E pe’e au ia ’oe

’Ua fānauhia Emma i te 26 nō Tiunu 1883, te hitu ïa o te tamari’i ’a Viliamu ’e ’a Matafua Purcell. ’Ua riro tōna ’utuāfare ’ei hō’ē o te mau ’utuāfare e rave rahi e ’āfa Europa, e ’āfa Pōrīnetia nō Malaela ’e ’ati a’e. Nō te motu nō Savai’i tōna metua vahine, i te pae apato’erau noa ’e te pae tō’o’a o te rā nō Upolu. E tamaiti tōna metua tāne nā te hō’ē ta’ata Peretāne tei haere mai i Hāmoa i te matahiti 1834, ’o tei fa’aipoipo i te hō’ē vahine Hāmoa ’e ’ua fa’aea i Malaela.

Penei a’e ’ua ha’api’i mātāmua mai Emma i te ’evanelia tei fa’aho’i-fa’ahou-hia mai i te orara’a ’oia i’ō John ’e Nanave Rosenquist, e nā ta’ata fa’aipoipo feiā mo’a i te mau mahana hope’a nei ’o tei fa’ariro iāna ’ei tamāhine fa’a’amu nā rāua. ’Ua bāpetizohia Emma i te 12ra’a o tōna matahiti i te 3 nō Novema 1895. ’Ua fa’a’ite pāpū te hō’ē misiōnare tei haere mai i te ’ōro’a i te pūai o te vārua tei putapūhia i te bāpetizora’a.

Ma’a ’āva’e i muri mai, ’ua fa’ari’i John W. Beck, te peresideni o te misiōni nō Hāmoa, i te parau fa’ati’a a te Peresidenira’a Mātāmua e tono ia Emma ’e te tahi atu mau tamari’i Hāmoa i Utaha nō te ha’api’ira’a. ’Ua fa’aru’e ’oia ia Apia, te uāhu rahi nō Upolu ’e te peresideni Beck ’e te tahi atu mau misiōnare i te 23 nō ’Ēperēra 1896. Noa atu ’ua fa’ari’i tōna nā metua fānau ’ia haere ’oia, ’ua tahe tō rāua roimata ’a aroha ai rāua ia Emma.

’Ua tītauhia fātata roa e toru hepetoma nō Emma nō te haere atu i Roto Miti nā ni’a i te pahī ’e te pere’o’o auahi. E mea rārahi roa a’e te ’oire i tōna ’oire i Upolu, ’aita e ’ore ’ua huru ’ē ’oia i te ’itera’a i teie mau aroā tei ’ī i te ta’ata ’e te mau māniania mātau-’ore-hia. I taua tau ra, e mea iti roa te mau ta’ata nō Pōrīnetia e pārahi ra i Utaha. I te rahira’a o te taime, ’aita roa ’oia e ’ite i te hō’ē ta’ata mai iāna te huru.

I Utaha, ’ua ora Emma i roto i te pāroita ’ahuru ma toru nō Roto Miti, ’ua fa’ari’i i te hō’ē ha’api’ira’a maita’i i roto i te mau fare ha’api’ira’a a te ’Ēkālesia, ’e ’ua vai piri noa i te mau misiōnare tei ho’i mai nā te misiōni nō Hāmoa. Vitiviti roa, tōna ’episekōpo i te ’itera’a i tōna fāito pūai ’e ’ua a’o iāna ’ia fa’aineine nō te tāvini i te hō’ē misiōni i tōna fenua ’āi’a.

’Ua tāpe’a noa Emma i tāna mau parau, ’e i te taera’a mai te pi’ira’a i te ’ōmuara’a o te matahiti 1901, ’ua ineine ’oia.

’Ua ho’i Emma i Upolu i te 25 nō Tiurai 1901, ma te ’oa’oa ’ia ’ite atu i tōna metua tāne ē tīa’i ra iāna i ni’a i te uāhu. I te roara’a o tōna mo’era’a, ’ua mo’e ri’i ia Emma te ’aravihi ’ia paraparau i te reo Hāmoa. I te ani-manihini-ra’a-hia rā ’oia ’ia pure i te pure hope’a i roto i te hō’ē rurura’a, ’ua fa’auru te Vārua iāna, ’e ’ua fa’ahiti ’oia i te reira nā roto i tōna iho reo tumu.

’Ua tonohia Emma e tāvini i Malaela, tōna ’oire tumu, i reira tē vai ra tā te ’Ēkālesia hō’ē fare ha’api’ira’a mai te matahiti 1896 mai ā. ’Ua rave ’oia i te hōpoi’a nō te ha’api’ira’a i te mau pīahi vahine. ’Ua arata’i ato’a ’oia i te pupu a te feiā ’āpī tamāhine nō te ’āma’a nō Malaela. I te mau sābati ’e i te roara’a o te hepetoma, e poro ’e e ha’api’i ’oia nā pīha’i iho i te tahi atu mau misiōnare.

I te ha’amatara’a, ’ua pāto’i vetahi mau melo nō te ’utuāfare o Emma i ni’a i te motu i tāna ’ohipa ’e ’ua fa’ahepo iāna ’ia fa’aru’e i te ’Ēkālesia. Mai te au i te parau a te peresideni misiōni ’o William G. Sears, « ’ua tāpe’a ’oia i tōna ti’ara’a » ’e ’ua fa’aoti i te ha’apa’o noa i tāna mau fafaura’a, noa atu te pāto’ira’a.

’Ua ti’a atu ato’a ’oia iho ’e te tahi atu mau misiōnare. I te hō’ē taime, ’ei hō’atara’a, ’ua mono e piti nā misiōnare i tāna pape ha’ari i te pape mā’aro i te tāmā’ara’a i te po’ipo’i. ’Ua « māuruuru ’ore » Emma i teie ’ohipa hō’ata, ’ua fa’aho’i rā ’oia i te reira ma te hōro’ara’a i te mā’a ha’ari ’ava’ava ’eiaha ra i te mea monamona i nā misiōnare.

Ta’a ’ē noa atu i teie ’ohipa hō’ata, e fa’atura rahi tō te mau misiōnare i « te tuahine Purcell ». ’Ua parau te hō’ē misiōnare ē « ’ua ’ī ’oia i te vārua o tōna ti’ara’a ’e tōna pi’ira’a ». ’Ua pāpa’i te tahi atu misiōnare nō te fa’ahiahia o tōna maita’i. I te hō’ē taime, ’ua vaiiho Emma i te tahi mau mei’a i ni’a i te ’ē’a, ’ia noa’a noa ia rāua tōna hoa misiōnare te tahi mea nō te ’amu i te roara’a o te rāterera’a.

Tē fa’a’ite nei te mau pu’e parau ē, ’ua poro ’oia nō ni’a i te ha’amanara’a o te autahu’ara’a, te Buka a Moromona, ’e te tahi atu mau tumu parau o te ’evanelia. I muri a’e i te fa’aro’ora’a ia Emma i te porora’a nō ni’a i te orara’a ’e te misiōni a Iosepha Semita, ’ua pāpa’i te hō’ē misiōnare, « ’ua fa’ahiahia roa vau i tāna mau parau ; ’e ’ua pe’ape’a vau ’a fa’aea ai ’oia i te paraparau ».

Te mea pe’ape’a, ’ua ro’ohia Emma i te ma’i fe’efe’e i te hōpe’a o tāna misiōni ’e ’ua ha’amāuruuru-’oi’oi-hia ’oia. I te ’itera’a te mau vahine ’e te mau tamāhine o te fare ha’api’ira’a i tōna ho’ira’a i Utaha, ’ua ta’i rātou. ’Ua fa’atupu te ’āma’a nō Malaela i te hō’ē rurura’a fa’atau aroha nōna, ma te hōro’a iāna i te hō’ē rāve’a hope’a nō te poro. « ’Ua parau ’oia ma te itoito », tē fa’a’ite ra te mau minuti o te rurura’a, « ’e ’ua a’o i te mau ta’ata ato’a ’ia vai ha’apa’o noa i te ’evanelia ».

’Ua vai ha’apa’o noa Emma i te ’evanelia—’e i tāna mau fafaura’a—i te toe’a o tōna orara’a. I Utaha, ’ua tāmau noa ’oia i tāna ha’api’ira’a, ’ua ’āmui atu i roto i te orara’a huira’atira Pōrīnetia, ’e ’ua ’āmui atu i roto i te pāpa’ira’a i te buka hīmene mātāmua a te feiā mo’a i te mau mahana hope’a nei nā roto te reo Hāmoa. I te hō’ē taime, ’ua fārerei ato’a ’oia i te hō’ē ta’ata feiā mo’a nō Hawaii, ’o Henry Kahalemanu te i’oa. ’Ua fa’aipoipohia rāua i roto i te hiero nō Roto Miti i te 31 nō Tēnuare 1907.

Toru matahiti i muri mai, ’ua pohe Emma i te 26ra’a o tōna matahiti ’e ’ua hunahia ’oia i Iosepa, hō’ē fenua ’aihu’arā’au feiā mo’a nō Pōrīnetia e 97 kiromētera i te pae tō’o’a o te rā nō Roto Miti. Noa atu te poto o tōna orara’a, ’ua vai noa tōna ha’apa’o maita’i i te ’evanelia tei fa’aho’i-fa’ahou-hia mai a Iesu Mesia ’ei hi’ora’a pūai nō te feiā mo’a nā te ao ato’a nei, nō te feiā ’āpī tamāhine iho ā rā e pāhono nei i te pi’ira’a ’ia tāvini i teie mahana.