipto ug gisugdan ang bag-ong kinabuhi ingon nga katawhan sa pakigsaad sa Ginoo.

Sa pagpadayag nga nadawat ni Joseph Smith, nga alang ni Oliver Cowdery, gigamit sa Ginoo ang kasinatian ni Moises sa Pulang Dagat ingon nga ehemplo sa pagpadayag pinaagi sa Espiritu Santo. Ang Ginoo misaad nga mamulong Siya sa hunahuna ug kasingkasing ni Oliver pinaagi sa Espiritu Santo. Dayon siya mipasabot, “Kini mao ang espiritu diin si Moises midala sa mga anak sa Israel pinaagi sa Pulang Dagat sa ibabaw sa uga nga yuta.”

Kon bahin niini nga pagtandi, si Presidente Jeffrey R. Holland mitudlo:

“Ngano nga ang Ginoo mogamit sa ehemplo sa pagtabok sa Pulang Dagat isip sukaranang ehemplo ‘sa espiritu sa pagpadayag’ [Doktrina ug mga Pakigsaad 8:3]? …

“… Ang hagit ni Moises mao ang unsaon niya pagdala sa iyang kaugalingon ug sa mga anak sa Israel pagpagawas diha niining makalilisang nga kalisud nga sila anaa. Dihay mga karwahe nga nagsunod kanila, pinadpad nga mga balas sa tanang kilid, ug dakong katubigan diha dayon sa unahan. Nagkinahanglan siya og impormasyon kon unsay buhaton, apan kini dili yano nga butang nga iyang gipangayo. Niini nga sitwasyon, kini sa tinuod usa ka butang kalabot sa kinabuhi ug kamatayon. …

“… Ang Pulang Dagat maabli ngadto sa matinuorong nagtinguha og pagpadayag.”

Ang mga kasulatan sagad maghisgot sa tuong kamot sa Dios ingon nga simbolo. Pananglitan, ang tuong kamot sa Dios konektado sa pagkamatarong, gahom, ug paghimog mga pakigsaad. Gihulagway usab ang Ginoo nga nagpakanaog og paghukom ug nagluwas sa Iyang katawhan gamit ang Iyang tuong kamot. Si Jesukristo sagad gihulagway ingon nga tuong kamot sa Dios, ug ang mga matarong magpuyo usab sa tuong kamot sa Dios hangtod sa hangtod.

Dihang gituman ni Moises ang sugo sa Ginoo nga iitsa ang kahoy sa tubig sa Mara, nga kanhing pait ug dili mainom, ang tubig naulian ug nahimong putli. Sama sa kahoy nga maoy nakaayo sa katubigan sa Mara, si Jesukristo nagtanyag sa Iyang gahom sa pagpang-ayo aron limpyohan kita ug tangtangon ang kapait sa atong kinabuhi. Human sa milagro sa Mara, ang Ginoo mipahayag, “Ako, ang Ginoo, maoy nag-ayo kaninyo.”

Sa Hebreohanon, ang pulong nga manna nagkahulogang “unsa kini?” Mao kini ang reaksyon sa mga Israelita dihang una nilang nakita ang milagrosong pagkaon nga anaa sa yuta sa kamingawan. Gihatagan sa Ginoo ang mga Israelita og mana sa tibuok 40 ka tuig nga sila naglatagaw sa kamingawan. Gihulagway ang mana ingon nga “pino, sama sa hup-ak nga sustansya sa pagkaon nga adunay lami sa mga apa nga may dugos … o sa lab-as nga lana.” Andamon kini sa mga Israelita sa lainlaing paagi. Girekord sa basahon sa Numeros nga ila kining “galingon o lubkon sa lusong ug lutoon diha sa mga kulon ug himoon nila kining torta.”

Ang mana maoy simbolo ni Jesukristo. Human sa milagrosong pagpakaon sa 5,000 panahon sa iyang mortal nga pagpangalagad, gipahinumdoman sa Manluluwas ang mga Judeo sa pan nga gikan sa langit nga gikaon sa ilang mga katigulangan. Dayon gipaila Niya ang Iyang kaugalingon ingon nga ang “matuod nga pan gikan sa langit.” Siya mipamatuod, “Ako mao ang pan nga naghatag sa kinabuhi; ang moari kanako dili na gayod gutomon ug ang motuo kanako dili na gayod uhawon,” ug “ang mokaon niini nga pan dili gayod mamatay.”

Si Elder D. Todd Christofferson mitudlo: “Pinaagi sa paghatag og inadlaw nga pagkaon usa ka adlaw sa matag higayon, si Jehova misulay sa pagtudlo og hugot nga pagtuo sa usa ka nasud nga sobra sa 400 ka tuig nga nawad-an pag-ayo sa hugot nga pagtuo sa ilang mga amahan. Nagtudlo siya kanila sa pagsalig Kaniya, sa ‘paghunahuna ngadto [Kaniya] sa matag hunahuna; ayaw pagduha-duha, ayaw kahadlok’ [Doktrina ug mga Pakigsaad 6:36]. Siya naghatag og igo alang sa usa ka adlaw sa matag higayon. Gawas sa ikaunom nga adlaw, dili sila mahimong motipig og mana nga gamiton sa mosunod nga mga adlaw. Sa lintunganay, ang mga anak sa Israel kinahanglan molakaw uban Kaniya karon ug mosalig nga Siya mohatag og igong gidaghanon sa pagkaon alang sa sunod nga adlaw inig ka sunod nga adlaw, ug magpadayon pa. Niana nga paagi Siya dili gayod mahilayo sa ilang mga hunahuna ug kasingkasing.”

Wala madugay una pa makasulod sa yutang gisaad ang mga Israelita, gitambagan sila ni Moises nga hinumdoman ang tanang gihimo sa Ginoo para nila didto sa kamingawan. Siya mitudlo nga usa sa mga katuyoan sa Ginoo sa pagtagana sa mana mao ang pagtabang nila nga mahibalo nga “ang tawo dili mabuhi sa pagkaon lamang kondili sa matag pulong sa Ginoo.”

Gisugo sa Ginoo ang mga Israelita nga magkuhag usa ka omer sa mana para sa kada tawo sa ilang tolda kada adlaw. Ang omer maoy usa ka yunit nga pangsukod nga katumbas sa mga 1.89 litros, o tunga sa galon.

Ang mga kasulatan nagtawag kang Jesukristo ingon nga “ang bato” ug ang tinubdan sa buhing tubig. Sa paghisgot sa mga Israelita nga nag-inom og tubig gikan sa bato, si Apostol Pablo miingon nga sila “nanginom sa tubig nga espirituhanon kay nanginom man sila gikan sa espirituhanong Bato nga mikuyog kanila: ug kadtong Batoha mao si Kristo.”

Panahon sa pagpakiggubat sa Israel sa mga Amalekanhon, miingon si Moises nga motindog siya sa ibabaw sa bungtod nga “maggunit sa sungkod nga gihatag sa Dios kanako.” Midaog lang ang Israel batok sa mga Amalekanhon dihang padayong giisa ni Moises ang iyang mga kamot. Posibleng ang pag-isa sa mga kamot ni Moises maoy usa ka buhat sa pag-ampo. Bisag unsa pay rason sa mga gihimo ni Moises, klaro nga ang Ginoo ang tinubdan sa gahom sa mga Israelita niini nga gubat. Ang gibuhat ni Aaron ug Hur niini nga asoy gigamit sa mga lider sa Simbahan aron itudlo ang kaimportante sa pagsuporta sa propeta sa Ginoo.

Ang mga Amalekanhon maoy naglatagaw nga tribo nga sagad makaaway sa mga Israelita. Gituohan nga kaliwat sila ni Amalek, nga apo ni Esau. Bisag gihisgotan sa Exodo nga ang mga Amalekanhon ang nagpasiugda sa gubat batok sa Israel, ang basahon sa Deuteronomio nagdugang og importanteng detalye nga giatake sa mga Amalekanhon ang likod sa kampo, nga gipamatay kadtong mga luya. Tungod niini, nanumpa ang Ginoo sa pagbatok kanila. Padayong giatake sa mga Amalekanhon ang Israel hangtod sa sunod nga mga henerasyon.

• Jeffrey R. Holland, “Cast Not Away Therefore Your Confidence,” Ensign, Mar. 2000, 6–11

• David A. Bednar, “Ang Espiritu sa Pagpadayag,” Liahona, Mayo 2011, 87–90

• D. Todd Christofferson, “Pag-ila sa Kamot sa Dios diha sa Atong Inadlaw nga mga Panalangin,” Liahona, Ene. 2012, 24–31

• “Mana,” Alang sa Kalig-on sa mga Kabatan-onan, Abril 2022, 21

• Elder Ronald A. Rasband, “Tan-awa Ako ang Kahayag Nga Inyong Ipakita,” Liahona, Nob. 2024, 108–110

• “Bread of Life, Living Water,” Hymns—For Home and Church