“Jerbal in Karejar n̄an ro rej Kadōke Bwiīn N̄aj ko,” Liaona, Juļae 2025.
Jerbal in Karejar n̄an ro rej Kadōke Bwiīn N̄aj ko
Tōprak ko rej aikuji kapeel im meanwōd jān aolep ro rej ped.
Kōmeļeļe ko jān Elia Sampo
Kūr eo an ad Rilo̧mo̧o̧r ej n̄an “aolep [kōj] n̄an itok n̄an Ippān im bōk leen em̧m̧an eo An; im e ejjeļo̧k ej kabbōjrak e jān an itok ippān” (2 Nipai 26:33). Juon wāween eo aurōk jemaron̄ itok n̄an Rilo̧mo̧o̧r ej ilo ad kobatok im jar im bōk koņaad ilo m̧akūtkūt ko an kabun̄ in. Elōn̄ iien, kobatok ilo iien jar emaron̄ juon apan̄ kōn elōn̄ un ko. Emaron̄ lukkuun in pen bwe armej eo ewōr ippān nan̄inmej ko ilo ānbwin, men ko ej kadōki, ak m̧ōjņo̧ ko jet ilo ājmour.
Āinwōt rikaļoor ro an Jisōs Kraist, jekōņaan bwe aolep ren en̄jake aer ruwainene im maron̄ kobatok ilo iien jar im ilo m̧akūtkūt ko. N̄an waanjon̄ak, jemaron̄ kwaļo̧k ad kea im ļōmņak kōn armej ro ewōr men ko rej kadōki ilo ad kepooje kwojkwoj eo bwe en wōr pilawe en ejjeļo̧k gluten ie. Menin ej letok juon iaļ n̄an armej rein n̄an bōk kwojkwoj eo im kōkāāl bujen ko aer ippān Irooj.
Jet membōr remaron̄ loe bwe epen n̄an aer kobaļo̧k ilo iien jar im iien ko jet ilo lo̧bwilej kōn an kajoor bwiin n̄aj ko n̄an er. Armej ro ewōr ippāer nan̄inmej in ikkijeļo̧k, kadōk bwiin n̄aj ko ak bwin ko jet rem̧ōjņo̧ n̄ani epidodo an jelōt er. Ak ilo m̧ōn̄ā ko rej kadōki, kwoban kalimjek wōt juon armej im jelā bwe ewōr men ko ej kadōki. Kōn menin, nan̄inmej rōt in ekkā ad jab loe, bōtaab eļap an jelōt maron̄ eo an armej eo n̄an kōm̧m̧ani m̧akūtkūt ko aolep rej kōm̧m̧ani ilo mour in.
Kakōlkōl ko
Kakōlkōl ko reoktak jān doon im emaron̄ kitbuuj m̧ōļan̄ļōn̄, ro̧o̧l laļin, metak bar, adibouluul, edodo, nana an menono, metak ubon im būruōn, im elōn̄ļo̧k.
Kakōlkōl ko rej waļo̧k jān dik n̄an ļap. Juon armej emaron̄ metak bar im bar jako ālkin jejjo̧ awa, eo tok juon emaron̄ bōke im̧win elōn̄ raan ko ak emaron̄ kōm̧m̧an emergency n̄an hospital.
Kadōke chemical ko emaron̄ kakkure an juon armej mour im kōm̧m̧an aer en̄jake aer makeļo̧k iaer. Juon membōr eo ekar wōr ippān kakōlkōl ko reļļap ekar kōmeļeļeiki: “M̧akūtkūt ko aolep raan, āinwōt wia, loļo̧k ro m̧ōttad, etal ilo kweilo̧k ko an Kabun̄ in, ak m̧ōn̄ā ilo m̧ōn m̧ōn̄ā ko emaron̄ juon apan̄ ekam̧ōņo̧ņo̧. Menin ej tōl n̄an en̄jake in illu, kattoļo̧ke, im ajimakeke eļap. N̄an kakkobaba, ekkā ad en̄jake an ro ipeļaakid jab meļeļe kake kōj im ekajet e kōj, im rejjab ‘loe’ nan̄inmej ko ad im rej en̄jake bwe jej ļōmņak ot kōn kōj im jekōjak bwe kōnke ‘jedike bwiin eo.’”
Juon em̧m̧aan im ļaddik eo nejin ewōr ippāerro nan̄inmej in ikkijeļo̧k eļap an nana kōnke ej waļo̧k kōn bwiin n̄aj ko. Ļaddik eo nejin ekar kepopo n̄an kwaļo̧k ilo iien kwojkwoj eo m̧okta jān an kar etal im mijen. Juon wiik m̧okta jān iien eo enkar kwaļo̧k, bisop eo ekar ba n̄an membōr ro bwe ļaddik eo ej nana an emenono n̄e ej et bwiin n̄aj ko im ekar kajjitōk ippen membōr ro bwe ren ļōmņak kake menin n̄e renaaj etal im jar wiik eo tok juon. Menin ekar kōm̧m̧an bwe en Jabōt eo em̧m̧antata n̄an ļaddik eo im jemen ilo jikin jar.
Ekkarōk ko
Ilo juon jikin Jar, armej eo ejjab ļap an kadōk e bwin kōn̄ajn̄aj ko emaron̄ kāālet n̄an jijet ettoļo̧k jān armej ro jet. N̄an ro jet, menin kōjparok ko reļļapļo̧k emaron̄ menin aikuj, ko āinwōt ekōņņak māāj ko ewōr kein emenono ko ie, boktok juon air purifier/kein karreo mejatoto n̄an m̧ōn jar eo, ak alooje kweilo̧k in kwojkwoj eo ilo online.
Jekdoon ta eo jon̄an an armej eo kadōke bwiin ko, ej aorōk n̄an keememej bwe menin ej juon menin inepata em̧ool. Tōprak ko rej aikuji kapeel im meanwōd jān aolep ro rej ped. Armej rej kōjerbale kōn̄ajn̄aj ko im bwiin ko jet kōn elōn̄ un ko, ko āinwōt kōņaan ak n̄an karreoki er make. Kautiej doon im meļeļe enaaj menin aikuj n̄an kwaļo̧k aikuj ko an ro rej jelōt er.
Eļan̄n̄e wōr ippam̧ men eņ kwoj kadōke, jouj im kōnaan ippān juon iaan bisoprik ro am̧. Ilo an ekkarōk ko maron̄ jab tōprak ilo aolep jekjek ko, ejipan̄ n̄an kwaļo̧k n̄an ritōl ro am̧ ilo ward n̄an jeļā aikuj ko am̧. Ward ko̧o̧njeļ eo emaron̄ jerbal ippam̧ n̄an kate er n̄an jipan̄ eok kōn ekkarōk ko n̄an men ko kwoj kadōki. Jerbal eo ejim̧we enaaj pedped wōt ioon apan̄ ko im aikuj jokkin wōt juon ippān meļeļe eo bwe ejjab aolep jekjek ko remaron̄ kōttōprak aikuj ko an aolep.
Jet ļōmņak ko n̄an ritōl ro:
-
Jipan̄ membōr ro meļeļe bwe kadōki chemical ko ej juon menin inepata em̧ool n̄an ro ejelōt er.
-
Kōm̧m̧ane kōjeļļā ko aolep iien im kakemejmej ko kōn wāween ad maron̄ kwaļo̧k meanwōd n̄an ro rej kadōki chemical ko im nan̄inmej ko jet ekkatoļo̧k er im wāween ad maron̄ jipan̄ aolep kobatok n̄an kabun̄jar n̄an Irooj.
-
Ļōmņak in kūrļo̧k juon ward ak stake disability specialist n̄an jipan̄ jerbale menin ak jorrāān ko jet.
-
Ļōmņak in karōke juon iien ekkatak n̄an ritōl ro im membōr ro kōn chemical ko kadōki im jekjek ko jet me emaron̄ jelōt maron̄ eo an armej eo n̄an kobatok ilo kweilo̧k ko an Kabun̄ in.
Jet ļōmņak ko n̄an ekkarōk ko:
-
Leļo̧k iien ko rem̧m̧an n̄an kajjojo armej ro rej kadōke chemical ko n̄an kwaļo̧k aikuj im inepata ko aer ippān ritōl ro an ward.
-
Ijo ekkar, kōm̧m̧ane ijo em̧m̧antata n̄an ejaaki unin tōl ko n̄an kweilo̧k ko im m̧akūtkūt ko me renaaj kōtļo̧k an armej ro ewōr ippāer men ko rej kadōki kobatok ilo inepata.
-
Ļōmņak in leļo̧k kweilo̧k ko rej kōm̧m̧an online n̄an ro rejjab maron̄ kobawaj im leļo̧k wāween ko n̄an armej rein kajjojo n̄an bōk kwojkwoj eo.
-
Kōjerbal wōt product ko em̧ōj kappeiki im letok jān kumi eo ej lale m̧ōko an Kabun̄ in. Eļan̄n̄e juon product ej kōm̧m̧an jorrāān, jerbal ippān mānija eo an m̧ōko an kabun̄ in ijo kwoj ped ie n̄an kappukot jekjek ko jet n̄an kōjerbali. Eļan̄n̄e membōr ro rej boktok aer make kein kenno bwin mejatoto ak kein karreo ko, product kein remaron̄ ken̄jak armej ro rej kadōk bwiin ko.
-
Ļōmņak kōn chemical ko kadōki n̄e kwoj kōm̧m̧ani m̧akūtkūt ko.
-
Likūt ilo kōļmenļo̧kijeņ bwe jet armej ro rej kadōki chemical ko rekōn kōņaan jerbal ilo jon̄an oran armej eo ekōjparok n̄an er.
Elder Patrick Kearon jān Doulul eo an Jon̄oulruo Rijilōk ro ekar katakin: “N̄an ro rej en̄jake ke rejako ak pād iturin, karuwainene eo [ad] emāņāāntata enaaj lukkuun aorōk. IIo m̧ool, jemaron̄ kajitōkin kōj make ekōjkan an ad Rilo̧mo̧o̧r kōņaan bwe jen kōm̧m̧ane awa in kwojkwoj eo. Ekōjkan An kōņaan bwe ro Nejin ren ruwainene, pād lo kōjparok, emouruur, im iakwe? Ekōjkan An kōņaan bwe jen en̄jake n̄e jej itok im kōkāāl ilo ad kabun̄jar im keememej E?”
Jān am̧ kōm̧m̧an ekkōl kake joreen in, armej ro rej kadōk chemical ko remaron̄ en̄jake bwe ewōr ej ron̄jak er, kautiej er, im an ļapļo̧k koņaer ilo ward eo aer ak branch. N̄e bisoprik ro im ward ko̧o̧njeļ ro rej jerbal ilo iakwe im jar kōn kajjojo armej rein rejelōt er kōn jekjek ko ilo ājmour, elōn̄ļo̧k iaan ajri ro nejin Jemedwōj Ilan̄ rej kajoorļo̧k ilo aer bōk eļapļo̧k iien ko rem̧m̧an n̄an epaakeļo̧k Jisōs Kraist. Ilo an ward eo koba ippān doon, “būruōd ren kuk ippān doon ilo bōrokuk im ilo iakwe” (Mosaia 18:21), būruōd ej un̄ur im mour.