Liaona
Inaaj Etal Ijo Kwoj Kōņaan Bwe In Etal
Jānwōde 2026 Liaona


“Inaaj Etal Ijo Kwoj Kōņaan Bwe In Etal,” Liaona, Jān. 2026.

Paineer ro ilo Aolep Āne

Emaron̄ Jab Ion Tol Eutiej

Liin ekar likūt kapijuknen eo an, ekar kijoone juon m̧aļo n̄an kwaļo̧k kōn gospel eo kar kōjepļaaktok, im kar mej ke ekar 26, m̧ool n̄an bujen ko an.

pija in Emma Purcell im mijenede ro jet

Emma Purcell (ļain eo im̧aan) im mijenede ro jet ilo Samoan Mission, Oktoba 1902

Ilo Māe 5, 1901 eo, Emma Purcell ekar 17 iiō dettan ke ekar bōke juon mijen kūr n̄an Samoa. Ij ba n̄an eok, aolep kijejeto ko aō renaaj n̄an kōļapļok jerbal eo an Irooj,” liin ekar je ilo juon leta n̄an Būreejtōn Lorenzo Snow. Liin eaar bar kallim̧ur, “Inaaj iien otemjej m̧ōņōņō in jojomare pedped in katak ko an Gospel eo, n̄e, im jabdewōt jikin iien em̧m̧an ej kwaļo̧ke e make.”

Ke liin ekar m̧aanjabpopo n̄an jerbal, Emma ekar dik an jeļā ta eo maron̄ kōtmene. Liin eaar āinjuon ilubwiljin mijenede ro m̧ōttan. Kabun̄ in ekar jino kūr kōrā ro ejeļo̧k pāleer āinwōt mijenede ro rej jerbal aolep raan jilu iiō moktaļo̧k. Im kōn menin, liin ekar eo edik tata kar kūri.

Liin ekar barāinwōt kōrā in Samoa eo kein kajuon n̄an jerbale juon mijen edipio. Mekarta liin ekar jokwe ilo Salt Lake City, liin eaar ļotak ilo Malaela, juon bukwōn jabōn turear in Samoa ilo ānen Upolu. Ilo 12 iiō dettan, liin ekar door kapijuknen eo im baam̧le eo an n̄an etal n̄an jikuuļ ilo Utah, 5,000 m̧aiiļ ko (8,047 km) ettoļo̧k.

Ļōmņak eo kōn bar jepļaakļok n̄an Samoa ālkin ļalem iiō ko ekar aikuj in jim̧or kaitoktok limo im kabweerer n̄an Emma. N̄an kōpooj e make ilo jetōb, liin ekar bōk menin letok kwojarjar eo an ilo Salt Lake Tampeļ. Āinwōt mijenede ro rainin, liin ekar kōm̧m̧ane bujen ko rekwojarjar ippān Anij im kar kallim̧uri kōn kōjeraam̧m̧an ko kōn tiljek eo an.

Im, āinwōt an bwebwenato eo an waļo̧k, liin ekar kōm̧m̧ane ijo em̧m̧an tata ippān n̄an kōjparok bujen ko ke ekar jerbal n̄an Irooj.

Jān Upolu n̄an Utah—im Bar Jepļaak

Emma ekar ļotak ilo Juun 26, 1883 eo ajri eo kein kajiljilimjuon nejin Viliamu im Matafua Purcell. Baam̧le eo an eaar juon iaan baam̧le in Euronesian ro (jimettan European, jimettan Polynesian) ilo im ipeļaakin Malaela. Jinen ekar jān ānen Savai‘i, ituiōn̄ im irilik in Upolu. Jemān ej nejin juon em̧m̧aan in English ekar etal n̄an Samoa iturinļo̧k 1834 eo, kar m̧areik juon kōrā in Samoa, im kar amņak ilo Malaela.

Bōlen Emma ekar jeļā kōn gospel in ke ekar jokwe ippān John im Nanave Rosenquist, juon ripālele in Armej ro Rekwojarjar ilo Raan Ko Āliktata me rekar kōm̧m̧an n̄an liin āinwōt leddik eo nejier raar kōkkajiririk. Liin ekar peptaij ke ekar 12 iiō dettan ilo Nobōm̧ba 3, 1895 eo. Juon mijenede eo ekar pād ilo iien eo ekar kam̧ool kōn kajoor in jetōb eo kar en̄jake ilo peptaij eo.

Jet allōn̄ tokālik, John W. Beck, būreejtōn eo an Samoa Mission, ekar bōk mālim jān Būreejtōnji eo Kein Kajuon n̄an jilkinļo̧k Emma im ajri in Samoa ro jet n̄an Utah n̄an jikuuļ. Liin ekar ilo̧k jān Apia, ob eo eļap ilo Upolu, ippān Būreejtōn Beck im mijenede ro jet ilo Eprōļ 23, 1896. Mekarta ro lukkuun jinen im jemen raar kōmālim an liin ilo̧k, raar kōmejaaļaļ ke raar iak-iakwe.

Ekar bōk emaron̄ jilu wiik ko n̄an an Emma jerakļo̧k ilo tima eo im ilo tūrein n̄an Salt Lake City. Jikin kweilo̧k eo ekar kanooj kilepļo̧k jān bukwōn eo an ilo Upolu, im liin ekar aikuj in en̄jake tōrjān jon̄an kōn an kiojaļjaļ iaļ ko im ainikien ko ejjab jeļā kaki. Ilo tōre in, Utah ekar jejjo wōt armej in Polynesian rej jokwe ie. Enan̄in aolep raan, liin ekōn jab lo juon eo me ainļo̧k wōt e.

Ilo Utah, Emma ekar jokwe ilo Salt Lake City Jon̄ouljilu Ward, kar bōk jeļāļo̧kjeņ ilo jikuuļ ko an Kabun̄ in, im kar ekōnono wōt ippān mijenede ro raar jepļaak jān Samoan Mission. M̧oktaļo̧k, bisop eo an liin ekar kile jeļā eo an im kar kapilōke n̄an m̧aanjabpopo n̄an jerbale juon mijen ilo āne eo ānen make.

Emma ekar kanooj kaorōk naan ko an, im ke kūr eo ekar itok ilo jino in 1901 eo, liin ekar pojak.

Jerbal ilo Malaela

Emma ekar bar jepļaakļo̧k n̄an Upolu ilo Juļae 25, 1901 eo, m̧ōņōņō n̄an loe jemān ej kōttar ilo ob eo. Ilo iien eo ekar jako, ekar jako maron̄ in kōnono kajin Samoa ippān Emma. Bōtaab ke liin ekar kajjitōk ippān n̄an jar in ikkilōk ilo juon kweilo̧k, Jetōb ekar im̧we liin, im liin ekar kōm̧m̧ane jar ilo kajin eo an make.

Kar jitōn̄ Emma n̄an jerbal ilo Malaela, bukwōn eo an, ijo kabun̄ in ej kab jino juon jikuuļ jān kar 1896 eo. liin ekar bōk eddo in katakin rijikuuļ leddik ro. Liin ekar barāinwōt tōl Young Ladies’ Mutual Improvement Association eo an Malaela Branch eo. Ilo Jabōt ko im ilo aolepān wiik eo, liin ekōn kwaļo̧k naan im katakin ippān mijenede ro jet.

M̧okta, jet iaan baam̧le eo an Emma ioon āne eo raar jum̧ae jerbal eo an im kar kōketak e n̄an etal jān Kabun̄ in. Ekkar n̄an mijen būreejtōn William G. Sears, mekarta, “liin eaar jojomar ņae an jerbale juon mijen” im kar jōk ilo e n̄an kōjparok bujen ko an, kōjekdo̧o̧n jum̧ae eo.

Liin ekar barāinwōt kekemo̧o̧j āinwōt mijenede ro jet. Ilo juon iien, āinwōt juon kōm̧m̧an kōjak, ruo elder raar ukōt dān in lukkuun ni eo n̄an aibōj ilo iien m̧ōn̄ā in jibbon̄. Kōm̧m̧an kōjak eo “ekar kainepataik” Emma, bōtaab liin ekar ukōtļo̧k n̄an elder ro kōn leļo̧k nimierro ni kanne kōn salt ijello̧kin sugar.

Jān kōjak in wōt, ekar wōr juon kautiej eļap an mijenede ro n̄an “Sister Purcell.” Juon mijenede ekar ba liin ekar lukkuun “obak kōn jetōb in jerbal kōn kūr eo an.” Bar juon elder ekar je kōn kam̧m̧oolol kōn jouj eo an liin. Ilo juon iien, Emma ekar door jet binana ilo iaļ eo ļo̧k bwe e im kōmpānien eo m̧ōttan en wōr juon men n̄an m̧ōn̄ā ilo aer ito-itak.

Rekoot ko rej kwaļo̧k bwe liin ekar kwaļo̧k naan kōn mālim an priesthood eo, Bok in Mormon, im unin kōnono ko jet an gospel eo. Ālkin ron̄jake an Emma kwaļo̧k naan kōn mour eo im mijen eo an Josep Smith, juon mijenede ekar je, “Ikar lukkuun in m̧ōņōņō ilo naan ko an liin; im kar būrom̧ōj ke liin ekar bōjrak an kōnono.”

Ekabūrom̧ōjm̧ōj, Emma ekar bōk nan̄inmej in Elephantiasis ilo jem̧ļo̧kinļo̧k mijen eo an im kar m̧ōkaj kōtļo̧k e jān jerbal. Ke kōrā ro im leddik ro ilo jikuuļ eo rekar jeļā bwe liin ekar bar ro̧ol n̄an Utah, raar jan̄. Malaela branch ekar kōm̧m̧ane juon iien koba in kōjjem̧ļo̧k n̄an liin, leļo̧k n̄an liin juon bar iien āliktata n̄an kwaļo̧k naan. Liin “jatdik an kajoor an ekōnono,” ļo̧o̧k ko an kweilo̧k eo rej kwaļo̧k, “im ekar kōketak aolep n̄an m̧ool n̄an gospel eo.”

Juon Bwebwenato an Wūjlepļo̧k

Emma make ekar pād ilo an m̧ool wōt n̄an gospel eo—im bujen ko an—ilo aolepān mour eo an. Ilo Utah, liin ekar wōnmaanļo̧k wōt ilo pukot jeļāļo̧kjeņ, im kar kōnono ippān kōn al in jar ko ilo kajin Samoa kein kajuon an Armej ro Rekwojarjar ilo Raan Ko Āliktata. Ilo juon iien, liin ekar iioon juon Rikwojarjar in Hawaii kar etan Henry Kahalemanu. Er raar m̧are ilo Salt Lake Tampeļ ilo Jānwōde 31, 1907.

Jilu iiō tokālik, Emma ekar mej ke ej 26 iiō rūtton im kar kalbwini ilo losepa, juon jikin an Rikwojarjar in riPolynesia ro amņak 60 m̧aiiļ ko (97 km) iturilik in Salt Lake City. Men̄e mour eo an liin ekar kadu, wūjlepļo̧k eo an liin n̄an gospel eo kōjepļaaktok an Jisōs Kraist ekab de juon waanjon̄ak ekajoor n̄an Rikwojarjar ro aolepān laļ in, eļap tata jiron̄ ro me rej uwaake kūr eo n̄an jerbal rainin.

Kakeememej ko

  1. Leta eo an Emma Purcell n̄an Lorenzo Snow, Māe 5, 1901 eo, First Presidency missionary calls and recommendations, 1877–1918, Church History Library, Salt Lake City.

  2. Lale Matthew McBride, “‘Female Brethren’: Gender Dynamics in a Newly Integrated Missionary Force, 1898–1915,” Journal of Mormon History, vol. 44, no. 4 (Oct. 2018), 40-67.

  3. Lale laajrak eo an kōrā in mijenede ro, Susa Young Gates papers, circa 1870–1933, 6–9, Church History Library.

  4. Lale bo̧o̧m̧ in menmebwij eo an Emma Purcell, peba in ko an mijenede ilo Ra eo an Mijenede, 1888–1928, Church History Library; William G. Sears journal, Juļae 6 and 25, 1901, Church History Library; “In Far Samoa,” Juvenile Instructor, Tijem̧. 15, 1902, 759–60.

  5. Lale Salt Lake Tampeļ, Endowments of the Living, 1893–1956 (microfilm), 0,184,068, p. 41, FamilySearch Library, Salt Lake City; William G. Sears journal, Juļae 25, 1901.

  6. Lale James E. Talmage, The House of the Lord: A Study of Holy Sanctuaries, Ancient and Modern (1912), 100.

  7. Lale “Register of British Subjects Residing in the Samoa Islands,” 209–11, in Samoa, peptaij, 1863–1940, FamilySearch.org. Baam̧le ko an riEuronesian ilo Malaela ekoba baam̧le ko ilo Viliamu im Matafua Purcell, Thomas Purcell, im John im Nanave Rosenquist.

  8. Lale kōjeļā in mej im kadkadin n̄an Edward Ned Purcell Samoa Times and South Sea Gazette, Juun 28, 1879, 2.

  9. Lale Joseph Quinney journal, Jept. 17 and Nob. 3, 1895, Church History Library.

  10. Lale bo̧o̧m̧ in menmenbwij eo an Emma Purcell ; Joseph Quinney journal, Nob. 3, 1895.

  11. Lale John W. leta eo an Beck n̄an Būreejtōnji eo Kein Kajuon, Pāb. 25, 1896, Church History Library; “Samoan Mission Historical Record,” vol. 3, 1892–1896, Epr. 18, 1896, in Samoa Mission general minutes, 1888–1970, Church History Library.

  12. Lale “Samoan Mission Historical Record,” vol. 3, 1892–1896, Epr. 23, 1896; Joseph Quinney journal, Epr. 23, 1896.

  13. Emma ekar tōkāāk ļo̧k ilo Salt Lake City ilo Māe 12, 1896 (lale Joseph H. Dean journal, Māe 12–13, 1896, Church History Library).

  14. Lale jikin register ko an mijenede Ra eo an Mijenede, , 1860–1959, Juu 14, 1901, vol. C, page 143, line 204, Church History Library; “In Far Samoa,” 759; “Ward Entertainments,” Salt Lake Tribune, Juun 5, 1901.

  15. Lale leta eo an Emma Purcell n̄an Lorenzo Snow, Māe 5, 1901.

  16. Lale Charles Warnick journal, Juļae 25, 1901, Church History Library; William G. Sears journal, Juļae 25, 1901.

  17. Lale William T. Ogden journal, July 8, 1901, Church History Library.

  18. Lale William G. Sears journal, Okw. 1901; “Some Samoan Sunday Schools,” Juvenile Instructor, Jept. 1, 1901, 524.

  19. Lale Wilford W. Emery journal, Mar. 19, 1902, Church History Library.

  20. Lale Malaela Branch general minutes, 1897–1969, Juu 18, 1903.

  21. Meļeļe ko n̄an katakin ko an Emma Purcell remaron̄ in loi ilo Malaela Branch general minutes, 1897–1969, im Wilford W. Emery journal.

  22. Lale William G. Sears journal, Jul 30–Okw. 3 im Okw. 8, 1901.

  23. Lale Wilford W. Emery journal, Epr. 31, 1902.

  24. William T. Ogden journal, Juļae 5, 1901.

  25. Lale Wilford W. Emery journal, Okw. 31, 1902 eo.

  26. Lale Malaela Branch general minutes, 1897–1969, Pāp. 5, 15, 19, im 26, 1903; Maa. 8 im 15, 1903; Epr. 16 im 26, 1903; Māe 10, 1903.

  27. Wilford W. Emery journal, Pāp. 26, 1903.

  28. Lale Wilford W. Emery journal, Feb. 25, 1903; leta eo an Martin F. Sanders n̄an Joseph F. Smith, Māe. 29, 1903, Church History Library; Malaela Branch general minutes, 1897–1969, Pāp 25, 1903.

  29. Lale Malaela Branch general minit ko, 1897–1969, Juun 17 im 19, 1903.

  30. Malaela Branch general minit ko, 1897–1969, Juun 18, 1903.

  31. Lale “The Sophomores,” The Gold and Blue, Oct. 23, 1905, 12; “Maoris Cook in Native Fashion,” Salt Lake Tribune, Aug. 29, 1906, 12; “Ward Entertainments,” Deseret News, M̧aaj. 30, 1905, 5; F. Eugene Morris leta eo an n̄an Būreejtōnji eo Kein Kajuon, Okt. 16, 1903, ilo Leta ko (Martin F. Sanders), 1903 Okwōj–Tijemba, Church History Library; “Kaysville Kinks,” Davis County Clipper, Okw. 14, 1903, 1.

  32. Lale m̧are in License n̄an Henry Kahalemanu im Emma Esther Purcell, Jān. 31 1907 eo, Salt Lake, Utah, United States records, FamilySearch.org. Kakeemejmej bwe laajrak in Family Search eo Jān . 31, 1907, āinwōt “liāp n̄an eo pāleen” raan/allōn̄/iiō eo n̄an Emma im Henry.

  33. Lale “Emma Esther Purcell,” Church History Biographical Database, history.churchofjesuschrist.org/chd.