Faalavelave ma le Faamalologa i Peru

I le faaiuga o le aso i le aso 7 o Iuni, 1990, sa toe savavali atu ai soa misiona o Manuel Navarro ma Guillermo Chuquimango i lo la fale. Sa la fiafia e avea ma ni faifeautalai—galulue malosi, asiasi i itulagi eseese o Peru, ma aumai tagata ia Iesu Keriso.

Ae peita’i, o le vaipanoa o loo i ai nei o Huaraz, e ono lamatia i le pō. O se vaega o le lotoifale e ta’ua o le Sendero Luminoso, po o le Shining Path, sa tau ma le malo o Peru mo le silia i le sefulu tausaga. Talu ai nei lava, na faateleina ai le sauā o a latou osofa’iga a o faateteleina le siitia o tau o oloa ma feteena’iga tau tamaoaiga i le atunuu.

Ina ia fesoasoani e faatumauina le saogalemu o faifeautalai, na faatulaga ai e misiona e lima i Peru le taimi e maea ai ma faatapulaaina le galuega faafaifeautalai i le ao. Ae o le afiafi nei, sa lagona ai e Elder Navarro ma Elder Chuquimango le fiafia ma le talatalanoa. Faatoa uma lava ona la aoaoina se lesona o le talalelei ma e tusa ma le 15 minute e toe foi ai i le fale.

A o la savavali ma talatalanoa, sa vaaia e Elder Navarro ni alii talavou se toalua pe a ma se poloka pe sili atu i o laua luma. Sa la tuleia se taavale samasama. Sa mafaufau Manuele e tuuina atu se fesoasoani, ae e lei umi ae faaola e nei alii le taavale ma o ese atu.

E lei leva mulimuli ane, ae latalata atu faifeautalai i se paka e latalata i lo la fale. Sa paka le taavale samasama pe tusa ma le lima futu le mamao mai le mea sa la savavali ai. Sa latalata ane i se nofoaga o le militeli.

“E foliga mai o se taavale ua i ai se pomu,” o le tala lea a Elder Chuquimango. Sa vaaia e Elder Navarro nisi o tagata o sosola ese, ma i taimi lava lena sa pa ai le taavale.

Na taia Elder Navarro i le pa, ma togi ai o ia i le ea a o lelea mai fasiuamea i ona autafa. Ina ua pa’u o ia i le eleele, sa fefe o ia. Sa ia mafaufau i lana soa. Pe na ia avea ea le mamafa uma o le pa o le taavale?

O le taimi lava lena na ia lagonaina ai le pikiina o ia e Elder Chuquimango mai le eleele. Sa foliga mai o le paka o se nofoaga o le taua a o fanaina e fitafita—o i latou le taulaiga manino o le pomu—mai le nofoaga o le militelia latou fana i tua atu o toega o le taavale ua talali. O le faalagolago atu i lana soa, sa mafai ai e Elder Navarro ona savali i le isi itu o le ala i le fale.

Ina ua la taunuu, sa alu atu o ia i le faletaele ma tilotilo i le faaata. Sa toto ona foliga, ae sa le mafai ona ia maua se manua i lona ulu. Sa na ona ia lagonaina lava o le vaivai.

“Tago e fai so’u faamanuiaga,” sa ia fai atu ai i lana soa. Sa tuu atu e Elder Chuquimango, o lē sa na o ni manuaga laiti, ona lima tetete i luga o le ulu o Elder Navarro ma faamanuiaina o ia.

E lei leva, ae matapogia Elder Navarro i le falemai ona o le tele o le toto masaa. Sa vave ona ia manaomia ni paina toto. Na o mai le Au Paia mai Huaraz i le falemai, ma le faamoemoe e foai atu le toto, ae e leai se tasi o i latou na i ai le ituaiga sa’o. Ona suesueina lea e fomai le toto o Elder Chuquimango ma iloa ai e fetaui lelei.

Mo le taimi lona lua i lena po, na faasaoina ai e Elder Chuquimango le ola o lana soa.

O le aso na sosoo ai, na siitia atu ai e fomai ia Elder Navarro i se falemai i Lima. O iina na tuuina atu ai e Elder Charles A. Didier o le Au Peresitene o le Eria se faamanuiaga ia te ia, ma folafola atu o le a le pine ae toe foi mai o ia i le misiona.

Ina ua uma ona taulimaina isi manua o Elder Navarro, sa liliu atu le taulaiga a fomai i le toe fausia o ona foliga sa manua. Na tipi e le fasiuamea le ponaivi o lona alafau ma lavea ai le neura o lona mata taumatau, ma manaomia ai le aveesea o le mata. O ona matua, o e na o mai i Lima, na la faailoaina atu le tala ia te ia.

Faatasi ai ma le lagolago atoa tautupe mai le Ekalesia, na faia ai e Elder Navarro ni taotoga se tolu e aveese ai lona mata ma toe faaleleia ai le soketi ua faaleagaina.

A o toe malosi i le falemai, sa asiasi atu Luis Palomino ia Elder Navarro, o se uo mai lona nuu sa aoga i Lima. E ui lava o ona manuaga na faigata ai ia te ia ona talanoa ma Luis, ae na amata ona faasoa atu e Elder Navarro ia lesona faafaifeautalai.

Sa faateia ma faagaeetia Luis i le faaiuga a Elder Navarro e faamaea lana misiona. “Ou te fia iloa po o le a le mea o uunaia ai oe,” o le tala lea a Luis ia te ia. “Aisea e tele ai lou faatuatua?”

I le ono vaiaso talu ona mavae le faalavelave, na tuua ai e Elder Navarro le falemai ma amata ona galue i le ofisa o le misiona i Lima. Sa faamalumalu mai pea le taufaamatau o le faiga faatupu faalavelave, ma sa fefe o ia i taimi uma lava na te vaai ai i se taavale e pei o le taavale na pa. I le po sa faigata ona o ia moe.

I se tasi aso, na sau ai Luis i le ofisa o le misiona e asiasi ia Elder Navarro. “Ou te manao ina ia papatisoina a’u,” na ia fai atu ai. “O le a le mea e tatau ona ou faia?”

I nai vaiaso na sosoo ai, sa aoao atu ai e Elder Navarro ma lana soa ia Luis le vaega o totoe o lesona i se falesa lata ane. Sa fiafia Elder Navarro e aoao se uo, ma sa faamaeaina ma le naunautai e Luis sini uma sa ia faatuina faatasi ma faifeautalai.

I le aso 4 o Oketopa, 1990, na faia ai e Elder Navarro le papatisoga o Luis. E ui lava sa mafatia pea Elder Navarro i lona manua, ae o le tulaga faigata na mafai ai ona ia papatisoina se uo mai lona nuu—o se mea na te lei faamoemoeina e fai. Ina ua alu a’e Luis mai le vai, sa la feopoai, ma sa lagona malosi e Elder Navarro le Agaga. Sa ia iloaina e mafai foi ona lagonaina e Luis.

Ina ia faamanatuina lenei faatasiga, na tuuina atu ai e Elder Navarro ia Luis se Tusi Paia. “Pe a pogisa aso,” na tusia ai e Elder Navarro i le faavaa i totonu, “ia manatua le aso lenei, le aso na e toe fanau mai ai.”