2025
Irooj Ej Kōm̧ōkajļo̧k Jerbal in An
Nobōm̧ba 2025


14:55

Irooj Ej Kōm̧ōkajļo̧k Jerbal in An

Ilo an Irooj kōm̧ōkajļo̧k jerbal in An, jej aikuj in iakwe, naajdik, im jerbal n̄an ro otemjej ro rej bōk gospel eo An.

Charles Dickens ekar juon rijeje novel ebun̄bun̄ The Tale of Two Cities kōn naan in em̧ool me “Ekar iien ko rem̧m̧antata; iien ko renanatata.” Ilo juon wāween, menin ej m̧ool ilo raan kein ad.

Jej mour ilo juon iien elimotak ilo an “aolepān laļ [ej] limotak.” Būreejtōn Russell M. Nelson ekar ba jen erom̧ rikōm̧m̧an aenōm̧m̧an ro, āinwōt rikaļoor ro an Jisōs Kraist kar aiboojoj kōmejajaiki jibbon̄in jān Elder Gary E. Stevenson. Ej juon m̧ōttan eaorōk n̄an juon wōt, aenōm̧m̧an, im kōmour ilo “iien ko reppen.”

Jej bar mojur ilo “iien ko rōm̧m̧an,” eo me enaaj menin aō kōnono. Irooj, ilo kōmeļeļe eo n̄an Katak im Bujen Ko, jākjōn 1, kar kōmlet bwe tarlep in gospel eo enaaj “kwaļo̧k … n̄an jem̧ļo̧k ko an laļin.” Irooj ej kōm̧ōkajļo̧k jerbal in An ilo tōre in ad. Jej aikuj lukkuun kam̧m̧oolol kōn kōm̧ōkajļo̧k in, eo ekar waļo̧k im ej wōnm̧aanļo̧k wōt mekarta iien kein reoen. Jej mour ilo juon raan me rikaļoor ro an Irooj jeraam̧m̧an in ron̄jake Ainikien im uwaak kōn bōro ko reppeļļo̧k im ļōmņak ko. Ro uwaan Kabun̄ eo an Jisōs Kraist im Armej ro Rekwojarjar, ro rej kallim̧ur n̄an Rilo̧mo̧o̧r eo im kien ko An, rej loe jibadbad im aenōm̧m̧an in aer eļap.

Ilo an lōn̄ļo̧k jān juon kōttan ilo bwebwenato an Kabun̄ in, ekar wōr juon ļapļo̧k eo em̧m̧an ilo ro otemjej kar deļo̧n̄e iaļ in bujen eo. Ilo baj juon iien ekar waļo̧k ilo kōtaan ņe 1837 im 1850. Jet iaan Rijilōk ro m̧okta ilo Kabun̄ in an Irooj em̧ōj an jepļaaktok kar jerbale mijen ko ilo United Kingdom. Mijen kein rekar tōprak in taujin in armej ro rekar kobatok ilo Kabun̄ in, im jān 1850 ekar wōr elōn̄ļo̧k membōr ro an Kabun̄ in rej jokwe ilo United Kingdom jān ro ilo United States. Ilo iien ņe, Irooj ekar tōl Armej ro Rekwojarjar n̄an aiintok doon n̄an Utah. Juon em̧m̧akūt eo eļap ekar waļo̧k, jet rekar kōm̧m̧an im jipan̄ jān Perpetual Emigrating Fund.

Ij iakwe bwebwenato in itaaktok eo n̄an Salt Lake Valley kōn juon nōm̧ba eo eļap an rioktak tok ro jān England im Wales ilo 1852. Kūrub eo ekar ioone Būreejtōnji eo Kein Kajuon ilo jikin deļo̧n̄ eo ilo Emigration Canyon kar tōltok jān Band eo an Captain Pitt. Deseret News ko rekar kōmeļeļeik er āinwōt “juon kumi in riito itak ro [ekitbuuj] kōrā ro jeid im jatid im ajri ro, rej etetal, ejorrāān kilier jān ded, im jorrāān jān m̧ōļo, ak rekar jab inepata; būruweer ekar meram im laudin̄din̄, eo me ekar waļo̧k jān m̧ōņōņō im lan̄lōn̄ in paaktokier.”

Ke rej “kijoone jikin eo tam̧peļ eo ej pād ie, … ippān taujin em̧m̧aan ro, kōrā ro, im ajri ro, rekar kobatok, jān elōn̄ m̧ōttan ko an bukwōn eo, n̄an koba ippān ilo karuwainene eo eaiboojoj im lan̄lōn̄.” Būreejtōn Brigham Young ekar kōnono n̄an er: “Irooj Anij an Israel en kōjeraam̧m̧an kom̧. … Kōm̧ ar jar kōn kom̧, taujin jar ko kar kōm̧m̧ani kōn kom̧, raan n̄an raan, n̄an E eo ekar kean̄ kōj n̄an aiintok Israel, lo̧mo̧o̧ren ajri ro armej jān kwaļo̧k gospel eo, im kōpooje er n̄an itok eo an Messaia eo.”

Ilo im̧ōk eo an jetōb an iien lan̄lōn̄ in, kōtļo̧k aō bar juon alen kwaļo̧k n̄an aolep rioktak tok ro im ro rej ro̧o̧ltok n̄an Kabun̄ eo an Irooj: Kōm̧ij iakwe kom̧, kōm̧ij aikuji kom̧, Irooj ej aikuji kom̧. Ak jej jar kōn kōjeraam̧m̧an ko an lan̄ bwe ren iwōj ilo jerbal in kijejeto ko ami n̄an eddōkļo̧k eo ippān iaļen bujen eo ej tōlļo̧k n̄an Anij Jemād im Jisōs Kraist ilo laļ an selestial eo.

Ewōr juon kam̧ool bwe tōmak ilo Jisōs Kraist ej ļapļo̧k ilo raan kein ad. Ilo Kabun̄ eo an Jisōs Kraist im Armej ro Rekwojarjar ilo Raan Ko Āliktata, em̧ōj an wōr juon ļapļo̧k in rioktak im rioktak ro rej bōk kuņaer. Ilo allōn̄ ko 36 rej mootļo̧k enan̄in 900,000 rioktak tok ro rekar kobatok ilo Kabun̄ in. Rioktak tok rein rej m̧ōttan in 5 bōjjāān in oran membōr ro an Kabun̄ in. Jej karuwaineneik membōr ro rekāāl kōn pein karuwainene im kautiej eļap kōn iaļ in kom̧ kar kāālet e.

Rioktak tok rein 900,000 ilo 36 allōn̄ ko rej m̧ootļo̧k ekar ļapļo̧k jān oran membōr ro an Kabun̄ in ilo 110th anniversary ilo 1940, eo ekar ļapļo̧k kōn 860,000 membōr ro. Iiō ņe ekar iiō eo Elder Jeffrey R. Holland, Elder Dieter F. Uchtdorf, im n̄a kar ļo̧tak ie.

Rioktak tok rein rekāāl rej itok jān aolep m̧ōttan ko an laļ in. Ilo allōn̄ ko jinoin jiljino an iiō in, oktak ko rekar wanlōn̄ļo̧k kōn elōn̄ļo̧k jān 20 bōjjāān jān iiō ko m̧oktaļo̧k ilo Europe, Africa, the Pacific, im Latin America. Ilo United States jaar loe 17 bōjjāān ļapļo̧k. Jerbal eo an Irooj ej wōnm̧aanļo̧k wōt ilo wāween ko rekajoor. Nōm̧ba kein rej wanlōn̄ļo̧k rej juon kam̧ool eo ealikkar bwe gospel in ej un̄ūr bōro ko im ukōt mour ko jabdewōt jikiin.

Ilo tōre in ad, rioktak tok rein raiboojoj ejako aer aiintok doon n̄an juon jikin ioļaptata. Kōnke tōmak im wūjlepļo̧k eo an membōr ro an Kabun̄ in, kein jipan̄ ko rej pād n̄an rie jarlepju ko, kōn ekkaļ ko an m̧ōnjar ko im tampeļ ko—ipeļaakin aolepān laļ in. Kōn mālim kein remenin aikuj an kii ko an priesthood im kein jipan̄ ko liļo̧ki, kain̄i in lo̧mo̧o̧r ko rej pād kiiō ilo enan̄in aolep m̧ōttan ko an laļ in.

Jekdo̧o̧n ia eo jej jokwe ie, membōr ro kiiō aikuj in karuwaineneik bukwi taujin in membōr ro rekāāl āinwōt ad kar kōm̧m̧ane n̄an Armej ro Rekwojarjar in Enlish im Welsh ro ikar kōmeļeļeik jān bwebwenato eo ad m̧okta. Em̧m̧an ippa katak eo an Elder Gerrit W. Gong ilo m̧wen̄an in eo ekar katakin kōj bwe ejjeļo̧k juon aikuj in jijet m̧ake iaan men̄e ilo en̄jake ak jetōb.

Eddo eo ad ekwojarjar ej n̄an bōk im karuwaineneik membōr ro rekāāl im rej jepļaaktok. Ilo an Irooj kōm̧ōkajļo̧k jerbal in An, jej aikuj in iakwe, naajdik, im jerbal n̄an ro otemjej ro rej bōk gospel eo An. Jemaron̄ jipan̄ kalōk juon Zaion in armej, ijo jej “rekar juon wōt ilo bōro im juon wōt ilo ļōmņak, im [jokwe] ilo wānōk.” N̄an maron̄ juon wōt ippān Irooj, jej aikuj in erom̧ juon wōt im̧aan Irooj. Aolep membōr, jekdo̧o̧n raan ta eo rekar peptaij, rej wōdejippele juon eddo n̄an karuwaineneik ro jet.

Kapilōk eo aō n̄an membōr ro an Kabun̄ in ej n̄an jibūrlep tok peid ipeļaakin rikāālet rein raiboojoj, ro rekar bōk gospel eo an Jisōs Kraist.

Būreejtōn Gordon B. Hinckley ekar katakin kōj bwe rioktaktok ro rej aikuji “juon m̧ōttā, juon eddo, im naajdik kōn ‘em̧m̧an eo an naan an Anij’ (Moronai 6:4).” Jemaron̄ pād ilubwilijin m̧ōttā ro rej lukkuun lale rioktaktok rein rekāāl bwe ren en̄jake aer m̧ōttad im jab rilotok ro. Jemaron̄ jipan̄ er meļeļe bwe er rej rikaļoor ro an Jisōs Kraist ro remaron̄ in jerbal in karejar n̄an ro jet n̄an bōk kūr ko n̄an jerbal. Rioktak ro reddik rej aikuj ļōmņak in jerbale juon mijen elikio. Aolep rej aikuj pepe n̄an kajjieon̄ mour juon mour āinwōt mour an Kraist.

Elōn̄ rej kobatok ilo Kabun̄ in ilo eļap kaarmejete ko aer make reļļap im lukkuun aikuji iakwe im jipan̄ an Armej ro m̧ōttaer Rekwojarjar.

N̄an kom̧ ro rej kāāl tok ak ro̧o̧ltok n̄an tōmak in, elōn̄ apan̄ ko kom̧ naaj jelm̧ai. Kijenmej ippam̧i make. Mijenede ro rekar katakin kom̧ katak ko raorōk im kar kōmeļeļeiki bujen ko im kain̄i ko an aelōn̄ in kiin̄ ko rej waļo̧k ilo jeje ko rekwojarjar im ilo Preach My Gospel.

Bōk kain̄i ko im bujen ko im mour kōn kien ko rej aorōk. Mijōk wōt bujen ko remennin aikuj n̄an mour ijo eutiejtata. Gospel eo ej kōm̧m̧an bwe mour ijo eutiejtata en pidodo, eo ej aikuji ad kōm̧m̧an im kōjparoki bujen ko rekwojarjar ippān Anij. Ijjelo̧kin wōt peptaij, kapen, im leļo̧k ioon Priesthood eo an Melkisedek n̄an em̧m̧aan ro, bujen ko jej deļo̧n̄e rej kōm̧m̧an ilowaan tampeļ eo. N̄an ro remej, kajjojo iaan bujen lo̧mo̧o̧r kein rej kōm̧m̧an wōt ilowaan tampeļ eo. Ekkar, kepooj eok make n̄an tampeļ eaikuj in kōttōpar eo em̧ōkajtata.

Kom̧ naaj ilo jet iien en̄jake likjab kōn ta eo kwoj jeļā. Jeļāļo̧kjeņ kōn gospel eo ej juon kōjeraam̧m̧an eļap maron̄ bōke jān iien n̄an iien, ak ejjab juon kain̄i in lo̧mo̧o̧r. Gospel eo ejjab juon teej in jeļāļo̧kjeņ. Ijoke, Būreejtōn Nelson ekar kallim̧ur: “Ilo am̧ jar im lukkuun ekkatak kōn Bok in Mormon aolep raan, kwonaaj kōm̧m̧ani kāālet ko rem̧m̧antata—aolep raan. … Ij kallim̧ur bwe ilo am̧ kejo̧kļo̧kjeņ kōn ta eo kwoj ekkatak, wintō in lan̄ enaaj peļļo̧k, im kom̧ naaj bōk uwaak ko n̄an kajjitōk ko am̧ im tōl n̄an mour eo ami make.”

Ilo kakkobaba, kajjojo iiō ilo ukoktak in kein Katak ko an Kabun̄ ilo kweilo̧k ko an Jabōt ej kōjerbale Kallim̧ur Mokta, Kallim̧ur Ekāāl, Bok in Mormon eo, im Katak im Bujen ko. Iien n̄an iien kwonaaj en̄jake eļapļo̧k lōke ilo an jeļāļo̧kjeņ eo am̧ kōn gospel in eddōkļo̧k. Katak aolep iien jān jeje ko rekwojarjar renaaj kōjeraam̧m̧an im kobrak mour eo am̧ n̄an kam̧wilaļļo̧k oktak eo am̧ ilo gospel in an Jisōs Kraist.

Ekkatak katak eo erreo an Jisōs Kraist ej juon jibadōk aolepān mour, jim̧or ilo meļeļe katak ko im mour juon mour āinwōt mour an Kraist. Bujen ko remennin aikuj rej letok juon mōņakjeņ eo me jej kōmeļeļeiki āinwōt iaļen bujen. Pedped in katak kein rekar kajoor aer katakin jān Būreejtōn Nelson. Aolep membōr ro, eļaptata ro rekāāl im ro rej ro̧o̧ltok, naaj maron̄ jeraam̧m̧an jān katak im kaajiririki ennaan in kanaan in an kōn bujen ko im iaļen bujen eo.

Eļan̄n̄e kwoj kōm̧m̧ane juon kōttōbar ilo erreo būki kajjojo bujen ej mennin aikuj n̄an mour ijo eutiejtata, kwonaaj pād ilo iaļ eo ej tōl ļo̧k n̄an laļ an selestial. Tampeļ eo im kain̄i ko an tampeļ eo rej aikuj erom̧ jibadbad in kōttōbar eo ad. Elōn̄ bujen ko rej pojak n̄an kajjojo armej. Juon bujen, m̧are n̄an indeeo, ekitbuuj kobaik kijejeto ko am̧ ippān kōm̧pānien. Kōttōbar eo ad ej aikuj in pukot kōm̧pānien in n̄an indeeo.

Kōn menin, jab ebbeer eļan̄n̄e m̧are n̄an indeeo ejjab maron̄ tōprak ilo iien in. Rikanaan ro rekar katakin bwe ejjeļo̧k kōjeraam̧m̧an naaj maron̄ bōke jān membōr ro retiljek ro rej kōjparok kien ko. Juon rikanaan an Bok in Mormon, Kiin̄ Benjamin, ekar em̧m̧an an ba: “Ro raar kōjparok kien ko an Anij … rej jeraam̧m̧an ilo aolep men ko otemjeļo̧k, … im eļan̄n̄e renaaj … [rej] niknik n̄an jem̧ļo̧kin … bwe ren maron̄ jokwe ippān Anij ilo wāween m̧ōņōņō eo ejjeļo̧k jem̧ļo̧kin.”

Kom̧ naaj loe, eļan̄n̄e kom̧ij jab pojak, bwe membōr ro rejjab wāppen. Katak em̧ōj aer waļo̧ktok rej kalikkare bwe ilo mour in ad ioon laļ in, jenaaj kōm̧m̧an bōd ko. Jej mour ilo juon laļ ejjab wāppen im em̧ōj an wōtlo̧k, jab juon laļ an selestial. Mour in ej juon iien teej, kōn iien ko rem̧m̧an n̄an ukweļo̧k im kam̧ool n̄an kōj make.

Kōj aolep jej en̄jake likjab ilo ad kajjieon̄ erom̧ āinwōt Jisōs Krraist. Pinmuur eo An ej kōtļo̧k ad ukweļo̧k aolep raan ilo ad likjab. Āinwōt Nipai, bar juon rikanaan an Bok in Mormon eo, ekar ba: “[Kōj] aikuj bun̄ m̧aanļo̧k kōn dim ilo Kraist, kōn juon kōjatdikdik emeram, im juon iakwe n̄an Anij im armej otemjeļo̧k. Kōn menin, n̄e kom̧ naaj bun̄ m̧aanļo̧k, kwōjkwōj ioon naan an Kraist, im niknik n̄an jem̧ļo̧kin, lo, āindein Jemān ej ba: Kom̧ naaj bōk mour indeeo.”

Ilo ad kejōkļo̧kjeņ kōn apan̄ ko an raan kein ad, jej aikuj keememej bwe Rilo̧mo̧o̧r eo, ilo jerbal in karejar eo An ioon laļ in, ekar barāinwōt mour ilo iien ko repoktak im nana. Jibadbad eo An ekar jab kōn apan̄ ko kōn ikōtōltōl an kien an raan ko, ekar kōn kōkōm̧anm̧anļo̧k wāpppen eo an Armej ro Rekwojarjar.

Ļoore Rilo̧mo̧o̧r eo im katak ko An im An katakin ej jāmin nej pidodo ilo juon laļ me ej aolep iien pād ilo limotak. Ekar jab pidodo n̄an Rilo̧mo̧o̧r ilo tōre in mour An, ekar jab pidodo n̄an ritōl ro ad m̧okta im membōr ro, im ekar jab pidodo n̄an kōj. Jejeraam̧m̧an, rikanaan ro remour rej letok tōl eo jej aikuji ilo tōre in ad. Būreejtōn Dallin H. Oaks enaaj wōnm̧aanļo̧k kōn jetōbin kajoor in.

Ij kam̧ool bwe katak ko an Kabun̄ eo an Jisōs Kraist rej n̄an indeeo im rem̧ool. Ij kwaļok aō kam̧ool epen im kalikkar bwe Jisōs Kraist ej mour, im kõn Pinmuur eo An, jemaron̄ erom̧ juon wōt Ippān. Ilo āt eo ekwojarjar etan Jisōs Kraist, amen.

Kakeememej ko

  1. Charles Dickens, A Tale of Two Cities (1859), 1.

  2. One of Dickens’s themes was the idea of individual transformation in a time of social unrest.

  3. Katak im Bujen Ko 45:26.

  4. Lale Gary E. Stevenson, “Blessed Are the Peacemakers,” Liahona, Nov. 2025, 6–9.

  5. Katak im Bujen Ko 1:23.

  6. Lale Katak im Bujen Ko 88:73.

  7. Lale Katak im Bujen 59:23; lale bar Jon 14:27.

  8. Lale Jerbal 2:41.

  9. Lale Katak im Bujen Ko 112. This revelation was received on July 23, 1837, the day the gospel was first preached in England in this dispensation. N̄an eļapļo̧k kōn mijen kein, lale James B. Allen, Ronald K. Esplin, im David J. Whittaker, Men With a Mission: The Quorum of the Twelve Apostles in the British Isles, 1837–18411992).

  10. Most of these converts came from the working classes. Charles Dickens observed some of them as they prepared for their journey to the United States, on the ship Amazon. He was favorable in his appraisal. He described them as “in their degree, the pick and flower of England” (“The Uncommercial Traveller,” All the Year Round, July 4, 1863, 446). Lale barāinwōt 1 Korint 1:26–28.

  11. Lale “Arrival from England, by the ‘Perpetual Emigrating Fund,’” Deseret News, Sept. 18, 1852, 90.

  12. Lale Katak im Bujen Ko 76:62, 70; lale bar 1 Korint 15:40–42.

  13. Information provided by Member and Statistical Records and the Missionary Department.

  14. Information provided by Member and Statistical Records and the Missionary Department.

  15. Information provided by Member and Statistical Records.

  16. Information provided by Member and Statistical Records and the Missionary Department.

  17. By the 1890s, Church leaders began encouraging members to remain in their native lands rather than gathering to Utah. Stake eo kein kajuon itulikin Intermountain West kar ejaake ilo 1920s, im stake eo kein kajuon itulikin North America kar ejaake ilo New Zealand (lale Brandon S. Plewe, ed., Mapping Mormonism: An Atlas of Latter-day Saint History [2014], 184–85).

  18. Lale Katak im Bujen ko 110:11–16.

  19. lale Gerrit W. Gong, “Ejjeļo̧k Ej Jijet Makeļo̧k Iaan,” Liaona, Nob. 2025, 40–43.

  20. Moses 7:18.

  21. Lale Jon 17:20–21; 1 Korint 12:11–31.

  22. Gordon B. Hinckley, “Converts and Young Men,” Ensign, May 1997, 47.

  23. Lale James 2:5; lale bar Matu 19:29; Rom 2:11; Epesōs 2:19; Mosaia 18:8–9.

  24. Lale Preach My Gospel: A Guide to Sharing the Gospel of Jesus Christ (2023), 17.

  25. Lale Katak im Bujen Ko 14:7.

  26. Russell M. Nelson, “The Book of Mormon: What Would Your Life Be Like Without It?,” Liahona, Nov. 2017, 62–63; see also Spencer W. Kimball: “When it seems that no divine ear is listening and no divine voice is speaking, … if [we] immerse [ourselves] in the scriptures the distance narrows and the spirituality returns” (Teachings of Presidents of the Church: Spencer W. Kimball [2006], 67).

  27. Lale Jon 5:39.

  28. Lale, n̄an waanjon̄ak, Russell M. Nelson, “Let God Prevail,” Liahona, Nov. 2020, 92–95; “The Power of Spiritual Momentum,” Liahona, May 2022, 97–100; “Overcome the World and Find Rest,” Liahona, Nov. 2022, 95–98.

  29. Mosaia 2:41.

  30. Lale Alma 34:32.

  31. 2 Nipai 31:20.

  32. Lale Epesōs 4:11–15.

  33. Lale Jon 17:20–22.