Genesis 6–11; Moises 8

Giklaro sa basahon ni Moises nga 120 ka tuig ang gihatag sa Dios nga panahon kang Noe para isangyaw ang paghinulsol sa dili pa Niya ipadala ang Lunop. Kini nga yugto gitawag ni Pedro og panahon sa dihang “[Ang Dios] mapailobon nga naghulat.” Sa Iyang kaluoy, gihatagan sa Ginoo ang katawhan og daghang kahigayonan nga maghinulsol sulod sa daghang tuig.

Tan-awa ang “Moises 7:15. Unsa kahay ipasabot nga adunay mga higante sa yuta?”

Sa King James Version sa Biblia, ang Genesis 6:6 nag-ingon, “Ug kini nakapabasol sa Ginoo nga gibuhat niya ang tawo sa yuta, ug nakapasubo kini kaniya sa iyang kasingkasing.” Ang Moises 8:25 ug ang Hubad ni Joseph Smith sa Genesis 6:6 nag-usab niini nga bersikulo nga nag-ingon, “Ug kini nakapasubo ni Noe, ug ang iyang kasingkasing gisakitan nga ang Ginoo mibuhat sa tawo sa yuta, ug kini nakapaguol kaniya diha sa iyang kasingkasing.”

Ang Hebreohanong pulong nga gihubad nga “nagbasol” diha sa Genesis 6:6 pwedeng magpasabot og pagmahay, grabeng kaguol, grabeng kaluoy, o “desisyon nga usbon ang gihimong buhat.” Laing Hebreohanong pulong nga gigamit dihang magpakitag pagbasol para sa sala ug sagad hubaron nga “paghinulsol” diha sa Daang Tugon.

Sa Hebreohanon, ang pulong nga gihubad nga “hingpit” nagpasabot nga “kompleto, tibuok, naay integridad.” Sa pagtubag kon sa unsang paagi si Noe ug ang uban pa gihulagway ingon nga hingpit, si Presidente Russell M. Nelson mitudlo:

“Ang mga kasulatan mihulagway kang Noe, Seth, ug Job isip hingpit nga mga tawo. …

“Wala kini magpasabut nga kining mga tawhana wala gayud makahimo og mga sayop o wala gayud magkinahanglan og koreksyon. Ang proseso sa pagkahingpit naglakip sa mga hagit nga sagubangon ug sa mga lakang padulong sa paghinulsol nga posibling sakit kaayo. …

“Ang mortal nga pagkahingpit makab-ot kon paningkamutan nato sa paghimo ang atong matag katungdanan, ang pagtuman sa matag balaod, ug ang pagpaningkamot nga magmahingpit sa atong dapit sama sa atong Langitnong Amahan sa iyang dapit. Kon kita mobuhat sa atong pinakamaayo, ang Ginoo mopanalangin kanato sumala sa atong mga binuhatan ug mga tinguha sa atong kasingkasing.”

Si Propeta Joseph Smith mitudlo nga si Noe nailhan usab nga Gabriel, “nagbarug siya nga awtoridad sunod ni Adan diha sa Priesthood; gitawag siya sa Dios niini nga katungdanan.” Samtang ang anghel nga si Gabriel, si Noe mipakita kang Maria ug giingnan siya nga mahimo siyang inahan sa Anak sa Dios. Kanhi nang gipadala sa Ginoo si Gabriel aron ingnon si Zacarias nga sila sa iyang asawa nga si Elisabet manganak og batang lalaki, si Juan nga Magbubunyag, nga maoy mag-andam sa dalan para sa Manluluwas.

Kay padayong napuno sa kabangis ug pagkadaotan ang kalibotan, dili na kini makatuman sa katuyoan sa Dios. Si Presidente John Taylor mipasabot nga “pinaagi sa pagkutlo sa kinabuhi [sa mga dautan] dinhi sa yuta [ang Dios] mipugong nga magpadayon ang ilang mga sala nga mahimo sa ilang mga kaliwatan ug modaghan pa [o modaot] kanila.” Mitudlo usab si Elder Neal A. Maxwell nga “ang kadaotan misangko [na] sa punto nga moguba sa kabubut-on nga ang mga espiritu dili, uban sa kaangayan, mapadala dinhi.”

Si propeta Nephi mitudlo nga ang Dios “dili mohimo og bisan unsa gawas kon kini alang sa kaayohan sa kalibotan; kay gihigugma niya ang kalibotan.” Ang pagkonsiderar sa Lunop uban ang mahangtorong panglantaw makatabang nato nga makita kon sa unsang paagi molihok ang Ginoo aron matuman ang Iyang mga katuyoan.

Sa iyang panan-awon nga narekord sa Moises 7, nasaksihan ni Enoch ang paghilak sa Ginoo kay dili motuman ang Iyang mga anak Kaniya. Dayon, mipapasabot ang Ginoo nga kadtong mamatay sa Lunop moadto sa kalibotan sa espiritu. Makabaton silag kahigayonan nga matudloan sa ebanghelyo ni Jesukristo ug maghinulsol sa ilang mga sala. Dayon, nakita ni Enoch nga si Jesukristo moanhi sa yuta ug ipahigayon ang Pag-ula, ug naglipay si Enoch sa plano sa kaluwasan sa Ginoo para sa tanan Niyang mga anak.

Giingnan sa Dios si Noe nga bulitan og “aspalto” ang arka, nagpasabot nga butangan og itom, samag alkitran nga substansiya, aron selyohan kini ug dili masudlan og tubig. Ang Hebreohanong pulong nga gihubad nga “aspalto” mao pod ang root word para sa “pag-ula.” Gisugyot nga ang “pag-ula ni Jesukristo naghatag natog proteksiyon; depensahan ta ani gikan sa gahom sa kaaway, sama nga ang aspalto nagprotektar sa arka batok sa makamatay nga katubigan.”

Ang mga kasulatan misukod sa arka gamit ang mga maniko [cubits]. Ang usa ka maniko gibase sa distansiya sa siko paingon sa tumoy sa tunga nga tudlo. Ang usa ka maniko sagad gibanabana nga naa sa 46 ug 56 sentimetros (18–22 ka pulgada). Gamit ang 46 sentimetros (18 pulgada) ingon nga usa ka maniko, ang arka halos 138 metros ang gitas-on (450 ka piye), 23 metros ang gilapdon (75 ka piye), ug 14 metros ang gihabogon (46 ka piye).

Si Apostol Pedro simbolikong gikonektar ang Lunop ngadto sa bunyag. Sama ra nga nagsimbolo sa bag-ong sinugdanan para sa yuta ang kaluwasan ni Noe ug sa iyang pamilya gikan sa Lunop, ang bunyag sa tubig nagrepresentar usab sa pagkatawo pag-usab diha kang Kristo.

Giklaro sa dinasig nga Hubad ni Propeta Joseph Smith kini nga mga bersikulo, nga naghatag og gibug-aton nga si Noe ug ang iyang kaliwatan manubag ngadto sa Dios sa ilang pagtratar sa kinabuhi sa mga hayop. Siya nagsugo nga pwede rang patyon ang mga hayop para sa pagkaon aron sa pagpadayon sa kinabuhi sa tawo: “Ug sa pagkamatuod, ang dugo kinahanglan dili ipaagas, gawas kon alang sa pagkaon lamang, aron sa pagluwas sa inyong mga kinabuhi; ug ang dugo sa matag hayop Ako mangita gikan sa inyong mga kamot.” Gisugo usab sa Ginoo ang pamilya ni Noe nga luwason ang kinabuhi sa ubang tawo, nga namahayag, “Ang tawo kinahanglan dili mopaagas sa dugo sa tawo.”

Sa Doktrina ug mga Pakigsaad, gisubli sa Ginoo nga Iyang gitagana ang mga hayop sa yuta aron “gamiton sa tawo alang sa pagkaon ug alang sa panapot, ug aron siya makaangkon og kabuhong.” Mipatin-aw usab Siya nga dili Siya malipay kon patyon nato ang mga hayop sa walay hinungdan, nga nag-ingon: “alaot ang tawo nga nagpaagas og dugo o nag-usik-usik sa unod ug wala magkinahanglan niini.”

Tan-awa ang “Moises 7:50–52. Sa unsang paagi ang Hubad ni Joseph Smith makapa-uswag sa atong pagsabot sa pakigsaad sa Dios ngadto kang Enoch ug Noe?”

Walay klarong gihisgotan sa mga kasulatan kon nganong gitunglo ang anak ni Ham nga si Canaan para sa sala sa iyang amahan ngadto kang Noe. Dili usab klaro kon unsay sala ni Ham, pero masabtan nga morag wala niya pasidunggi ang iyang amahan o wala gitahod ang usa ka sagrado nga butang. Tungod kay wala ang tanang may kalabotan nga mga detalye sa istorya, kita wala mahibalo kon unsa gayud ang nahitabo o sa kahulogan niini.

Sa pagtunglo kang Canaan, gipahayag ni Noe nga si Canaan mahimong ulipon ni Sem ug Japet. Ang dinasig nga hubad ni Joseph Smith sa Biblia midugang nga si Canaan makabaton og “tabon sa kangitngitan” “nga mailhan sa tanang tawo.” Dili klaro kon unsay kahulogan niini nga “tabon sa kangitngitan”.

Sayop nga gigamit sa pipila ang pagtunglo kang Canaan aron ipakamatarong ang pagpangulipon ug diskriminasyon—ilabina ngadto sa mga Black African og kagikan. Ang Ginoo mitudlo, “dili matarong nga si bisan kinsa nga tawo mahimong ulipon ngadto sa usag-usa.” Dugang pa, ang Basahon ni Mormon mitudlo nga gidapit sa Ginoo ang tanang tawo sa pagdangop ngadto kaniya ug “pag-ambit sa iyang kamaayo,” kay “ang tanan managsama ngadto sa Dios.”

Giklaro sa Hubad ni Joseph Smith sa Genesis 10:9 nga si Nimrod maoy usa ka bantogang mangangayam “diha sa yuta” kay sa “atubangan sa Ginoo.” Siyay nagtukod sa dakong gingharian nga naglakip sa Babel (sa ulahi gitawag og Babelonia). Gihisgotan usab si Nimrod diha sa Basahon ni Mormon.

Gisugyot sa sayong mga tradisyon sa Judeo ug Kristiyano nga ang Torre sa Babel usa ka peke nga templo. Ang tinuod nga mga templo gitukod aron pundokon ang katawhan ngadto sa presensiya sa Dios pinaagi sa mga pakigsaad. Sa kasukwahi, ang katawhan sa Babel nagtukod og torre aron maabot ang presensiya sa Dios, pero ang ilang mga binuhatan wala mahiuyon sa Iyang kabubut-on. Ang resulta mao nga gilibog sa Ginoo ang ilang pinulongan ug gipatibulaag sila.

Giingon sa Genesis nga gitukod ang torre gamit ang mga tisa nga gidangdang sa kalayo. Ang maong mga tisa mas lig-on kay sa gibulad sa adlaw nga mga tisa nga gigamit sa nag-unang henerasyon, aron mas taas ang matukod nga torre. Ang “aspalto,” o tagok, maoy usa ka substansiya nga samag alkitran nga gamiton ingon magtapot ang mga tisa. Ang pipila miingon nga gigamit usab ang aspalto aron dili masudlan og tubig ang torre ingkaso og makadesisyon ang Dios nga lunopan pag-usab ang yuta.

Sa asoy sa Torre sa Babel nga girekord sa Basahon ni Mormon, gihangyo ni Jared ang iyang igsoon nga motawag ug moampo sa Ginoo nga dili libogon ang ilang pinulongan. Gituman sa Ginoo kini nga hangyo. Dayon, gihangyo ni Jared ang iyang igsoon nga moampo nga ang pinulongan sa ilang mga higala magpabilin nga pareho sa ila. Gituman usab kini nga hangyo. Kini nga mga hitabo nagpakita nga ang pagkalibog sa pinulongan posibleng nahitabo sa sulod sa pipila ka panahon ug dili dihadiha.

Sa Genesis 11, gilista ang kaliwat ni Sem human gihulagway sa Ginoo ang pagkatibulaag sa mga tawo sa Babel. Pwede kining pamatuod nga lahi ang katawhan sa Babel ngadto ni Sem ug sa pipila sa iyang kaliwat.

Gitinguha sa katawhan sa Babel nga mainila sila pinaagi sa pagtukod og usa ka siyudad ug torre nga “sangko sa langit.” Ang Shem nagkahulogan og “ngalan” o “reputasyon.” Ang iladong kaliwat nga nalista sa genealogy ni Sem mao si Abraham. Dili parehas sa katawhan sa Babel, nga nagtinguha nga mainila sila, ang Dios misaad nga Iyang himoong bantogan ang ngalan ni Abraham. Misaad usab ang Dios ni Abraham nga matawo si Jesukristo diha sa iyang kaliwatan. Pinaagi lang ni Jesukristo nga kita maluwas ug makaabot sa presensiya sa Dios. Atong dad-on ang Iyang ngalan sa atong kaugalingon pinaagi sa mga ordinansa sa Iyang ebanghelyo.

Ang laing rason nga ang katawhan sa Babel nagtukod og siyudad ug usa ka torre mao nga aron malikayan nga magkatibulaag sila. Bisan pa sa ilang mga intensiyon, gipatibulaag gihapon sila sa Ginoo sa tibuok yuta. Sa kasukwahi, apil sa pakigsaad ni Abraham ang panalangin sa mga pamilya nga pundokon ug maselyohan sa kahangtoran. Gisaaran si Abraham nga pinaagi niya ug sa iyang binhi, ang tanang pamilya sa yuta mapanalanginan.

• “Arka ni Noe,” Liahona, Peb. 2022, 46

• “The Tower of Babel,” Ensign, Peb. 2018, 66–67

• “I Have a Question,” Ensign, Peb. 1994, 60–61

• “Jesus Is the Way,” Hymns—For Home and Church