Ann kei Newel Whitney kei na Salatu ni Veiyalayalati

Erau a digitaka na itubutubu nei Ann me rau susugi koya cake ka sega na lotu. E mona bisinisi o Newel. Ia ni rau tauyavutaka e dua na vale mai Katiladi, a vakila o Ann e dua na ka e yali tiko ena nodrau bula. Erau sa tekivu vaqara e dua na lotu ka muria na kosipeli me vaka e vakavulica o Jisu Karisito ena Veiyalayalati Vou. Ena dua na gauna erau a sokalou vata kei ira na Tisaipeli i Karisito nei Alexander Campbell.

“Ena dua na bogi,” e nanuma lesu o Ann, “ni keirau a masu tiko kei watiqu, ena neitou vale mai Katiladi, me vakaraitaki vei keirau o Tamada na sala, a tiko vata kei keirau na Yalotabu ka vakaruguti na vale ena dua na o. Erau a kurabui vakalevu. Keirau rogoca e dua na domo ka kaya, ‘Drau vakarau mo drau ciqoma na vosa ni Turaga, ni sa lako mai.’”

Mai Niu Ioka, e drau na maile na kena yawa, a tukuna na Turaga vei Josefa Simici me talai ira yani na daukaulotu me ra vunautaka na kosipeli. Ena gauna era vunau kina mai Kiatiladi na daukaulotu oqori—ka rau liutaki ira yani o Oliva Kaudari kei Pali P Pereta—a vakarorogo o Ann ka qai vola e muri, “Au kila ni sa domo ni iVakatawa Vinaka.” Na nodra ivakadinadina na daukaulotu, o ira na vakabauta tale eso me vakataki Lucy kei Isaac Morley, ka bibi duadua, na Yalo Tabu, a vakavuna me ra cakava na veiyalayalati tabu. Rau a papitaiso o Ann kei Newel ki na Lotu i Jisu Karisito ni Yalododonu Edaidai ena Noveba ni 1830.

iYaloyalo mai vei Paul Mann

Sotavi Parofita Josefa

E dua tale na ivakatakila a tukuna vei ira na Yalododonu mera “lako ki na Oaio,” era na ciqoma kina “e dua na veivakalougatataki ka se sega mada ni bau kilai ena kedra maliwa na luve ni tamata” (Vunau kei na Veiyalayalati 39:14–15; raica talega na 37:1).

Rau yaco yani ki Katiladi o Josefa kei Ema Simici ena Feperueri 1831, ka rau kauti rau ivale o Newel kei Ann me dua na vula. Ni oti e tinikawalu na vula, rau a vakarautaka tale e dua na vale me baleti Josefa kei Emma ena nodrau sitoa sa vakavoui.

Eratou sa tekivu raica na Whitney e dua na iyaloyalo matata cake ni kedrau ivakatakilakila tawamudu. Ena yabaki o ya, a vakatakila na Turaga vua na Parofita o Josefa ni dodonu me veiqaravi vaka-bisopi mai Katiladi o Newel. A kaya o Newel, “Au sega ni raica rawa e dua na Bisopi vei au, Baraca Josefa; ia kevaka o kaya ni sa loma ni Turaga, au na tovolea.”

A sauma o Josefa, “E sega ni gadrevi mo taura duadua ga na noqu vosa. Lako ka kerekere vei Tamada ena vukumu.”

Ni oti na masu, a rogoca o Newel e dua na domo mai lomalagi ka kaya, “Sa tiko vei au na nomu kaukauwa.“

Oqo e dua na gauna ni tubu vei rau o Newel kei Ann ena nodrau cakacaka vata me rau maroroya na nodrau veiyalayalati. A vola o Ann e dua na sala erau qaravi ira kina eso tale:

“Me vaka na ivakarau ni noda iVakabula, keirau sa vakadeitaka me keirau vakayacora e dua na iVakayakavi me baleti ira na Dravudravua; na lokiloki, na sega ni lako rawa, na didivara, na mataboko, na qase kei na malumalumu.

“A tolu na siga na kana magiti oqo, ena gauna oya era sureti kina na lewe taucoko ni vanua o Katiladi era via lako mai. Vei au sa “kana magiti ni veika uro” [Aisea 25:6] sa dina sara; me kakua ni guilecavi e dua na gauna ni reki.”

E muri a qai veiqaravi vakadaukaulotu o Newel kei Josefa Simici ka itokani ena United Firm, e dua na bisinisi ni duavata ena kena wali na nodra gagadre na Yalododonu. Na ilavo mai na nona sitoa e vakailavotaka e vuqa na tubu ni Lotu mai Katiladi kei Misuri, ka qarava na Lotu ena vuqa tale na sala. De dua e bibi duadua, ni lewe 14 na luvedrau o Ann kei Newel, rau qai susuga cake e 10 me yacova nira sa uabula.

Eso tale era soqoni vata me ra tara na veiiteki kei Saioni. Eratou a tovolea tiko na Kimballs, Youngs, Crosby, Tippets, kei na vuqa tale mera vakaliuca na nodra bula ena kosipeli i Jisu Karisito. Erau dui kauta mai na igu kei na taledi matata. Na ivakatakila taumada e dusimaki, vunauci, ka vakadeitaki ira ka dusimaka na kena vakalevutaki na Lotu.

Vei ira na lewe ni Lotu taumada, ena dua na ivakatagedegede cokovata kei na tamata yadua, na ciqomi ni edaumeni yalataki ni kaukauwa sa usutu ni nodra sasaga vakayago ka vakayalo (raica na Vunau kei na Veiyalayalati 38:32).

A vakarota wasoma na Turaga me tara na valetabu mai Katiladi kei Misuri. Mai Katiladi, era a rawata na Yalododonu ena sasaga qaqa mera tara cake e dua na vale vakasakiti. E nodra sasaga levu duadua mera tara cake e dua na ka e kilikili kaya na Turaga o Jisu Karisito. E se tu ga nikua na valetabu. Na sitoa nei Newel, vata kei na nona vale ni caka potasi voleka, era tiki bibi ni bula vakailavo mai Katiladi ka tokona na cakacaka ni valetabu.

Ena 1836, a rairai mai na iVakabula ena valetabu ka ciqoma na nodra sasaga. A yalataka o Koya ni ra na reki vakalevu na Nona tamata “ena vuku ni veivakalougatataki ena sovaraki mai, kei na edaumeni era sa vakaedaumeni kina na noqu italai ena vale oqo” (Vunau kei na Veiyalayalati 110:9). Oti sa qai lako mai o Mosese, Ilaisa, kei Ilaija ka solia na idola bibi ki na iotioti ni itabagauna (raica na Vunau kei na Veiyalayalati 110:11–16).

Veivakacacani kei na Veika Vakavuravura

Era na vakatovolei na Yalododonu ena veisiga mai oqo, oka kina o irau na Whitney. Ena dua na leqa vakailavo kei na sogo ni baqe ena matanitu raraba, e vuqa era sa saqata na Lotu kei na Parofita. A lomalomarua o Newel ni vakaroti me toki i Misuri. A sovaraka nona bula kina nona sitoa mai Katiladi. E vuqa na kena iyau a tokoni kina na Lotu. E rawa vakacava ni lako tani?

A cudruvi koya na Turaga ena nona dau kauwai vakalevu kina veika vakavuravura ka “lailai na veika ni yalo” (Vunau kei na Veiyalayalati 117:11). A veivutuni ka talairawarawa o Newel. A vakaitikotiko mai Nauvoo, Illinois, ka tomana tikoga na nona veiqaravi vakabisopi ka qai Bisopi Vakatulewa e muri.

Mai Nauvoo, sa usutu tale ni itaviqaravi vakayago ka vakayalo na valetabu. Ni sa tekivu me duri cake na lalaga ni valetabu, a tauyavutaka na Turaga na iSoqosoqo ni Veivukei mai vua na Nona parofita. O Emma Smith na imatai ni peresitedi, e rau nona daunivakasala o Sarah Cleveland kei Ann Whitney. A lesia o Emma na itavi bibi vei Ann ka kerei koya me liutaka na isoqosoqo ni sega ni tiko e kea.

A tomana tikoga na Turaga na nona vakatakila na cakacaka vakalotu ni valetabu vua na Parofita. Ena 1842, ni se bera tiko na Valetabu e Nauvoo, a vakasoqoni ira vata mai na iliuliu ni Lotu o Josefa Simici, oka kina o Newel, ena buturara e cake ni nona Sitoa Buloko Damudamu ka qarava na cakacaka vakalotu ni edaumeni. Ni sa vakatabui na tiki ni valetabu—na rumu e cake, erau a qarava o Ann kei Newel na edaumeni vei ira na Yalododonu tale eso ni bera nira biubiu ki na Bucabuca na Salt Lake.

Ena salatu ni veiyalayalati, erau a vakasaqara na iVakabula o Ann kei Newel, veivutuni, veiqaravi ena yalo taucoko, vakatabui, solibula, ka reki. Erau kilai Jisu Karisito ka okati rau mera luve ni veiyalayalati. E milioni era sa muria oti na ivakarau vata ga oqo mera cakava ka bulataka na veiyalayalati tabu e tara cake na matanitu ni Turaga. Na sasaga meda kila na kedra italanoa ena vukei keda ena gauna ni noda bula rawarawa kei na veivakatovolei.

Ni sa voleka ni cava na nona bula, a vola kina o Ann: “Mo vakila nio sa kila rawa vakalailai na inaki ni Kalou ena nomu buli o rawa ni kila ni veika oqo e yaga meda bula kina, ka yaga na rarawa? E rawa beka ni sa rui levu na solibula kevaka eda na muria na we ni yava ni noda iVakavuvuli?”