« Ha’amaita’ihia e te ha’amanara’a ’e te mana o te autahu’ara’a », Liahona, Tetepa 2025.

Ha’amaita’ihia e te ha’amanara’a ’e te mana o te autahu’ara’a

Nā Elder D. Todd Christofferson

Nō te pupu nō te Tino ’Ahuru ma Piti ’āpōsetolo

E fa’a’ohipa te mau melo o te ’Ēkālesia i te mana o te Atua i roto i te tāvinira’a ’e te ha’amaita’ira’a ia vetahi ’ē i roto i te ’Ēkālesia, i te fare ’e ’ati a’e te ao nei.

Tō mātou ’itera’a pāpū i tō te ao nei ’oia ho’i e mea faufa’a te autahu’ara’a mo’a a te Atua, i roto i te rave fa’aotira’a i tāna ’ohipa o te fa’aorara’a ’e te fa’ateiteira’a, ē ’ua fa’aho’i fa’ahou mai ’oia i te autahu’ara’a i te fenua nei nō taua fā ra ’e tē fa’aterehia nei te reira e Te ’Ēkālesia a Iesu Mesia i te Feiā Mo’a i te mau Mahana Hope’a nei.

Te faufa’a o te ha’amanara’a ’e te mana o te autahu’ara’a

’O Iesu Mesia te upo’o fa’atere o te ’Ēkālesia. Te ’Ēkālesia ’o te mauha’a ïa ’o tāna i poiete nō te rave fa’aoti i te ’ohipa faufa’a o te fa’aorara’a i te ta’ata i roto i teie tau tu’ura’a ’evanelia hope’a, mai te tau tu’ura’a ’evanelia ’a ora ai ’oia i te fenua nei. Nā roto i te ’Ēkālesia :

E nehenehe ’oia e poro i tāna ’evanelia nā te ao ato’a nei.
E nehenehe ’oia e pūpū mai i te bāpetizora’a ’e te tā’āto’ara’a o te tahi atu mau fafaura’a—’oia ato’a te hō’ē ’ē’a o te fafaura’a e tae atu ai i tōna bāsileia tiretiera.
E nehenehe ’oia e tāhō’ē i te mau ’utuāfare ē a muri noa atu.
E nehenehe ’oia e pūpū i te mau hōro’a o te fa’aorara’a, ’oia ato’a i te feiā i pohe ma te ’ere i te reira.
E nehenehe ’oia e fa’arava’i i te mau hina’aro pae tino o te mau tamari’i a te Atua mai teieneira’a.

Nō te fa’atupu i teie mau fā rarahi ’e ’ia ineine nō te ho’ira’a mai o te Fa’aora, e hina’aro te ’Ēkālesia i te arata’ira’a, te ha’amanara’a ’e te mana tāmau o te Atua. Te ’Ēkālesia ’o « te ’ēkālesia mau ïa ’e te ora » (Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 1:30) nō te mea tē ha’amana nei te Mesia i te reira i tāna fa’aterera’a ’e i tōna mana nā roto i tōna autahu’ara’a, « mai te au i te fa’anahora’a a te Tamaiti a te Atua » (Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 107:3).

’Aita ana’e teie autahu’ara’a mo’a, e riro te ’Ēkālesia ’ei hō’ē fa’anahora’a nā te ta’ata noa, te fa’atupura’a i te maita’i i te ao nei, ’aita rā e nehenehe e tāpae i te fā mau ’ia fa’aineine i te mau tamaiti ’e te mau tamāhine a te Atua i te ’oa’oa o te ora mure ’ore i mua i tōna aro. Ma teie autahu’ara’a ’e te mau tāviri nō te arata’i i te ’ohipa o teie autahu’ara’a, tē vai ra te ha’amanara’a ’e te nahonaho i roto i te ’Ēkālesia.

« I roto i te ’Ēkālesia, e fa’a’ohipahia te ha’amanara’a o te autahu’ara’a ato’a i raro a’e i te arata’ira’a a tei mau i te mau tāviri o te autahu’ara’a.

« E fa’ari’i te mau ’ōtāne ti’a-mā o te ’Ēkālesia i te ha’amanara’a o te autahu’ara’a nā roto i te hōro’a o te autahu’ara’a ’e te fa’atōro’ara’a i te mau tōro’a o te autahu’ara’a. E nehenehe te mau melo ato’a o te ’Ēkālesia e fa’a’ohipa i te ha’amanara’a fa’aue, ’a fa’ata’ahia ai rātou ’aore rā ’a tonohia ai rātou nō te tauturu i te fa’atupura’a i te ’ohipa a te Atua ».

Nā roto i te mau tāviri o te autahu’ara’a, e vai tāmau noa te mau ’ohipa mātāmua a te Fatu. ’Aita te hō’ē fa’anahora’a a te ta’ata iho e turuhia ’aita ana’e te reira e tano i tāna arata’ira’a. ’Aita te hō’ē mea e manuia i roto i te autahu’ara’a, ma te ’imira’a i te faufa’a moni nōna iho ’e tōna iho ananahi.

E ti’ara’a faufa’a ato’a tō te autahu’ara’a i roto i te mau ’utuāfare o te mau melo o te ’Ēkālesia. ’Ua ha’api’i Dallin H. Oaks, tauturu hō’ē i roto i te Peresidenira’a Mātāmua, « Te ture ē e fa’a’ohipa-noa-hia te mana o te autahu’ara’a i raro a’e i te fa’aterera’a a te ta’ata tei mau i te mau tāviri nō terā ti’ara’a, e ture niu ïa i roto i te ’Ēkālesia, e ’ere rā mai te reira nō te ’utuāfare ». E peresideni ’e e fa’a’ohipa te mau metua tāne i te autahu’ara’a i roto i tō rātou ’utuāfare—ma te a’ora’a, te fa’atupura’a i te mau rurura’a fēti’i, ma te hōro’ara’a i te ha’amaita’ira’a o te autahu’ara’a ’aore rā te fa’aorara’a i te mau melo o te ’utuāfare ’aore rā ia vētahi ’ē, e tē vai atu—’aita ana’e te arata’ira’a ’aore rā te parau fa’ati’a a te ta’ata e mau nei i te mau tāviri o te autahu’ara’a.

« E tano ato’a te reira parau tumu ’aita ana’e e metua tāne ’e ’o te metua vahine te fa’atere i te ’utuāfare. E peresideni ’oia i tōna fare ’e ’o ’oia te mauha’a e tae mai ai te mana ’e te mau ha’amaita’ira’a o te autahu’ara’a i roto i tōna ’utuāfare nā roto i tōna iho ’ōro’a ’e tā’atira’a i roto i te hiero.

Te fa’aho’i-fa’ahou-ra’a mai o te autahu’ara’a i tō tātou nai ’anotau

15 nō Mē 1829

Te fa’aho’i-fa’ahou-ra’a mai i te ha’amanara’a o te autahu’ara’a i roto i teie tau tu’ura’a hope’a, ’ua tupu ma te rāve’a nahonaho, te ta’ahira’a i muri mai i te tahi. ’A riro ai te Buka a Moromona ’ei pāpa’ira’a mo’a niu nō tō tātou tau tu’ura’a ’evanelia, tei ’īritihia i te matahiti 1829, ’ua ha’amata te Fatu i te ha’amau i te tino o tāna autahu’ara’a. ’Ei pāhonora’a i te pure a Iosepha Semita ’e Oliver Cowdery nō ni’a i te bāpetizora’a, ’ua fā mai Ioane Bāpetizo tei ti’afa’ahou ’e ’ua hōro’a ia rāua te autahu’ara’a a Aarona, « ’o tei mau i te mau tāviri nō te utuutura’a a te mau melahi, ’e nō te ’evanelia nō te tātarahapa, ’e nō te bāpetizo nā roto i te utuhira’a, ’ia matara te hara » (Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 13:1). Ma teie ha’amanara’a, ’ua bāpetizo Iosepha ’e ’o Oliver i te tahi ’e te tahi ’e i muri iho te tahi atu mau ta’ata, i te taime a ha’amau-mana-hia ai te ’Ēkālesia.

Tau taime ri’i i muri mai i te 15 nō Mē 1829

’Aita i maoro roa i muri a’e i tō Ioane Bapetizo fāra’a mai, ’ua fā mai te mau ’āpōsetolo tahito ’o Petero, Iakobo ’e ’o Ioane ’e ’ua hōro’a ia rāua te autahu’ara’a teitei a’e, ’aore rā, te autahu’ara’a a Melehizedeka, tei roto « te mau tāviri nō tō’u nei bāsileia, ’e nō te hō’ē tau tu’ura’a ’evanelia nō te […] ’īra’a o te mau taime ato’a » (Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 27:13 ; hi’o ato’a 128:20).

3 nō ’Ēperēra 1836

E tītauhia te ha’amanara’a hau atu o te autahu’ara’a i muri iho i te taime, i roto i te hiero nō Kirtland, ’ua fā mai e toru mau peropheta tahito, ’o Mose, Elia ’e ’o Eliaha, ia Iosepha ’e ia Oliver, ’e ’ua hōro’a ia rāua te mau tāviri nō te ha’aputuputura’a o ’Īserā’ela ’e nō te ’ohipa e tū’ati i te mau hiero o te Fatu (hi’o Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 110:11–16).

Tau ve’ave’a nō 1829–’Ēperēra 1835

Te mau heheura’a tei ha’amo’ahia i teienei i roto i Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a, e ha’api’i nei i te peropheta Iosepha Semita nō ni’a i te fa’atōro’ara’a i te mau ’ōtāne i te mau tōro’a o te autahu’ara’a teitei a’e (Melehizedeka) ’e te autahu’ara’a fa’aineinera’a (Aarona) ; te pi’ira’a i te mau ti’a fa’atere o te autahu’ara’a, mai te mau ’episekōpo ; ’e te fa’anahora’a o te mau pupu ’e te mau ’apo’ora’a o te autahu’ara’a.

1835–1973

’Ua tāmau noa te arata’ira’a a te peropheta i te fa’atere i te fa’anahora’a ’e te ’ohipara’a o te autahu’ara’a i roto i te ’Ēkālesia. ’Ei hi’ora’a, ’ua fa’atupuhia te mau pupu o te Hitu ’Ahuru i te tau o Kirtland nō te tauturu i te pupu nō te Tino ’Ahuru ma Piti. I muri mai i te revara’a rahi i te pae tō’o’a o te rā ’e te purarara’a te mau melo o te ’Ēkālesia nā te mau pae fenua rarahi o te ao nei, ’ua tonohia teie mau pupu nō te ’ohipa i roto i te mau titi o te ’Ēkālesia.

1973–Teie mahana

I raro a’e i te fa’aterera’a a te mau peresideni Spencer W. Kimball (1895–1985), Ezra Taft Benson (1899–1994), ’e Gordon B. Hinckley (1910–2008), ’ua ha’amata te mau Hitu ’Ahuru ’e tā rātou mau pupu i te ’ohipa-’āfaro-ti’a i raro a’e i te ha’amanara’a a te pupu nō te Tino ’Ahuru ma Piti, i te fāito o te ’Ēkālesia rahi ’e i roto i te mau ārea o te ’Ēkālesia. ’Ua fa’a’orehia te mau pupu o te titi. I teie mahana, ’ahuru ma piti pupu huimana fa’atere rahi ’e te mau Hitu ’Ahuru ārea e tauturu nei i te mau ’āpōsetolo « i te fa’atupu-rahi-ra’a i te ’ēkālesia ’e te fa’aaura’a i te mau ’ohipa ato’a nō te reira i roto i te mau nūna’a ato’a » (Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 107:34). E nehenehe te mau pupu Hitu ’Ahuru hau atu e ha’amauhia ’a tupu rahi noa ai te ’Ēkālesia.

Elder Christofferson e aroha nei i te mau taea’e Sampson ’e ia Daniel Amako nō Gambia, ’Āfirita Tō’o’a o te rā, i te ’āva’e Fepuare 2022.

Autahu’ara’a : Te mana nō te ha’amaita’i

Hō’ē noa parau, te fā o te ha’amanara’a ’e te mana o te autahu’ara’a tei ha’amauhia e Iesu Mesia, nō te ha’amaita’i ïa. E fa’ati’a te reira i te mau melo o te ’Ēkālesia ’ia fa’a’ohipa i te mana o te Atua nō te tāvini ’e nō te ha’amaita’i ia vetahi ’ē i roto i te ’Ēkālesia, i te fare ’e nā te ao ato’a nei. E ’āmui te mau melo i te Fa’aora nō te rave fa’aoti i tāna ohipa o te fa’aorara’a ’e o te fa’ateiteira’a, ma te fa’a’ohipa i te mau hōro’a ’e te mana hanahana teitei a’e i tō rātou iho, nō te tauturu i te bāsileia o te Atua ’ia tupu i te rahi nō te fa’a’ī i te fenua nei (hi’o Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 65:2, 5–6).

’Ua ha’amāramarama mai te Fatu ē « ’o teie autahu’ara’a rahi a’e ïa [Melehizedeka] ’o tē fa’atere i te ’evanelia ’e ’o tē mau ho’i i te tāviri nō te mau parau ’aro nō te bāsileia, ’oia ïa te tāviri nō te ’ite o te Atua.

« Nō reira, i roto i te mau ’ōro’a nō te reira te mana nō te huru Atua e fa’a’itehia mai ai.

« ’E ’ia ’ore te mau ’ōro’a nō te reira, ’e te ha’amanara’a nō te autahu’ara’a, e ’ore roa te mana nō te huru Atua e fa’a’itehia mai i te ta’ata i te tino tāhuti nei » (Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 84:19–21).

Te mau ’ōro’a, ’oia mau, ’o te mau ’ōro’a ïa tei fa’aterehia e te autahu’ara’a ’aore rā e mau ’ōro’a nā roto atu i te reira tātou e rave ai i te mau fafaura’a ’e te Atua, ma te ha’amata nā roto i te bāpetizora’a ’e te tāmaura’a nā roto i te mau fafaura’a e fa’ari’ihia i roto i te fare o te Fatu. Mea nā roto i te ha’apa’ora’a i teie mau fafaura’a tātou e taui ai nā roto mai i te mau tāne ’e te mau vahine « nātura » ’ei feiā mo’a (hi’o Mosia 3:19), nā roto i te aroha tāra’ehara o te Mesia ’e e riro tātou i te fa’ati’ahia ’e te ha’amo’ahia—ma te hapa ’ore ’e te pōra’o ’ore—i mua i te Atua (hi’o Te Ha’api’ira’a Tumu ’e te mau Fafaura’a 20:29–31 ; 3 Nephi 27:16–20).

Teie fa’ahitira’a parau nō roto mai i « Te fa’aho’i fa’ahoura’a mai o te ’īra’a o te ’evanelia a Iesu Mesia : E poro’i i tō te te ao nei nō te piti hānerera’a o te matahiti », nā te Peresidenira’a Mātāmua ’e te ’Āpo’ora’a nō te Tino ’Ahuru ma Piti ’āpōsetolo, e ha’apoto maita’i nei i te huru tupura’a :

« Tē parau nei mātou ē, Te ’Ēkālesia a Iesu Mesia i te Feiā Mo’a i te mau Mahana Hope’a nei, tei fa’ati’ahia i te 6 nō ’Ēperēra 1830, ’o te ʼĒkālesia ïa o te Faufa’a ’Āpī a te Mesia tei fa’aho’i-fa’ahou-hia mai. ’Ua mau teie ’Ēkālesia i ni’a i te orara’a maita’i roa o tāna ’ōfa’i tihi tumu, ’o Iesu Mesia ,’e i ni’a i tāna tāra’ehara mure ’ore ’e tōna ti’afa’ahoura’a mau. ’Ua pi’i fa’ahou Iesu Mesia i te mau ’āposetōlo ’e ’ua hōro’a ia rātou i te mana o te autahu’ara’a. Tē ani manihini nei ’oia ia tātou pā’āto’a ’ia haere mai iāna ra ’e i tāna ’Ēkālesia, ’ia fāri’i i te Vārua Maita’i, te mau ’ōro’a nō te fa’aorara’a ’e ’ia roa’a ho’i te ’oa’oara’a tāmau ».