“Kakabwaiaaki man ana Kariaia ao Mwaakan te Nakoanibonga,” Riaona, Tebetembwa. 2025.
Kakabwaiaaki man ana Kariaia ao Mwaakan te Nakoanibonga
Membwa n te Ekaretia a kabonganaa mwaakan te Atua n beku man kakabwaiaia kaain te Ekaretia, mwengaia, ao aomata ni kabuta te aonaaba.
Ara kakoaua nakon te aonaaba bwa ana nakoanibonga ae tabu te Atua e kakawaki ni kakoroan nanon Ana mwakuri ni kamaiu ao ni karietataaki, are E a tia ni kaoka te nakoanibonga nakon te aonaaba ibukin raoi te kaantaninga anne, ao ni kabonganaaki n Ana Ekaretia Iesu Kristo ibukiia Aika Itiaki ni Boong aika Kaitira.
Kakawakin te Kariaia ao Mwaakan te Nakoanibonga
Iesu Kristo bon kautuun te Ekaretia. Te Ekaretia bon te bwai ni mwakuri are E karekea ibukin kakoroan nanon te mwakuri ae kakawaki n kamaiuakiia aomata n kabanean bongin te euangkerio n ai aron boong are E maeka iai iaon te aba. Rinanon te Ekaretia:
-
E kona n katanoata Ana euangkerio ni kabuta te aonaaba.
-
E kona n anganiira te bwabetito ao berita aika tabu nako—n ai aron kawain te berita ae tabu nakon Abanueana ae te tiretio.
-
E kona ni katiteuanaia utu ibukin te maiu ae akea tokina.
-
E kona n anganiira bwantituaraoi n kamaiu, nakoia naba ake a mate ao a tuai karekei.
-
E kona n buoki kainanon rabwataia natin te Atua n taai aikai.
N kakoroan nanon kaantaninga aika kakannato aikai, ao ni katauraoi imwain okin te Tia Kamaiu, te Ekaretia e kainanoa ana kairi, kariaia, ao mwaakan te Atua ae reitinako. Te Ekaretia bon te “ekaretia ae koaua ae maiu” (Reirei ao Berita aika Tabu 1:30) bukina bwa Kristo e kabanea iai mwaakan Ana kairiiri rinanon Ana nakoanibonga, “te Nakoanibonga ae Tabu, n aron ana Karinan Natin te Atua” (Reirei ao Berita aika Tabu 107:3).
Ma n akean te nakoanibonga ae tabu aio, te Ekaretia e na riki bwa te rabwata, ae kakaraoi mwakuri n ibuobuoki n te aonaaba ma akea mwaakana ni kakoroa nanon te kaantaninga ni katauraoakiia natin te Atua mwaane ao aine ni karekea kimwareirein te maiu n akea tokina Mangaia. Ma te nakoanibonga, ao kiingin kamwakuran te nakoanibonga aio, bon iai kariaia ma te barongaaki inanon te Ekaretia.
“N te Ekaretia, ni kabane kariaiakaki n te nakoanibonga a kamwakuraki iaan aia kairiiri naake iai irouia kiingin te nakoanibonga.
“Mwaane aika tau ake kaain te Ekaretia a karekea te kariaiakaki n te nakoanibonga rinanon anganakiia te nakoanibonga ao te katabu nakon aobitin te nakoanibonga. A kona ni kammwakura te kariaiakaki kaain te Ekaretia ni kabane ngkai a kaokoroaki ke ni katabeaki ni buoka kakoroan nanon ana mwakuri te Atua.”
Rinanon kingin te nakoanibonga, bwaai ake e moanibwai te Uea ana bon tokanikai. Akea ae kona n kamatoa te akenta ae e aki booraoi ma Ana kairi. Akea ae kona n tokanikai n te nakoanibonga ni kewe, n ukora oin kabwaiana ma aika ana iriiria.
Te nakoanibonga iai naba bonganana ae kakawaki nakon mwengaia kain te Ekaretia. Beretitenti Dallin H. Oaks, Moan Kauntira n te Moan Beretitentii, e reirei, “Te reirei are te kariaia n te nakoanibonga e kona ni karaoaki ti man ana kairi temanna are iai irouna kiing ibukin te mwakuri anne e kakawaki n te Ekaretia, ma e aki kabonganaki inanon te utu.” Kaaro ana tararua man kamwakura te nakoanibonga n aia utu—marooro, karaoi bootaki n utu, anga kakabwaia ke kakabwaia ni kamarurung nakoia kaain te utu ke tabeman, ao a mwaiti riki—n akean te kairi ke te kariaiakaki mairoun temanna ae taua kingiin te nakoanibonga.
“Te reirei naba anne e kabonganaki ngkana akea te karo ao te tina ngaia te tia kairiiri n te utu. E tararua ni mweengana ao e ibuobuoki ni uota te mwaaka ao kakabwaia n te nakoanibonga nakon mweengana rinanon ana entaumente ao kabaeakina n te tembora.”
Kaokan te Nakoanibonga n Ara Bong
Meei 15, 1829
Kaokan te kariaia n te nakoanibonga ni kabanean boong aikai e reitinako n te aro ae barongaaki raoi, te waaki ae teutana‑imwin‑teutana. Ngke te koroboki ae tabu are aan ara bong aikai, Ana Boki Moomon, e reiraki n 1829, te Uea e moana kaokan rabwatan Ana nakoanibonga. Ni kaekan aia tataro n kan reiakinaki Iotebwa Timiti ao Oliver Cowdery ibukin te bwabetito, Ioane are te Tia Babetito are tia n mangauti e kaoti ao n anganiia te Nakoanibonga ae te Aaron, te nakoanibonga “are taui kingin aia mwakuri n ibuobuoki anera, ao te euangkerio n rairannano, ao te bwabetito man te kateboaki n te ran ibukin kabwaraan bure” (Reirei ao Berita aika Tabu 13:1). Ma te kariaiakaki anne, Iotebwa ma Oliver a bwabetitoia irouia ao imwiina manga raoia tabeman ngke e a barongaaki raoi te Ekaretia.
Teutana imwiin Meei 15, 1829
E aki maan imwin kaotin Ioane are te Tia Babetito, Abotoro n rimoa ake Betero, Iakobo, ao Ioane a kaoti ao n anga are rietata, ke te Merekitereka, te nakoanibonga, n raonaki ma “kiingin te abanuea, ao te mwioko n tararua n te euangkerio ni … kororaoin bongina” (Reirei ao Berita aika Tabu 27:13; taraa naba 128:20).
Eberi 3, 1836
Te kariaia n te nakoanibonga ae raka e manga roko ngke, n te Kirtland Tembora, ao teniman burabeti ngkoa, Mote, Eritai, ao Eria, a kaoti nakon Iotebwa ao Oliver ao n anganiia kingin ikoikotan Iteraera ao te mwakuri ake a karaoaki inanon ana tembora te Uea (taraa Reirei ao Berita aika Tabu 110:11–16).
Tiamwa 1829–Eberi 1835
Kaotioti ake a karinaki ngkai n Reirei ao Berita aika Tabu a reiakina te Burabeti Iotebwa Timiti ni kaineti makatabuaia mwaane nakon aobiti n are rietata (Merekitereka) ao te nakoanibong n katauraoi (Aaron); weteaia taan taua te nakoanibonga, n ai aroia bitiobi; ao barongakiia kooram n te nakoanibonga ao kauntira.
1835–1973
Kairiiri n burabeti a reitinako n kairi bootaki n nakoanibonga ao n mwakuri inanon te Ekaretia. Te katooto, kooram n Itingaun a kateaki i Kirtland ao n ibuobuoki nakon te Kooram n te Tengaun ma Uoman. Imwiin te otinako nako Maeao ao maenakoia kaain te Ekaretia nakon aono aika kakaokoro, kooram aikai a katabeaki bwa ana mwakuri n titeiki nako n te Ekaretia.
1973–Taai aikai
Iaan aia kairiiri Beretitenti Spencer W. Kimball (1895-1985), Ezra Taft Benson (1899-1994), ao Gordon B. Hinckley (1910-2008), Itingaun ao aia kooram a moana mwakuriia iaan te Kooram n te Tengaun ma Uoman n ana rinan te Ekaretia ni kabuta ao aonon te Ekaretia. Kooram n ana rinan te titeiki a katokaki. N boong aikai, kooram n Mataniwi ni Kabuta ao Itingaun n Aono a buokiia Abotoro “ni katean te ekaretia ao ni kaeti aron wakina n aba ni kabane” (Reirei ao Berita aika Tabu 107:34). Kooram n Itingaun tabeua a kona n kateaki ngkana e buburanako te Ekaretia.
Unimwaane Christofferson e kamauriia taari aika Sampson ao Daniel Amako i Gambia, West Africa, n Beberuare 2022.
Nakoanibonga: Te Mwaaka ni Kakabwaia
N taekana, oin ana kaantaninga te kariaia ao te mwaaka n te nakoanibonga are e kaokia Iesu Kristo bon te kakabwaia. E karekea nakoia membwa n te Ekaretia bwa ana kabonganaa mwaakan te Atua n beku man kakabwaiaia kaain te Ekaretia, mwengaia, ao aomata ni kabuta te aonaaba. Membwa a raona te Tia Kamaiu n kakoroan nanon Ana mwakuri ni kamaiu ao ni karietataaki, n kamwakuri bwaintituaraoi mai karawa ao te mwaaka ae riaon are irouia n buoka abanuean te Atua n rikirake ao ni kaona te aba (taraa Reirei ao Berita aika Tabu 65:2, 5-6).
Te Uea e kabwarabwara bwa “te nakoanibonga ae korakora riki aei [Merekitereka] e kamwakura te euangkerio ao n taua kiingin bwain te abanuea aika raba, are kiingin te atatai ibukin te Atua.
“Ma ngaia, inanon otenanti n te nakoanibonga are e rietata riki, e kaotaki iai te mwaaka n atua.
“Ao n akean otenanti aikai, ao te kariaia man te nakoanibonga, te mwaaka n te aro n Atua a bon kaotaki nakoia aomata n te iriko” (Reirei ao Berita aika Tabu 84:19–21).
Otenanti, eng, bon bootaki aika karaoaki-n te nakoanibonga ke te toa are ti karaoi berita aika tabu iai ma te Atua, moanaki man te bwabetito ao n reitinako inanon berita aika tabu are a karekeaki inanon ana auti te Uea. Bon inanon kawakinan berita aika tabu aika ae ti bitaki man te “aro n mwaane ao n aine nakon aomata aika itiaki (taraa Motiaea 3:19) man ana akoi Kristo ao ti karaoiroaki ao n katabuaki—n akea ara bure ao n akea barekara—imatan te Atua (taraa Reirei ao Berita aika Tabu 20:29–31; 3 Nibwaai 27:16–20).
Te mwakoro n rongorongo man “Kaokan Bwaninin ana Euangkerio Iesu Kristo: Te Katanoata n te Kauabubua n Ririki nakon te Aonaaba,” iroun te Moan Beretitentii ao te Kauntira n te Tengaun ma Uoman, e kabwaranakoaki ni kakimototoana ae tau:
“Ti katanoata bwa Ana Ekaretia Iesu Kristo ibukiia Aika Itiaki ni Boong aika Kaitira, are e barongaaki n Eberi 6, 1830, bon Kakoauan ana Ekaretia Kristo ae Boou ae kaokaki. E boboto te Ekaretia aei iaon maiun atibun te maninganinga ae kororaoi, Iesu Kristo, ao Ana Mwakuri ni Kamaiu ae akea tokina ma Mangautina. E a tia Iesu Kristo ni manga weteia Abotoro ao e a tia n anganiia te kariaia n te nakoanibonga. E kaoira ni kabane bwa ti na Nakoina ao n nakon Ana Ekaretia, ni karekea te Tamnei ae Raoiroi, otenanti ni kamaiu, ao ni karekea te kimwareirei ae teimatoa.”