2025
’Ia ’itehia te ’ohipa a te Atua iāna nei
Tēnuare 2025


« ’Ia ’itehia te ’ohipa a te Atua iāna nei », Liahona, Tēnuare 2025.

Mau hōho’a o te faʼaroʼo

’Ia ’itehia te ’ohipa a te Atua iāna nei

’Aita roa vau i ’ite, e fa’aorahia ānei au ’aore rā e vai matapō ānei au. ’Ua ’ite noa vau ē, e ravehia te hina’aro o te Atua ’e e amo ’oia iā’u nā roto i tō’u tāmatara’a.

vahine e ’ohipa ra i ni’a i te hō’ē hōho’a peni o te Fa’aora

Mau hōho’a nā Christina Smith

I te 7 nō Tēnuare 2023, ’ua ara mai au ma te hō’ē pōirira’a tā’āto’a o tō’u mata ’atau ’e 10 ana’e i ni’a i te hānere nō te hi’o nō te mata ’aui. ’Ua pōiri tā’ue noa te ao nei—’oia mau ïa. ’Ua mo’e te ’ū ’e te māramarama. ’Ua ’ite vau iā’u iho i roto i te pōiri, te mata’u ’e te fē’a’a.

’Ei tahu’a ano’ihi, ’o te mea ïa ’o tā’u i hina’aro noa e rave, ’o te tu’ura’a ïa i te nehenehe o te ao nei nā roto i te ano’ihi—hō’ē ’ohipa au-roa-hia e au ’o tē vai ra iā’u fātata i te tā’āto’ara’a o tō’u orara’a. E aha ïa tā’u e rave mai te mea ’aita vau e nehenehe fa’ahou e hi’o, e ’āmui atu ’aore rā e māuruuru i te nehenehe o te ao nei ?

Tau mahana noa nā mua atu, e fifi roa tō’u nā mata i te mōrī, ’e ’ua ha’amata te mau rēni māramarama i te purapura i roto i tō’u mata. Ma te pe’ape’a, ’ua haere atu vau e fārerei i te hō’ē taote mata. I muri a’e i tōna hi’opo’ara’a iā’u, ’ua parau mai ’oia iā’u tē vai ra te hō’ē ha’aputura’a pape ivi tua e fa’atupu ra i te hō’ē teiaha’ara’a i roto i tō’u upo’o, ’o tē fa’atupu mai i te mau fa’a’itera’a mai te huru ra e māriri ’aita’ata, ’oia ato’a te ’orera’a e ’ite mata fa’ahou.

’Ua parau mai ’oia iā’u ē, e mo’e marū noa tō’u hi’ora’a i te mau ’āva’e e haere mai nei, mai te mea ’aita e rāpa’auhia. ’Ua ha’apāpū mai rā ’oia iā’u ē, e taime tō’u nō te ’ite mai i te hō’ē taote a’auira [neurologue], ’o tē nehenehe e rāpa’au i te ha’aputura’a o te pape.

Ma te pe’ape’a, ’ua ani au i te hō’ē ha’amaita’ira’a nō te fa’aorara’a ’e nō te tāmāhanahana, i tō’u metua tāne, ’o tē tāvini ra ’ei ’episekōpo. ’A ha’amaita’i ai ’oia ’e tōna tauturu iā’u, tae mai nei tā’u ’ā’amu au roa a’e o te Bibilia i roto i tō’u ferurira’a :

« ’Ua ui mai ra tāna mau pipi iāna, nā ’ō mai ra, e Rabi, nā vai te hara, nāna iho ānei, ’e nā nā metua ānei, i fānau mataru’i mai ai ’oia ? »

« ’Ua parau atu ra Iesu, e ’ere i tō te hara a teie nei ta’ata ’e te hara a nā metua ra, nō te mea rā ’ia iteā te ’ohipa a te Atua iāna nei » (Ioane 9:2–3).

E rave rahi taime, ’ua feruri noa vau, « e fa’a’itehia mai te mana o te Atua i roto i te reira ». ’Aita vau i ’ite ē, te aura’a o te reira ē e fa’aorahia ānei au ’aore rā e vai matapō noa ānei au. Tā’u noa i ’ite, ’ia tupu mau tōna hina’aro ’e e amo ’oia iā’u i roto i tō’u tāmatara’a.

« E hia manimani rima tā ’oe e ’ite ra ? »

E fārereira’a tā’u ’e te hō’ē taote a’auira tau mahana i muri mai, i te reira rā po’ipo’i nō te ’āva’e Tēnuare, ’ua fa’auruhia tō’u tuahine pa’ari, ’o Kylie, e fa’ahoro rū iā’u i te fare ma’i i pīha’i iho noa mai. ’Ua ’oi’oi roa te mau taote i te pata i te tahi hōho’a rātio (CT) ’e te tāpūra’a mātāmua nō te ’īriti mai i te pape ivi tua nō te tāmarū i te teimahara’a i roto i te upo’o. I te mahana nō muri iho, ’ua rave au e piti IRM (hōho’a rātio au’ume). I muri iho, ’ua hi’opo’a mai te taote mata iā’u.

« E hia manimani rima tā ’oe e ’ite ra ? », ’ua ui mai ’oia, ma te ’āfa’i e rave rahi manimani rima i mua noa i tō’u hōho’a mata. ’Aita vau e ’ite ra i te hō’ē mea.

I muri a’e tāna hi’opo’ara’a, ’ua fa’aoti ’oia ē, e mau tāpa’o fa’a’ite ana’e tō’u nō nā ma’i e piti, te pseudotumeur cérébrale (huru māriri ’aita’ata ha’avare o te pape ivi tua) ’e te névrite optique (a’auira ha’apē o te mata). ’Aita hō’ē o teie mau fa’atupura’a i riro tā’āto’a ’ei tumu. ’Ua fa’ata’a mai ’oia ē, nō te fifi rahi o tō’u matapōra’a, e nehenehe te fa’aorara’a e rae’ahia hō’ē matahiti hau, ’e e nehenehe e’ita roa tō’u nā mata e ’ite maita’i fa’ahou. ’Ua hōro’a mai ’oia iā’u i te hō’ē fāito teitei nō te pātia stéroïde ’e te tahi atu mau rā’au.

I muri a’e i tōna vaihora’a mai iā’u, ’ua ha’amata vau i te ta’i. ’Ua tāmarū mai tō’u māmā iā’u, « mai te mea e’ita ’oe e nehenehe e tāpe’a pāpū i tō ’oe fa’aro’o i teienei, e ti’a noa ia ’oe e tūru’i i ni’a i tō mātou ».

« ’A tāmarū mai na iā’u »

I te toru o te mahana i te fare ma’i, ’ua ’ani tō’u taote a’auira i te hō’ē IRM veinographie (hōho’a rātio terera’a toto) nō tō’u ivi tua ’e tō’u roro, nō te ’imi i te hō’ē pū’ō (tumeur) ’aore rā te hō’ē maura’a. I te hora 4 i te po’ipo’i e piti mahana i muri a’e i tō’u matapōra’ahia, ’ua ha’amata vau e pae hora IRM. I roto i te fa’aineinera’a, ’ua ’ōpua tō’u ’utuāfare e pure ’e e ha’apae i te mā’a nō’u i taua po’ipo’i ra. ’Ua hōro’a fa’ahou mai tō’u metua tāne, e ta’oto ra i pīha’i iho iā’u i ni’a i te pārahira’a roroa i te mau pō ato’a i roto i tō’u piha i te fare ma’i, i te hō’ē ha’amaita’ira’a—te piti ïa o te mau ha’amaita’ira’a e rave rahi tā’u i fāri’i.

I te anira’a mai te ta’ata pata hōho’a rātio a te fare ma’i iā’u ē, e hina’aro ānei au e fa’aro’o i te tahi mā’a pehe iti i te taime nō tō’u hi’opo’ara’a, ’ua ani au i te mau hīmene a tā’u ta’ata hīmene au roa a’e. ’Ua tu’u mai te ta’ata pata hōho’a i te fa’aro’o tāri’a i roto i tō’u nā tari’a ’e ’ua tā’amu i tō’u upo’o ’ia ’ore ’ia hā’uti’uti. ’A nā reira ai ’oia, ’ua fātata roa ’oia i te ’īriti mai i te fa’aro’o tari’a i rāpae i tō’u tari’a. Fātata roa ’aita vau e nehenehe e fa’aro’o maita’i i te pehe ’a ha’amata ai te IRM.

’A roa noa atu ai te hi’opo’ara’a, rahi roa atu ā tō’u ve’ave’a i roto i te mātini. I muri a’e e au ra iā’u e tau roa mau, ’ua parauhia mai iā’u ē, mea maita’i tō’u ea ’e e ti’a iā’u ’ia nā reira noa mā’a taime iti fa’ahou. ’Ua ri’ari’a rā vau ’e ’ua fa’a’āhoahoahia e te ve’ave’a, te māniania pūai ’e te mau fa’ahepora’a e tāpe’a nei iā’u ’ia ’ore e hā’uti’uti.

Ma te pure muhu ’ore, ’ua tāparu vau : « E te Metua i te ao ra, ’a tāmarū mai na iā’u. Tē vai mo’emo’e nei au. Tē hina’aro nei au i tā ’oe tauturu. Tē hina’aro nei au i tō’u ’utuāfare ».

’Oi’oi roa, ’ua tāvevo mai te hō’ē pehe piāna mārū maita’i i roto i tō’u nā tari’a. Nō roto mai te reira i tā’u mau hīmene au roa a’e—hō’ē ’o tā tō’u tuahine ’āpī, ’o Morgan, i ha’uti na i ni’a i te piāna. ’Aita vau i mana’o e fa’aro’o vau i te reira nā roto mai i te fa’aro’o tari’a e mātara ra, nā ni’a a’e i te māniania rahi o te mātini. E au ra iā’u tei pīha’i iho Morgan iā’u, ’e ’aita vau i vai ’ōtahi noa. ’Aita fa’ahou te māniania. ’Aita e ve’ave’a fa’ahou. ’Aita fa’ahou te ri’ari’a piriha’o.

E au ra iā’u tei rāpae au i tō’u tino, mai te mea ra tē mānu ra vau nā ni’a i te miti na te reva. ’Ua ’ite au iā’u i te ha’a’atira’ahia e te here o te Atua ’e o tō’u ’utuāfare. I reira noa tō’u ’itera’a mai i tō’u tāmarūra’a. ’Ua hora 7:30 i te po’ipo’i, ’o te hora ïa tō’u ’utuāfare e ha’amata ai i te ha’apae i te mā’a nō’u. ’Ua tupu ’oi’oi roa nā hora e pae e toe ra o te IRM, ’e ’ua fa’aro’o atu vau, « ’ua oti tā ’oe ».

Te here ’o tā’u i putapū i muri a’e i teie ’ohipa i tupu,’ua fa’ata’i iā’u ’e ’ua tāmarū i te rohirohi tā’u i fāri’i i te toe’a o tō’u mau mahana i te fare ma’i. ’Aita roa vau i ’ite e ’ore ānei tō’u matapō, ’ua ’ite rā vau ē tei reira te Atua ’e ’ua fa’aro’o i tā’u pure. I muri a’e e maha mahana i te fare ma’i, ’ua ho’i atu vau i te fare.

« E temeio mau te reira ! »

I te mau mahana ato’a i nā hepetoma e piti i muri mai, ’ua ho’i atu vau i te fare ma’i nō te rave i te mau rā’au, ’e i te mau mahana ato’a, ’ua ’ite au i te mau tauira’a i roto i tō’u mata—’ua teatea te rehu pa’o ’ei rēhu māramarama, e ’ite mārū-noa-hia te hōho’a ta’ata hā’ati i tō’u nā manimani rima i mua i tō’u hōho’a mata, te parai puatōu i ni’a i te ’āfata teata ’ua riro mai ’ei tiare. ’Ua riro te vāhi ’āpī ha’iha’i tāta’itahi ’ei upo’oti’ara’a.

E piti hepetoma i muri a’e i tō’u ho’ira’a i te fare, ’ua fa’a’ite mai te hō’ē hi’opo’ara’a ē, ’ua maita’i tō’u hi’ora’a mata mai te ’aore haere atu i te maita’i roa o nā mata e piti.

« E Bronwyn, e aha te ’ohipa i tupu ? » ’ua ui mai tō’u taote mata.

’Ua pāhono atu vau, « ’oia mau, ’ua pure mātou ’e ’ua fāri’i au i te mau ha’amaita’ira’a ».

« E temeio teie ! », ’ua parau ’oia. « ’Aita roa vau i ’ite na i teie ’ohipa i te tupura’a. E’ita roa atu e ti’a ’ia fāri’ihia teie mau hope’ara’a, noa atu fātata roa mai teie i raro mai e ono a’e ’āva’e ».

I muri a’e ’ua parau mai ’oia iā’u ē, te mau ta’ata tei matapōhia e mea varavara roa ’ia ’ite mata fa’ahou mai rātou mai te mātāmua ra. I roto noa te tahi ma’a hepetoma, ’ua riro vau ’ei ta’ata ma’i ’ino roa nāna ’ei ta’ata ma’i maita’i roa a’e.

Bronwyn Haws

« ’A pe’e i te māramarama o te Mesia »

I te hope’a o te matahiti 2022, ’ua mā’iti te feiā fa’atere nō te pāroita a tō’u metua tāne i te hō’ē tumu parau nō te matahiti 2023. ’Ua fa’auruhia te tumu parau i te mau ha’api’ira’a a te peresideni Russell M. Nelson, ’o tei parau i te ’ōmuara’a o taua matahiti ra, « ’a ’imi ’e ’a tīa’i i te mau temeio ».

I taua taime ra, ’ua mana’o tō’u metua tāne e tauturu te tumu parau i te mau melo o te pāroita ’o tē fa’aruru nei i te mau taime fifi. ’Aita roa ’oia i mana’o ē, e riro te reira ’ei ’ohipa nō tō mātou iho ’utuāfare.

« ’A pe’e i te māramarama o te Mesia », tē nā ’ō ra te tumu parau. « ’A tīa’i i te mau temeio ! ’A tīa’i i te ’oa’oa ! »

I teienei, e piti matahiti i muri mai, mea maita’i a’e tō’u hi’ora’a mata i teienei i nā mua a’e ’a mo’e ai te reira. Tē ha’amāuruuru nei au i te Metua i te ao ra i te mau mahana ato’a nō tā’u temeio ’e nō te fa’aro’o ’āueue ’ore o tō’u ’utuāfare. Nā roto i teie tāmatara’a, ’ua fa’a’ite mai te ’ohipa a te Atua iāna iho. ’Ua fa’ananea vau i te hō’ē ’itera’a pāpū pūai a’e, te hō’ē ’ā’au māuruuru rahi a’e nō te ora, ’e te hō’ē here rahi a’e nōna, nō tō’u ’utuāfare ’e te mau hoa.

I teie mahana, tē rave nei au i te mau mea ato’a tā’u e nehenehe, ’oia ato’a ’ei ta’ata ano’ihi, nō te rave mai i te mea maita’i a’e o te mau ha’amaita’ira’a, o te mau hōro’a ’e te ’oa’oa tā te Atua i hōro’a mai iā’u—nō te fa’ahanahana iāna ’e nō te ha’amaita’i ia vetahi ’ē.

hōho’a o te Fa’aora

I teie mahana, tē fa’a’ohipa nei Bronwyn i tāna ano’ihi, mai teie fa’ahōho’ara’a o te Fa’aora, nō te fa’ahanahana i te Atua ’e nō te ha’amaita’i ia vetahi ’ē.

Fa’ata’ara’a

  1. E tupura’a ma’i tei pi’ihia te pseudotumeur cérébrale (huru māriri ’aita’ata o te pape ivi tua).

  2. Te névrite optique ’o te hō’ē ïa ma’i o te ’a’auira o te mata, ’o te fa’atupu mai i te māuiui o te mata ’e te ’orera’a ’ia ’ite mata fa’ahou.

  3. Russell M. Nelson, « Te mana o te haerera’a i mua i te pae vārua », Liahona, Mē 2022, 100.