1 Samuel 8–10; 13; 15–16

Si Samuel miserbisyo isip propeta, pari, ug maghuhukom sa tibuok Israel sulod sa daghang tuig. Dihang natigulang na siya, iyang gitudlo ang iyang mga anak nga lalaki isip mga maghuhukom, pero dili sila angayan nga mahimong lider tungod sa ilang pagkadaotan. Giduol sa mga anciano sa Israel si Samuel ug mihangyo og usa ka hari, nga naglaom nga “mahisama [sila] sa ubang mga nasod.” Naghunahuna sila nga kon naa silay hari, makatabang kini sa ilang mga pagpakiggubat. Lagmit misamot pa kini nga tinguha nga makabaton og hari kay mas migrabe ang pagpanghulga sa mga Filistihanon, nga nagkadako ang gahom ug impluwensiya diha sa rehiyon.

Nabalaka si Samuel sa ilang hangyo, dili tungod kay sayop ang pagbaton og hari, pero lagmit tungod sa ilang rason kon nganong gusto sila og hari. Ang Ginoo mismo misaad nga Siyay makig-away para sa mga Israelinhon kon magpabilin sila nga matinud-anon ngadto Kaniya. Ang hangyo alang sa usa ka hari nagpakita sa ilang kakulang sa pagsalig sa mga saad ni Jehovah [Jesukristo] ug sa ilang relasyon sa pakigsaad ngadto kang Jehova [Jesukristo]. Misanong ang Ginoo sa tinguha sa mga tawo pinaagi sa pag-ingon kang Samuel, “Dili man ikaw ang ilang gisalikway kondili ako. Dili sila buot nga ako maoy maghari kanila.”

Si Presidente Jeffrey R. Holland nakaobserbar: “Ang sakit nga hunahunaon dinhi mao nga sila aduna nay usa ka hari nga mikuyog nila ug nakig-away sa ilang mga gubat. Siya mao si Jehova, ang Hari sa tanan, apan dili na si Jehova mangulo nila. Dili na Siya makig-away sa ilang mga gubat. Ug sama sa tema sa daghan na kaayong mga leksiyon sa kasaysayan, ang sakit nga mga sangpotanan miabot sa dihang ulahi na kaayo ang paglikay niini. Sa kaulahian ang mga tawo nagbangotan, ‘Nadugangan namo ang among sala pinaagi sa pagpangayog hari’ (1 Samuel 12:19).”

Si Presidente Ezra Taft Benson mitudlo: “Gamiton sa Dios ang mga mortal nga naay lainlaing lebel sa espirituwal nga pag-uswag. Usahay temporaryo niyang tugotan ang mga tawo sa ilang dili maalamon nga mga hangyo aron unta sila makakat-on gikan sa ilang kaugalingong masulub-on nga mga kasinatian. Ang pipila mopasabot niini isip ang ‘baroganan ni Samuel.’ Ang mga anak sa Israel gusto og usa ka hari sama sa ubang mga nasod. … Busa ang Dios mihatag kanila og usa ka hari ug gipaantos sila. Nakakat-on sila sa lisod nga paagi. Dili unta kini ang gusto sa Dios, apan ubos sa gitakda nga mga limitasyon, iyang gihatag sa mga tawo sumala sa ilang mga gitinguha.”

Ang manalagna mao “ang usa ka tawo nga gihatagan og katungod sa Dios sa pagtan-aw uban sa espirituhanon nga mga mata sa mga butang nga gitago sa Dios gikan sa kalibotan.” Sumala sa Basahon ni Mormon, ang mga manalagna maoy mga tigpadayag ug mga propeta. Gihatagan sila og gahom sa Dios aron “masayod sa mga butang diin nangagi na, ug usab sa mga butang nga umaabot.” Karon, ang mga sakop sa Unang Kapangulohan ug sa Korum sa Napulog Duha ka Apostoles gipaluyohan ug giorden isip mga propeta, mga manalagna, ug mga tigpadayag.

Ang “ibabaw sa bungtod” maoy mga bukid, tumoy sa bungtod, o habog nga mga plataporma diin maghimo og halaran ang mga Israelinhon para kang Jehova. Mogamit usab og habog nga mga dapit ang mga Canaanhon aron maghimo og mga halaran o mga monumento para sa ilang bakak nga mga dios. Gisugo sa Ginoo ang mga Israelinhon nga lumpagon ang habog nga mga dapit sa mga Canaanhon panahon sa ilang pagpangdaog sa gisaad nga yuta. Pipila ka siglo human sa panahon ni Samuel, gisugo ni Hari Josias nga tangtangon ang habog nga mga dapit tungod sa daotang relihiyosong mga binuhatan nga konektado niini.

Tan-awa sa “1 Samuel 16:1–13. Unsay katuyoan sa pagdihog kang David?”

Maghisgot usahay ang Daang Tugon og mga grupo o mga pundok sa mga propeta. Kini nga mga grupo mahimong naglakip sa matarong nga mga indibidwal nga nagkahiusa panahon sa apostasiya sa mga Israelinhon aron palig-onon ug dasigon ang usag usa.

Kadaghanan sa mga eskolar nagkauyon nga dili tukma ang gidaghanon nga 30,000 ka Filistihanong karo. Giusab sa pipila ka hubad sa Biblia ngadto sa 3,000. Makita diha sa Biblia ang ingon niini nga mga sayop tungod sa lainlaing rason, lakip ang mga sayop sa paghubad ug posibleng mga pagpasulabi sa ulahing mga eskriba.

Giingnan ni propeta Samuel si Saul nga moadto siya sa Gilgal ug hulaton nga moabot si Samuel sulod sa pito ka adlaw ug mohalad og mga sakripisyo ngadto sa Ginoo. Si Saul walay awtoridad sa pagkapari nga gikinahanglan aron mapahigayon ang mga halad nga sinunog. Pero, dihang miabot na ang gitakdang adlaw ug wala pa maabot si Samuel, nawad-an og pailob si Saul ug mihimo og paghalad sa iyang kaugalingob. Kini nga lihok nagpakita nga ang kasingkasing ni Saul wala mahiuyon sa kabubut-on sa Ginoo sama sa kaniadto.

Si Presidente Dieter F. Uchtdorf, kanhi sakop sa Unang Kapangulohan, mitudlo:

“Ang propeta nga si Samuel nakaila og delikadong kahuyang sa kinaiya ni Saul. Kon mapugos siya sa mga impluwensiya sa gawas, si Saul walay disiplina sa kaugalingon sa pagpabilin diha sa tumong, mosalig sa Ginoo ug sa Iyang propeta, ug mosunod sa sundanan nga gitukod sa Dios.

“Ang kalainan sa pipila ka gutling, sama sa … pagkapakyas ni Saul sa pagtuman sa tambag sa propeta sa paghulat sa kadiyot na lamang, ingon og gamay ra. Apan bisan ang gagmayng mga sayop, sa kadugayan, makahimo og mahinuklogong kausaban sa atong kinabuhi.”

Ang mga Amalekanhon usa ka katawhan nga wala mahadlok sa Ginoo. Ilang giatangan ang mga anak sa Israel, nga nagkampo sa kamingawan panahon sa Exodo, ug gipamatay ang kadaghanan sa labing huyang nga mga Israelinhon. Agig tubag, ang Ginoo mipahayag nga ang mga Israelinhon kinahanglan nga sa kataposan “puoha ninyo ang mga Amalekanhon aron dili na gyod sila mahinumdoman pa.” Wala kita masayod sa tanang rason kon nganong gisugo sa Dios si Saul ug ang iyang kasundalohan sa paglaglag sa tanang Amalekanhon ug sa ilang mga hayop. Pero, nasayod kita nga gipangga pag-ayo sa Dios ang tanan Niyang mga anak ug nga Siya “dili malipay sa kamatayon sa tawong daotan.” Nahibalo siya sa tanan ug hingpit ang iyang hustisya ug kaluoy.

Tan-awa usab sa “Unsaon nato pagsabot bahin sa mga sitwasyon sa kabayolente diha sa mga kasulatan?,” diha sa Mga Hilisgotan ug mga Pangutana, “Relihiyon vs. Kabayolente,” Librarya sa Ebangheyo.

Si Elder Robert D. Hales mipasabot:

“Si Saul wala mosunod sa kamandoan sa Ginoo. Iyang gibuhat ang unsay akong gitawag og ‘hinagpat nga pagsunod.’ Misalig sa iyang kaugalingong kaalam, wala niya patya si Haring Agag ug mibalik nga nagdala sa labing nindot nga karnero, baka, ug uban pang mga kahayopan. …

“… Tungod kay si Saul wala mopatalinghug sa hingpit—tungod kay siya mipili sa hinagpat nga pagsunod—siya nawad-an sa kahigayunan ug sa kabubut-on nga mahimong hari.”

Tan-awa sa “Genesis 6:6. Unsay atong masabtan sa hugpong sa mga pulong nga ‘kini nakapabasol sa Ginoo’?”

Ang pagdihog sa lana komon nga kustombre diha sa Daang Tugon. Nagsimbolo kini sa “kausaban sa estado o pag-set apart para sa balaanong dinasig nga tawag” alang sa sagradong mga katungdanan sa propeta, pari, ug hari. Ang lana sa olibo may kalabotan sa kaputli, pagpang-ayo, ug sa Espiritu Santo. Sagad kining isulod sa sungay, nga nagrepresentar sa kusog o gahom.

Sama sa pagdihog ni Saul kaniadto, ang pagdihog ni David gisundan sa pagdawat sa Espiritu sa Ginoo. Si David ug ang ubang gidihogan sa karaang panahon tawgon usahay og mga “dinihogan.” Niining paagiha, nahibaloan nang daan ni David ang iyang umaabot nga kaliwat, si Jesukristo, kansang titulo nga Mesiyas nga nagpasabot og “ang dinihogan.”

Giklaro sa Hubad ni Joseph Smith nga ang daotang espiritu nga mihasol kang Saul dili gikan sa Ginoo. Samtang direktang naimpluwensiyahan si Saul sa daotang espiritu, posible usab nga makasinati siya og espiritu sa pagkadili-kontento tungod sa iyang mga sala.

• Jeffrey R. Holland, “Pilia ang Ginoo ug ang Iyang Propeta,” Liahona, Hunyo 2022, 4–9

• Peggy Furniss Lee, “A King for Israel,” Ensign, Hunyo 2002, 21–23

• Robert D. Hales, “Kabubut-on: Mahinungdanon sa Plano sa Kinabuhi,” Liahona, Nob. 2010, 24–27

• Dieter F. Uchtdorf, “Ang Kalainan sa Gamay nga mga Sayop,” Liahona, Mayo 2008, 57–60