“Na Cakacaka Vakalotu ni Valetabu e Veivakaduavatataki, Veisemati, ka Veivauca,” Liaona, Sepi. 2025.
Na Rai Makawa me Baleta na Vale ni Turaga
Na Cakacaka Vakalotu ni Valetabu e Vakaduavatataki, Veisemati, ka Veivauci
Na itukutuku makawa ni cakacaka ni valetabu ena iotioti ni gauna e vakaraitaka na yaloqaqa kei na ituvatuva ni vakatakila ni papitaiso veisosomitaki me baleti ira na mate.
Droini mai vei Dan Burr
A vuto yani o Betsy King Duzette ena wai batabata ni Uciwai na Mississippi. Na yada yabaki 58 ka saumaki mai Connecticut a qai papitaiso ena vukudratou na nona momo, tinai watina, kei na tamana vakacabecabe na watina.
Na Parofita o Josefa Simici a se qai vakatavulici ira walega na Yalododonu, ena Okosita ni 1840, me baleta na ivakavuvuli ni papitaiso me baleti ira na mate. Ena nodra marau, rau a veipapitaisotaki ena uciwai, me vaka ni se bera ni vakacavari na Valetabu e Nauvoo. Era papitaiso na yalewa me baleti ira na tagane kei na tagane me baleti ira na yalewa. Sega ni dede, sa vakatakila na Turaga vei Josefa Simici ni papitaiso me baleti ira na tubuda era sa mate e dodonu me vakayacori ena veivaletabu vakatabui (raica na Vunau kei na Veiyalayalati 124:28–35). Ena 1845, a kacivaka kina o Brigham Young ni dodonu me ra papitaiso na yalewa ena vukudra na yalewa kei na tagane me baleti ira na tagane.
Na wati Betsy, o Philemon Duzette, a mate ena ono na yabaki yani ki liu. A vorata na wai batabata me papitaiso ena vukudra na wekai watina era sa mate ka vakakina o ira na nona. Oqori e oka kina na papitaiso nei tamai Filimoni vakacabecabe, o Jesse Peas, ka a mate ena 50 na yabaki yani ki liu ni se goneyalewa lailai o Betsy. E se bera beka ni sotavi koya ia e rairai kilai koya ka kila na yacana kei na nona veiwekani kei Filimoni kei tinana, o Martha Wing. A kilai Martha o Betsy ni se bula tiko.
A papitaiso o Betsy me veisosomitaki vei Jese ni oti sara ga na ivakatakila ni papitaiso ena vukudra na mate. Rau qai vakayacana kei watina e dua vei ira na luvedrau vei Jesse. Na tamai Filimoni dina, ka yacana talega o Filimoni, a mate ni se gonedramidrami, ka yaco o Jesse Peas me tamana vakacabecabe ni se qai yabaki tolu o Filimoni ka vukei Marica me susugi koya cake.
Na itubutubu vakacabecabe e sa matau tu e Amerika ena ikatinikawalu kei na ikatinikaciwa ni senitiuri. Na iwiliwili levu ni tamata kei na levu ni vakamau tale e kena ibalebale ni vuqa na tamata era vakaitikotiko ena matavuvale vakacabecabe se matavuvale cokoti vata. O koya gona, a tarai cake tale vakarua na nodrau isema vakamatavuvale na Duzette-Peas: dua ena gauna a vakamautaki Jesse Peas kina o tinai Filimoni kei na ikarua ni gauna ena papitaiso ena vukudra na mate.
droini ni tobu ni papitaiso ena valetabu taumada e Nauvoo
Vueti Ira na Daulomani
Na papitaiso vakaveisosomitaki e kauti ira vata mai na isema vakayago oqori ena dua na sala ka na tu me tawamudu. Me vaka a vola o Josefa Simici, na papitaiso ena vukudra na mate e dua na ”isema ni veisemati” ka vauci ira na bula kei ira na mate, ”ni da na sega ni vakavinakataki sara koi keda kevaka e sega o ira; era na sega tale ga ni vakavinakataki sara ko ira kevaka e sega koi keda” (Vunau kei na Veiyalayalati 128:18).
E vakatavulica o Josefa Simici ni kevaka e sega na veisemati oqo ena yaviti na vuravura ena dua na cudru, e dua na ka ena vakavuna me lala tu na vuravura, ka buli ka sega na kena inaki (raica na Vunau kei na Veiyalayalati 128:17–18). E veisaqasaqa kei na ivakaro kaukauwa oqo na ivakatakila lagilagi nei Josefa me baleta e dua na kaukauwa me vauci ira vata kece na luve ni Kalou ki na veigauna tawamudu.
Me ikuri ni bibi ni cakacaka vakalotu vakaveisosomitaki ena vukudra na lewe ni matavuvale era sa mate, a vakamatatataka o Josefa ni na yaga talega vei ira na bula tiko: ”Oi kemudou na taciqu kei na ganequ lomani, me’u vakadeitaka vei kemuni ni oqo na ivakavuvuli me baleti ira na mate kei na bula ka na sega ni rawa me raibaleta vakamamada, me vaka ni sa baleta na noda vakabulai” (Vunau kei na Veiyalayalati 128:15).
Vei Josefa Simici, na ivakatakila oqo era ka vakatamata yadua sara ga. A mate na tacina qase duadua, o Alvin, ena 1823, ka vakila o Josefa na luluqa ena nona bula. Ena dua na ivakatakila ena 1836, a raica kina o Josefa e dua na raivotu me baleta na “matanitu vakasilesitieli ni Kalou, kei na kena lagilagi“ kei na “totoka ni matamata ni koro“ kei na “veigaunisala totoka ni matanitu oya.“ Ena lomadonu ni raivotu cecere oqo me baleta na matanitu vakasilesitieli, a raici ira talega kina na lewe ni matavuvale yadua e kila ka lomana, oka kina o Alvini na tacina. A “kurabui“ ni o Alvin, ka se bera vakadua ni papitaiso, e dua na itaukei “ni matanitu vakasilesitieli ni Kalou.“ Raica na Vunau kei na Veiyalayalati 137:1–6
Ni se Bera ni Tauyavutaki na Vuravura
Na kedra isema na nodra daulomani era bula tiko kei ira na nodra daulomani era sa mate e vakaraitaka na ivakatagedegede cecere ni veivakabulai vakatamata, vei ira era “mate ka sega ni kila na itukutuku vinaka” (Vunau kei na Veiyalayalati 128:5) sa kilai ka vakarautaki tu e dua na salatu ni nodra vueti ni bera ni ra lako mai ki vuravura. Sa dina sara, na papitaiso ena vukudra na mate a tauyavutaki me baleta na noda ”vakabulai ni bera ni buli ko vuravura” (Vunau kei na Veiyalayalati 128:8). Na ivakatakila me baleta na papitaiso ena vukudra na mate a qai muria mai na ivakatakila e muri me baleta na cakacaka vakalotu ni veivauci. Na nodra vauci na gone vei ira na itubutubu sa yaco me dua na cakacaka vakalotu cecere ka vakarautaka na isema vei ira kece era sa bula oti (raica na Vunau kei na Veiyalayalati 138:47–48).
Ena dua na vosa totoka ena koniferedi raraba mai na Epereli 2018, a vakamacalataka kina o Elder Dale G. Renlund ena Kuoramu ni iApositolo Le Tinikarua na kaukauwa ni isema ni veivauci oqori:
“Na Kalou, ena Nona kaukauwa tawayalani, e vauca ka vakabulai ira na tamata yadua kei na matavuvale se cava ga na leqa, yali, kei na dredre. …
“… Mai na Nona solibula ni veisorovaki, sa solia kina o Jisu Karisito na veivakalougatataki oqo kivei keda kece, o ira na mate kei ira na bula.“
Me vaka ga na nona vakabauta ka nuitaka o Betsy King Duzette ena nona qalo yani ki na Uciwai na Mississippi ena vukuna na vugona vakacabecabe, o keda, o keda kece, e rawa ni da semati, dregati, vesuki, ka semati vata tawamudu.